تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1593

مساهمون:

ص١٥٩٣

ذفاريق

(
zaf riq
) ع . ج . ذفروق .

ذفاف

(
zaf f
) ا . ع . اثبات قتل جريح و زود كشتن آن .

ذفاف

(
zaf f
) م . ع . ذف ذفا و ذففا و ذفافا . مر . ذف .

ذفاف

(
zef f
) و (
zaf f
) ا . ع . چيزى . يق : ما ذاق ذفافا . و كذلك ذفافا .

ذفاف

(
zef f
) م . ع . ذافه مذافة و ذفافا : كشت خسته را . و كذا ذاف عليه و ذاف له و ذف ذفا و ذفافا . مر . ذف .

ذفاف

(
zef f
) ا . ع . ما فيه ذفاف : نيست در آن چيزى كه بدان تعلق گيرد .

ذفاف

(
zef f
) و (
zof f
) ا . ع . زهر كشنده . و آب اندك و يا بلت و ترى . ج : ذفف .

ذفاف

(
zof f
) ص . ع . سريع . و خفيف و سبك . و خفاف ذفاف : از اتباع است .

ذفافة

(
zof fat
) ا . ع . از اعلام است .

ذفة

(
zaffat
) ا . ع . واحد ذف يعنى يك گوسپند .

ذفذفة

(
zafzafat
) م . ع . ذفذفه ذفذفة : كشت خسته را . و نيز ذفذفة : خراميدن .

ذفر

(
zafar
) ا . ع . بوى تند و تيز خوش و يا ناخوش . و بوى گندهء بغل . و بوى ناخوش . و آب فحل .

ذفر

(
zafar
) م . ع . ذفر ذفرا ( از باب سمع ) : بوى آمد .

ذفر

(
zafer
) ص . ع . مرد گنده بغل . و مسك ذفر : مشك تيز بوى .

ذفر

(
zeferr
) و (
zeffarr
) ا . ع . صلب و سخت . و شتر ذفرى كه بزرگ باشد . و بزرگ خلقت . و جوان چابك دراز بالا و تمام بدن .

ذفراء

(
zafr '
) ا و ص . ع . ترهء بهارى بدبوى كه شتر آن را نخورد . و مؤنث اذفر . كتيبة ذفراء : لشكرى كه بوى زنگ آهن دارد .

ذفرة

(
zafarat
) ا . ع . بوى تند و تيز خوش و يا ناخوش . و بوى گندهء بغل . و بوى ناخوش . و آب فحل .

ذفرة

(
zaferat
) ا و ص . ع . يك نوع گياهى . و روضة ذفرة : مرغزار بويا .

ذفرة

(
zeferrat
) ا . ع . ماده شتر نجيب . و ماده شتر بزرگ ذفرى . و خر دفزك درشت خلقت .

ذفروق

(
zofruq
) ا . ع . قمع خرما . ج : ذفاريق .

ذفرى

(
zefr
) ا . ع . پس سر و گردن . و پس گوش شتر كه خوى كند و يا عام است . و يق : هذه ذفرى اسيلة اى ملساء بلا تنوين لان الفها للتانيث . ج : ذفريات و ذفارى (
zaf r
) و ذفارى (
zaf riyy
) .

ذفريات

(
zefray t
) ع . ج . ذفرى .

ذفط

(
zaft
) م . ع . ذفط الطائر ذفطا ( از باب ضرب ) : برجست آن مرغ بر مادهء خود . و كذلك ذفط التيس و ذفط الذباب يعنى ريد مگس .

ذفطسة

(
zaftasat
) م . ع . ذفطس الرجل ذفطسة : ضايع كرد آن مرد مال خود را .

ذفف

(
zafaf
) م . ع . ذف ذفا و ذفافا و ذففا . مر . ذف .

ذفف

(
zofof
) ع . خ . ذفاف و ذفاف .

ذفكر

(
zafkar
) ا . پ . فطر اساليون كه تخم كرفس كوهى باشد .

ذفل

(
zefl
) و (
zafl
) ا . ع . قطران تنك .

ذفوط

(
zafut
) ا . ع . سست و ناتوان .

ذفيف

(
zafif
) ا و ص . ع . سريع سبك . و سبك بر روى زمين . و طاعون ذفيف : طاعون زود كشنده . و مرگ . و خفيف ذفيف : سبك زود : و يا از اتباع است . و نيز ذفيف : نام مردى .

ذفيفة

(
zafifat
) ص . ع . سريع و سبك . و صلوة خفيفة ذفيفة : نماز شتاب و سبك مانند نماز مسافر .

ذقاحة

(
zoqq hat
) ا . ع . متهم‌كنندهء كسى بر گناهى كه نكرده باشد .

ذقذاق

(
zaqz q
) ا . ع . تيز زبان زود گوى كه در آن شتاب زدگى باشد .

ذقط

(
zaqt
) و (
zoqt
) م . ع . ذقط الطائر ذقطا و ذقطا ( از باب ضرب ) : بر جست آن مرغ بر مادهء خود . و ذقط الذباب : ريد مگس .

ذقط

(
zaqet
) ا . ع . مرد خشمناك .

ذقط

(
zoqat
) ا . ع . مگس ريزه . ج : ذقطان .

ذقطان

(
zaqt n
) ا . ع . مرد خشمناك .

ذقطان

(
zeqt n
) ع . ج . ذقط .

ذقطة

(
zoqatat
) ص . ع . رجل ذقطة : مرد پليد .

ذقن

(
zaqn
) م . ع . ذقنه ذقنا ( از باب نصر ) : گم كرد او را . و نيز زد بر زنخ او . و ذقن على يده : نهاد زنخ خود را بر دست خود . و كذا ذقن على عصاه . و ذقن فلانا : زد بر پس گردن فلان به كف دست خود .

ذقن

(
zeqn
) ا . ع . پير فانى . و زنخ .

ذقن

(
zoqn
) ع . ج . اذقن و ذقناء .

ذقن

(
zaqan
) ا . ع . زنخ ( مذكر است ) . ج : اذقان و ذقون . المثل : مثقل استعان بذقنه : دربارهء شخصى گويند كه از خوارتر از خودش يارى جويد و اصله البعير يحمل عليه ثقل فلا يقدر ينهض فيعتمد بذقنه على الارض .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1593 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )