تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1592

مساهمون:

ص١٥٩٢
و ثوب ذعاليب : جامهء كهنه . و جامه‌اى كه كنارهء آن پاره و آويزان باشد .

ذعاليت

(
za lit
) ص . ع . ثوب ذعاليت بمعنى ثوب ذعاليب مىباشد ( باء را بتاء بدل كرده‌اند ) .

ذعبان

(
zo'b n
) ا . ع . گرگ جوان .

ذعت

(
za't
) م . ع . ذعته ذعتا ( از باب فتح ) : سخت خفه كرد او را . و آن را در خاك ماليد . و راند وى را .

ذعج

(
za'j
) م . ذعجه ذعجا ( از باب فتح ) : سخت راند آن را . و ذعج جاريته : گائيد كنيزك خود را .

ذعذاع

(
za'z '
) ص . ع . رجل ذعذاع : مردى كه راز نتواند نگاهداشت . و سخن چين .

ذعذعة

(
za'za'at
) م . ع . ذعذع المال و غيره ذغذعة : پراكنده و جدا گردانيد آن مال را . و ذعذع السر : ظاهر و آشكار كرد راز را . و كذلك ذعذع الخبر . و ذعذع الريح الشجر : سخت جنبانيد باد درخت را .

ذعر

(
za'r
) م . ع . ذعرت الرجل ذعرا ( از باب فتح ) : ترسانيدم آن مرد را . و ذعر ( مجهولا ) : ترسانيده شد .

ذعر

(
zo'r
) ا . ع . ترس و بيم .

ذعر

(
za'ar
) م . ع . ذعر ذعرا ( از باب سمع ) : سرگشته گرديد و مدهوش شد .

ذعر

(
zaer
) ص . ع . سرگشته و مدهوش .

ذعر

(
zoar
) ا . ع . هر چيز مخوف و هولناك .

ذعراء

(
za'r '
) و

ذعرة

(
zo'rat
) ا . ع . است و كون .

ذعرة

(
zoarat
) ا . ع . مرغ كوچكى كه در درخت آشيانه دارد و همواره دم خود را مىجنباند .

ذعرية

(
zo'riyyat
) ص . ع . سنة ذعرية : سال سخت قحط .

ذعط

(
za't
) م . ع . ذعطه ذعطا ( از باب فتح ) : بشتاب بريد گلوى آن را . يق : ذعطته المنية .

ذعف

(
za'f
) ا و ص . ع . زهر و زهرى كه همان ساعت بكشد . و حية ذعف اللعاب : مار زود كشنده .

ذعف

(
za'f
) م . ع . ذعف الرجل ذعفا ( از باب فتح ) : زهر خورانيد آن مرد را . و ذعف ذعفا و ذعفانا و بمرد و هلاك گرديد .

ذعف

(
za'af
) م . ع . ذعف ذعفا و ذعفانا و ذعافا ( از باب سمع ) : بمرد و هلاك گرديد .

ذعف

(
zo'of
) ع . ج . ذعاف .

ذعفان

(
zaaf n
) ا . ع . مرگ .

ذعفان

(
zaaf n
) م . ع . ذعف ذعفا و ذعفانا . مرد ذعف . و ذعف ذعفا و ذعفانا . مرد . ذعف .

ذعق

(
za'q
) م . ع . ذعقه ذعقا ( از باب فتح ) : بانگ برزد بر وى و ترسانيد او را .

ذعل

(
za'al
) م . ع . ذعل ذعلا ( از باب سمع ) : اقرار كرد پس از انكار .

ذعلب

(
ze'leb
) ا . ع . ماده شتر تيزرو و شتاب . ج : ذعالب .

ذعلبة

(
ze'lebat
) ا . ع . ماده شتر تيزرو و شترمرغ . و حاجت اندك . و كنارهء جامه . و آنچه از جامهء پاره شده آويزان باشد . ج : ذعالب .

ذعلفة

(
za'lafat
) م . ع . ذعلفه ذعلفة : سرگشته كرد آن را و هلاك نمود وى را .

ذعلوب

(
zo'lub
) ا . ع . كنارهء جامه . و پارهء خرقه . و آنچه از جامهء پاره شده آويزان باشد . و جامهء كهنه . ج : ذعاليب .

ذعلوق

(
zo'luq
) ا . ع . كودك چالاك تيز فهم سبك روح . و گوسپند سبك جثهء تنگ دهن . و ترهء تيزبو همچو گندنا . و نوعى از سماروغ . و نام مرغى كوچك . و نام شمشيرى . و ذعلوق ذعلوق : كلمه‌اى كه بدان گوسپند را براى دوشيدن خوانند .

ذعمطة

(
za'matat
) ا . ع . زن پليد زبان .

ذعمطة

(
za'matat
) م . ع . ذعمطه ذعمطة : بشتاب بريد گلوى آن را .

ذعن

(
za'an
) م . ع . ذعن له ذعنا ( از باب سمع ) : گردن داد او را و رام گرديد .

ذعور

(
zaur
) ا و ص . ع . ترسناك . و زن ترسنده از تهمت . و سخن بد . و ماده شترى كه چون بر پستان وى دست نهند خويشتن در كشد .

ذعوط

(
zaut
) ص . ع . موت زعوط : مرگ شتاب .

ذغ

(
zaqq
) م . ع . ذغ جاريته ذغا ( از باب نصر ) : گائيد كنيزك خود را .

ذغمور

(
zoqmur
) ا . ع . مرد كينه‌ور كه كينه از دلش نرود . و لجوج .

ذف

(
zaff
) ا . ع . گوسپند . و آواز كفش پا وقت رفتن .

ذف

(
zaff
) م . ع . ذف على الجريح ذفا و ذففا و ذفافا ( از باب نصر ) : شتاب كرد در كشتن خسته و ثابت كرد كشتن او را و كشت آن را . و ذف فى الامر : شتاب كرد در آن كار . و ذف الطائر ( از باب ضرب ) : شتاب كرد آن مرغ در پريدن . و خذ ماذف لك : بگير آنچه موجود شود مر تو را و زود بدست آيد .

ذف

(
zoff
) ا . ع . آب اندك .

ذفارى

(
zaf r
) و (
zaf riyy
) ع . ج . ذفرى .