تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1543

مساهمون:

ص١٥٤٣
و تژه و زبانه‌هاى قفل . و كنگره . و هر چيز رخنه‌دار .

دندانه دار

(
dand ne - d r
) ا و ص . پ . مضرس و هر چيز كه داراى دندانه باشد .

دندانى

(
dand ni
) ص . پ . منسوب و متعلق بدندان . و دندانى كردن : شرم كردن . و شرمگين ساختن .

دندانيدن

(
dand nidan
) ف م . پ . خائيدن .

دندش

(
dandec
) پ . م . ح . دنديدن . و ا . سخن و كلام مرموز . و نمازى كه آهسته خوانده شود . و لنديدن از خشم . و زمزمه كردن از شعف .

دندك

(
dondok
) ا . ع . قچقارى كه از فربهى چون برفتار آيد گوشت وى بلرزد .

دندم

(
dendem
) ا . ع . گياه كهنهء سياه .

دندن

(
dandan
) ا . ع . گياه كهنهء سياه .

دندن

(
denden
) ا . ع . علف سياه خشك شده و يا درخت سياه خشك شده . و بيخ صليان . و سخن بآواز خفى كه مفهوم نشود .

دندنة

(
dandanat
) ا . ع . آواز مگس و زنبوران . و سخن بآواز خفى كه فهم نشود . و بيخ صليان .

دندنة

(
dandanat
) م . ع . دندن الذباب دندنة : بانگ كرد مگس . و دندن الرجل : در جائى آمد و شد كرد آن مرد . و نيز دندنة : سخن گفتن بآواز خفى كه فهم نشود .

دندنه

(
dandane
) ا . پ . سخن آهستهء زير لبى . و لنده .

دنده

(
dande
) ا . پ . هر يك از استخوانهاى پهلو . مر . ضلع .

دنديدن

(
dandidan
) ف ل . پ . لنديدن و از روى قهر و غضب در زير لب آهسته آهسته با خود حرف زدن . و جوشيدن از خشم .

دنس

(
danas
) ا . ع . ريمناكى و چركينى .

دنس

(
danas
) م . ع . دنس دنسا و دناسة . مر . دناسة .

دنس

(
danes
) ا و ص . ع . آلودهء بريم و چركين . و مرد زشت خود و آلوده آبرو . ج : ادناس و مدانيس .

دنع

(
dana '
) ا . ع . آنچه شتركش از شتر كشته شده بيندازد . و خوارى . و فرومايگى و ناكسى .

دنع

(
dana '
) م . ع . دنع الصبى دنعا ( از باب سمع ) : خواهان طعام و گرسنه گرديد كودك و آرزومند و اميدوار طعام گشت . و دنع فلان : فروتنى نمود فلان . و خوار شد . و ناكس و بخيل گرديد .

دنع

(
dane '
) ص . ع . ناكس بىخير . و بىعقل . و بخيل و آزمند . و گرسنه .

دنغ

(
daneq
) ا . ع . مردم فرومايه و ناكس و رذل . ج : دنغة .

دنغة

(
danaqat
) ع . ج . دنغ .

دنف

(
danaf
) ص . ع . بيمار دائمى و يستوى فيه المذكر و المؤنث و التثنية و الجمع . يق : رجل دنف و امراة دنف و هما و هم و هن دنف .

دنف

(
danaf
) م . ع . دنف المريض دنفا ( از باب سمع ) : بيمار گران شد آن بيمار . و دنفت الشمس : نزديك شد آفتاب بفرو شدن و زرد گرديد . و دنف الامر : نزديك شد آن كار .

دنف

(
danaf
) ا . ع . بيمارى دائمى .

دنف

(
danef
) ص . ع . بيمار دائمى . يق : رجل دنف و هما دنفان و هم دنفون .

دنفات

(
danef t
) ع . ج . دنفة .

دنفاس

(
denf s
) ا . ع . مرد احمق فرومايه .

دنفة

(
danefat
) ص . ع . مؤنث دنف . يق : امراة دنفة و نسوة دنفات .

دنفخ

(
danfax
) ا . ع . ستبر و گنده و تناور . و از اعلام است .

دنفس

(
denfes
) ا . ع . زن گول .

دنفشة

(
danfacat
) م . ع . هر دو چشم را خوابانيده ديدن . و چشمك زدن . يق : دنفش الرجل اذا نظر و كسر عينيه .

دنفصة

(
denfesat
) ا . ع . دابهء كوچك . و زن لاغر .

دنفون

(
danefuna
) ع . ج . دنف .

دنق

(
danq
) ا . ع . سپستان .

دنق

(
donoq
) ع . ج . دنيق . و ج دنوق .

دنقالة

(
donq lat
) ا . ع . دنگاله .

دنقة

(
danqat
) و (
danaqat
) ا . ع . دانهء تلخ كه در گندم زارها رويد .

دنقر

(
danqar
) ا . ع . شوره .

دنقرة

(
danqarat
) م . ع . جستجو كردن كارهاى مشكل و يا كارهاى حقير و ركيك را . يق : فلان يدنقر الامور . و نيز دنقرة : دويدن و يا راه رفتن ستور اذا كان دميما .

دنقرى

(
danqeriyy
) و (
denqeriyy
) ص . ع . كوتاه زشت حقير . يق : فرس دنقرى و رجل دنقرى و فرس دنقرى و رجل دنقرى كذلك .

دنقسة

(
danqasat
) م . ع . تباهى فگندن ميان قوم . و پست نمودن سر از فروتنى و خوارى . و خوابيده چشم ديدن .

دنقشة

(
danqacat
) م . ع . هر دو چشم فروخوابانيده ديدن . و دنقش بينهم : تباهى انداخت ميان آنها .

دنقه

(
danqe
) ا . پ . تلخ دانه كه در ميان گندم زارها رويد . و دانه‌اى سياه .

دنكاسه

(
dank se
) ص . پ . مغموم و مهموم و دلتنگ . و بدبخت . و طفيلى و مفتخوار .

دنكس

(
dankas
) ا و ص . پ . ناكس و