تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1541

مساهمون:

ص١٥٤١
پ . آنكه از عقب كسى مىگردد .

دنباور

(
donb - var
) ا . پ . دمدار و دنباله كش . و ساقهء لشكر و چنداول .

دنباوند

(
danb vand
) ا . پ . كوه دماوند .

دنبح

(
donboh
) ا . ع . بد خلق و بدخو .

دنبر

(
danbar
) ا . پ . شهرى در هندوستان .

دنبره

(
donbare
) ا . پ . طنبور و دنبه بره .

دنبغزه

(
donbqaze
) ا . پ . دم غازه و عسيب و استخوان دم جانوران چرنده و پرنده . و دمغزه .

دنبك

(
donbak
) ا . پ . دهلى دم دراز از چوب و يا سفال كه در زير بغل گرفته نوازند .

دنبل

(
danbal
) ا . پ . استهزاء و مسخره . و هر چيز مضحك و خنده‌آور . و نوعى از دهل .

دنبل

(
donbol
) ا . پ . نام كوهى واقع در كوهستان ديار بكر از يك پارچه سنگ و پيوستگى بكوه ديگر ندارد و اطراف آن جلگه و دشت و خوانين دنبلى آذربايجان منسوب بدانجا مىباشند و نيز طايفهء ضرابى كاشان از اين گروه‌اند .

دنبل

(
donbal
) ا . پ . دمل و برآمدگى كوچكى در جلد كه رنگش سرخ و شكلش مخروطى است و نوعا مركز آن متقرح گشته و گود مىگردد .

دنبلان

(
donbal n
) ا . پ . قسمى از سماروغ مأكول كه بدون ساقه و بدون ريشه در زير زمين پديد مىآيد و ماروغ نيز گويند .

دنبوقه

(
donbuqe
) ا . پ . موى از پس سر آويخته و شمله و طرهء دستار .

دنبه

(
donbe
) ا . پ . دم . و آن جزء از گوسپند كه بجاى دم در خلف آن واقع شده و محتوى چربش است . و سرين . و دنبه دادن : غافل كردن و فريب دادن . و دنبه نهادن : فريب دادن و شعبده كردن .

دنبه بره

(
donbe - bare
) ا . پ . يك نوع سازى كه طنبور و طنبوره نيز گويند يعنى طنبوره معرب دنبه بره است .

دنبه پرورده

(
donbe - parvarde
) ص . پ . آنكه شعبده بازى مىكند و فريب مىدهد .

دنبه گداز

(
donbe - god z
) ا . پ . ظرفى كه دنبه در ميان آن برشته كنند . و نوعى از سحر و جادوئى كه ساحران بنام شخص منظور سوزن چند بر دنبهء گوسپند بخلانند و افسونى خوانند و آن را در قبر كهنه بياويزند و چراغى در زير آن روشن كنند تا از حرارت وى دنبه بگداز آيد و گويند چندانكه آن دنبه مىگذارد آن شخص گداخته و لاغر مىشود تا بميرد .

دنة

(
dennat
) ا . ع . دابه‌اى كوچك كه بمورچه ماند .

دنج

(
denj
) ص . پ . جاى امن و امان و جاى آسايش و مخلا بطبع .

دنج

(
donoj
) ا . ع . دانشمندان . ج : داناج .

دنح

(
danh
) ا . ع . خوارى و مذلت .

دنح

(
danh
) م . ع . دنح دنحا و دنوحا . مر . دنوح .

دنح

(
denh
) ا . ع . عيدى مر ترسايان را كه عيد خاج شويان باشد . و نام روز ششم كانون آخر .

دنحبة

(
danhabat
) ا . ع . خيانت .

دنحس

(
danhas
) ا . ع . سخت گوشت تنومند .

دنخان

(
danax n
) م . ع . گرانبار رفتن از گرانى بار ( و الفعل من نصر ) .

دند

(
dand
) ا و ص . پ . استخوان پهلو و ضلع . و درويش و مسكين و بىچيز و فقير . و ابله و نادان . و بىباك . و خود كام . و دزد . و بىديانت . و افزارى مر جولاهگان را كه چوبى است دندانه دندانه بعرض پارچه‌اى كه مىبافند و از هر داندانهء آن تارى مىگذرد . و سن و دندان . و هر چيز عفص و زمخت كه دهان را بيفشرد مانند مازو و پوست انار و جز آن . و بيد انجير خطائى و حب السلاطين . و يك نوع گياهى . و شاخشانه كه نام يك قسم گدائى است كه شاخ گوسپندى بر يك دست و شانهء گوسپندى بر دست ديگر گرفته و بر در خانهء مردمان و پيش دكانها آيد و شاخ را بر شانه به نحوى بكشد كه از آن صداى غريب و عجيبى برآيد و چيزى طلب كند و اگر در دادن آن اهمالى واقع شود بكارد اعضاى خود را مجروح سازد .

دند

(
dand
) ا . پ . بيد انجير خطائى .

دند

(
dond
) ا . پ . نوعى از زنبور .

دندا

(
dand
) ا و ص . پ . گم و غايب شده . و كمر كوه . و كمربند . و مكر و فريب .

دندان

(
dand n
) ا . پ . سن و هر يك از استخوانهاى كوچكى كه مرتكز در دو فك مىباشند و به كار مىروند در جائيدن و مضغ نمودن غذاها و هر انسانى داراى پنجاه و دو دندان است : بيست عدد از آنها را كه دندان شيرى مىگويند در طفوليت برآمده و از هفت سالگى بناى سقوط را مىگذارند و در جاى آن بيست دندان سى و دو دندان ديگر درمىآيد كه آنها را دندان دائمى مىنامند . و نيز دندان بمعنى طمع و توقع و آرزو و خواهش و انتظار و ميل و چشم داشت مىباشد . و ارهء مار دندان : اره‌اى كه دندانه‌هاى آن مانند دندان مار كوچك و تيز باشد . و دندان آسيا : سه دندان آخرى از هر طرف كه شش دندان در فك اسفل و شش