تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1540

مساهمون:

ص١٥٤٠
پ . نام قريه‌اى در نزديكى غزنين كه شهاب الدين غورى به زخم يكى از ملاحده در آنجا كشته شد .

دميك

(
damik
) ا . پ . زمين و مرز و بوم .

دميك

(
damik
) ا و ص . ع . برف . و شهر دميك : ماه تمام .

دميم

(
damim
) ص . ع . حقير . و زشت رو . و كوتاه قامت . و پست و زبون . ج : دمام . و قدر دميم : ديگ شكسته‌اى كه سپر زوجز آن به روى طلا كرده باشند .

دميمة

(
damimat
) ص . ع . زن حقير و زشت رو . ج : دمائم و دمام . و قدر دميمة بمعنى قدر دميم مىباشد .

دمينى

(
dommayn
) ا . ع . يكى از سوراخهاى كلاكموش .

دن

(
dan
) ا . پ . فرياد و غوغاى بنشاط . و بنشاط رونده .

دن

(
dann
) ا . ع . خم بزرگ قار اندود و يا درازتر از سبو له عسعس لا يقعد الا ان يحفر له . ج : دنان . و نيز دن : از اعلام است .

دنا

(
dan
) م . ع . دنا دنا و دناية ( از باب نصر ) : ناكس و ضعيف و نزديك و حقير گرديد .

دنأ

(
dana '
) م . ع . دنى دنأء ( از باب سمع ) : كوزپشت گرديد .

دنآء

(
dona '
) ع . ج . دنئ .

دناء

(
dann '
) ص . ع . مؤنث ادن زن كوزپشت . مر . ادن .

دناءة

(
dan at
) م . ع . دنا دنؤة و دناءة ( از باب فتح و كرم ) : فرومايه و بىباك گرديد .

دنابة

(
denn bat
) ا . ع . كوتاه بالا .

دناج

(
den j
) ا . ع . استوارى . و استوار كردن ( و الفعل من ضرب ) .

دنادن

(
dan den
) ا . ع . دنادن الثياب : عطف جامه .

دناسة

(
dan sat
) م . ع . دنس الثوب دنسا و دناسة ( از باب سمع ) : ريمناك گرديد آن جامه و چركين شد . و دنس العرض و الخلق : معيوب و زشت گرديد .

دناعة

(
dan at
) م . ع . دنع دنوعا و دناعة ( از باب فتح ) : ناكس و بخيل گرديد .

دنانس

(
don nes
) ا . ع . بدخو .

دنامة

(
denn mat
) ا . ع . زن كوتاه بالا . و مورچه .

دنان

(
dan n
) ا و ص . پ . رفتار بنشاط و خرامان . و راه روندهء بنشاط و خرامان . و از خشم و قهر به جوش آينده .

دنان

(
den n
) ع . ج . دكن .

دنان

(
dann ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه نام دو كوه .

دنانير

(
dan nir
) ع . ج . دينار .

دناوة

(
dan vat
) ا . ع . خويشى و قرابت . يق : ما تزدادمنا الا قربا و دناوة .

دناوة

(
dan vat
) م . ع . دنامنه دنوا و دناوة ( از باب نصر ) : نزديك شد به آن .

دنأى

(
dan '
) ص . ع . مؤنث ادنا زن كوزپشت .

دنايا

(
dan y
) ع . ج . دنية .

دناية

(
den yat
) م . ع . دنا و دنا و دناية . مر . دنا .

دنائت

(
den at
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پستى و فرومايگى و دونى و پست فطرتى و ناكسى . و زبونى و كمينگى و بىپروائى از ملامت و حقارت و بىقدرى . و بخالت . و دنائت طبع : پستى فطرت و بخالت .

دنب

(
donb
) ا . پ . دم و دمب و ذنب .

دنب

(
dennab
) ص . ع . كوتاه بالا .

دنبال

(
danb l
) ا . پ . مسخره و لطيفه‌گو و بذله‌گو . و بذله و لطيفه و شوخى .

دنبال

(
donb l
) ا . پ . دم و ذنب . و سرين و دبر . و عقب و پس چيزى . و خواهش و آرزو . و نشان و اثر پا و پى . و از پس و از بعد . و چوبهء تير . و دنبال چشم : گوشهء بيرونى چشم و ماق اكبر و دنبال كشتى : دبوسه . و بدنبال آمدن : پيروى كردن و از پى رفتن و تعاقب نمودن .

دنباله

(
donb le
) ا . پ . دم و ذنب . و چيزى كه شبيه بدم باشد . و عقب و عقبه . و گوشهء بيرونى چشم و ماق اكبر . و قبضهء شمشير و كارد و سكان كشتى . و پس زين . و از پس و از بعد . و پى . و دنبالهء تازيانه : نوك تازيانه . و دنبالهء كوه : عقب كوه . و دنبالهء ميوه : شاخهء باريكى كه ميوه بدان بدرخت پيوسته مىباشد .

دنباله دار

(
donb le - d r
) ص . پ . دم دار و دراز و عقبه دار . و بهانهء دنباله دار : بهانهء عقبه دار . و چشم دنباله دار : چشم سرمه كشيده‌اى كه سياهى سرمه از گوشهء بيرونى آن تجاوز كرده باشد . و ستارهء دنباله‌دار : ذو ذنب . و سرمهء دنباله دار : سرمه‌اى كه تا ديرگاهى بپايد . و مستى دنباله دار : مستى كه ديرگاهى بينجامد .

دنباله دو

(
donb le - dav
) ص . پ . آنكه از عقب كسى مىدود .

دنباله كش

(
donb le - kac
) ا . پ . چنداول و ساقهء لشكر .

دنباله گرد

(
donb le - gard
) ص .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1540 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )