تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1539

مساهمون:

ص١٥٣٩
دمورا : بدون دستورى درآمد . و ببدى ناگاه درآمد و حمله كرد .

دمور

(
domur
) ا . ع . حمله و يورش بد و سخت .

دموس

(
damus
) ا . ع . كسى كه پوست را جهة بركندن موى در خاك پنهان كند . ج : دمس .

دموس

(
domus
) م . ع . دمس دمسا و دموسا . مر . دمس .

دموع

(
domu '
) ع . ج . دمع .

دموق

(
damuq
) ا . ع . تباه بىخير .

دموق

(
domuq
) م . ع . دمق دموقا ( از باب نصر ) : بناگاه درآمد بىدستورى . و دمق فاه دمقا : شكست دندان او را . و نيز دموق : درآمدن صياد در كازه . و بسيار نوشيد شراب . يق : دمقوا فى الخمر اذا تهافتوا فى شربها و اكثروا منه . و دمق الشيئ فى الشيئ ( كنصر و ضرب ) : درآورد چيزى را در چيزى .

دموك

(
damuk
) ص . ع . بكرة دموك : چرخ دلو سبك گرد و يا بسيار سخت و يا چرخ بزرگ كه بر آن آب با شتر آب‌كش كشيده شود . و هر چه تيز رود و سريع باشد . ج : دمك . و رحى دموك : آسياى زود آرد كننده . و اما قولهم انا بن عمرو و هى الدموك فصفة اى السريعة كما تسرع الرحى او اسم وصف به .

دموك

(
domuk
) م . ع . دمك دمكا و دموكا . مر . دمك .

دمون

(
dammun
) ا . ع . مرد زشت و چركين .

دموى

(
damavi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - خونين و پر خون .

دموى

(
damaviyy
) ص . ع . منسوب بدم خونين .

دمه

(
dame
) ا . پ . هر آلتى كه بدان آتش افروزند . و آلتى به شكل كلهء آدمى كه در آن آب كنند و در كنار اندك آتش نهند از سوراخهاى بينى آن بخارى بر آتش وزد و آتش افروخته گردد . و ضيق النفس . و باد و برف . و گلفهشنگ . و دمهء آهنگران و دمهء زرگران : دم آهنگرى و زرگرى .

دمه

(
damh
) م . ع . دمهته الشمس دمها ( از باب فتح ) : گرم كرد آن را آفتاب و يا سخت شد به روى گرمى آفتاب .

دمه

(
damah
) ا . ع . بازيچه‌اى مر كودكان تازى را .

دمه

(
damah
) م . ع . دمه الرمل دمها ( از باب سمع ) : سخت شد حرارت آن ريگ . و دمه الحر : سخت شد گرما . و دمه فلان بالحر : سخت گرديد بر فلان گرما .

دمهكر

(
damahkar
) ا . ع . - مأخوذ از دمه گير فارسى - يعنى خبه كننده .

دمى

(
dam
) م . ع . دمى دمى و دميا ( از باب سمع ) : خون آلوده گرديد .

دمى

(
dami
) ا . پ . نوعى از غليان و يا چپق .

دمى

(
dami
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - خونين .

دمى

(
dom
) ع . ج . دمية .

دمى

(
damiyy
) ص . ع . منسوب بدم خونين .

دمى

(
domayy
) ا . ع . مقدار كمى از خون .

دمى

(
domiyy
) ا . ع . ج . دم .

دمى

(
domiyy
) م . ع . دمى دمى و دميا . مر . دمى .

دميا

(
damy
) ا . پ . بلغت زند خون و دم .

دمياط

(
demy t
) ا . ع . شهرى از مصر كه در روى شعبهء شرقى نيل بنا شده و داراى 100 34 نفر جمعيت است .

دمياطى

(
demy ti
) ا . پ . نوعى از پارچهء پنبه‌اى .

دميان

(
damay n
) ا . ع . تثنيهء دم يعنى دو خون .

دمية

(
domyat
) ا . ع . پيكر منقوش . و پيكر منقوش از مرمر و يا عاج و مانند آن . و پيكر منقوشى كه در آن سرخى هم باشد . و بت . ج : دمى .

دميث

(
damis
) ص . ع . نرم . و نرم خو . و دميث بليث از اتباع است .

دميجة

(
dommayjat
) ا . ع . مرد بسيار خواب كه همواره ملازم خانه باشد .

دميدگى

(
damidagi
) ا . پ . بروز و ظهور . و بروز بثور در پوست بدن . و شكفتگى . و بثره و آبله . و انتشار بوها . و طلوع صبح .

دميدن

(
damidan
) ف ل و م . پ . وزيدن باد . و دم زدن و نفس كشيدن و تنفس نمودن . و خود را پر باد كردن . و شكفتن گل . و رستن و روئيدن گياه . و طلوع كردن صبح . و بر آمدن بثره و آبله و آماس در بدن . و حمله كردن . و لاف زدن .

دميده

(
damide
) ا و ص . پ . وزيده . و وزنده و شكفته . و شكوفه . و رسته و روئيده . و ممتد و گسترده شده . و دميدهء صبح : سپيدهء صبح .

دميس

(
damis
) ا . ع . چيز پنهان كرده شده .

دميغ

(
damiq
) ا و ص . ع . سرشكسته . و آنكه دماغ او را آفتى رسيده باشد . و دميغ الشيطان : لقب مردى .

دميق

(
damiq
) ص . ع . در چيزى درآمده .

دميقى

(
damiqi
) ا . پ . نوعى از بافتهء ابريشمى .

دميك

(
damyak
) و (
damayak
) ا .