تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1537

مساهمون:

ص١٥٣٧
ابروى او باريك باشد .

دمع

(
dam '
) ا . ع . اشك چشم از اندوه و يا از شادى . ج : دموع و ادمع . و دمع داود ( بالاضافه ) : نام داروئى .

دمع

(
dam '
) و (
dama '
) م . ع . دمعت العين دمعا ( از باب فتح ) و دمعت دمعا ( از باب سمع ) : اشك باريد چشم .

دمع

(
domo '
) ا . ع . نشان و اثرى در مجراى دمعه .

دمعان

(
dam ' n
) ص . ع . قدح دمعان : كاسهء لبريز .

دمعة

(
dam'at
) ا . ع . قطرهء سرشك . و علتى كه بدان چشم همواره تر و پر آب باشد . و دمعة العشاق : حب النيل . و دمعة الشجر : لبلاب . و دمعة الكرم : آب تاك كه در ايام بهار چكد . و ذو الدمعة : لقب حسين بن زيد بن على بن حسين على بن ابي طالب رضى اللّه عنهم .

دمعة

(
dameat
) ص . ع . امراة دمعة : زن زود سرشك .

دمعق

(
dem'aq
) ا . ع . ابريشم سفيد .

دمعه

(
dam'e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اشك و سرشك .

دمغ

(
damq
) م . ع . دمغه دمغا ( از باب فتح و نصر ) : شكست سر او را چنان كه بدماغ رسيد . و دمغ فلانا : زد بر دماغ فلان . و دمغته الشمس : درد رسانيد آفتاب بدماغ او . و دمغهم بمطفئة الرضف يعنى ذبح كرد جهة مهمانى آنها گوسپند لاغر و يا گوسپند فربه را .

دمغ

(
damaq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرشكسته . و خجل و شرمسار . و دمغ شدن : خجل و شرمسار گشتن .

دم غازه

(
dom - q ze
) ا . پ . بيع دم . و استخوان ميان دم و دمغزه .

دمغزه

(
dom - qaze
) ا . پ . بيخ دم و سرين .

دمق

(
damq
) م . ع . دمق دمقا ( از باب نصر ) : دزدى كرد . و دمق فاه دمقا : شكست دندان آن را . و دمق دمقا و دموقا . مر . دموق .

دمق

(
damq
) ا . ع . دزدى و سرقت .

دمق

(
damaq
) ا . ع . - مأخوذ از دمهء فارسى - باد و برف .

دمقاس

(
demq s
) و دمقاص (
demq s
) ا . ع . ابريشم و يا ريسمان پيله كه ابريشم ردى باشد . و يا ديبا و يا كتان .

دمقة

(
damaqat
) ا . ع . دمقة الحداد : دمهء آهنگران .

دمقس

(
demaqs
) و دمقص (
demaqs
) ا . ع . دمقاس .

دمك

(
damk
) م . ع . دمك الشيئ دمكا ( از باب نصر ) : سائيد آن را مانند آرد . و دمكه : استوار كرد آن را . و دمكت الشمس فى الجو : بلند برآمد آفتاب . و دمك الرشاء : تاب داد ريسمان دول را . و دمك الفحل الناقة : برجست فحل بر ناقه . و دمكت الارنب دمكا و دموكا : شتاب دويد خرگوش . و دمك الشيئ : نرم و تابان گرديد آن چيز .

دمك

(
domok
) ع . ج . دموك .

دم كرده

(
dam - karde
) ص . پ . منتفخ و باد كرده . و هر چيزى كه بحرارت پست‌تر از جوش طبخ شده باشد .

دم كش

(
dam - kac
) ا . پ . آنكه همراهى مىكند با آهنگ ديگرى . و نوازنده و سازنده و مغنى و آواز خوان .

دم كشى

(
dam - kaci
) ا . پ . نسيم . و خاده و چوبى كه بدان كشتى رانند .

دمكمك

(
damakmak
) ص . ع . سخت و توانا . و رحى دمكمك : آسياى نيك آرد كننده .

دم گاوه

(
dom - g ve
) ا . پ . گاو دم و تازيانه . و نفير .

دمگاه

(
dam - g h
) ا . پ . كورهء زرگرى و آهنگرى و مسگرى . و گلخن حمام .

دم گرفته

(
dam - gerefte
) ص . پ . بدبوى و متعفن و گنديده . و تف گرفته .

دمگه

(
dam - gah
) ا . پ . دمگاه .

دمگير

(
dam - gir
) ا و ص . پ . خفه كننده و خاموش كننده و نفس گير .

دمل

(
daml
) م . ع . دمل الارض دملا و دملانا ( از باب نصر ) : اصلاح كرد آن زمين را و يا نيرو داد آن را بسرگين . و دمل بينهم : اصلاح نمود ميان آنها . و دمله الدواء : به كرد آن دارو دمل را و فايده بخشيد . و نيز دمل : نرمى كردن . و دمل الجرح دملا : ( از باب سمع ) : به شد ريش و نيكو گرديد . و منه قولهم : دمل جرحه على بغى و لا يدرى اى اختتم على فساد و لم يعلم .

دمل

(
daml
) ا . ع . رفق و نرمى .

دمل

(
domal
) ا . ع . ريش . ج . دملان .

دمل

(
dommal
) ا . ع . نوعى از ريش و يا عام است . ج : دماميل . مر دنبل .

دم لابه

(
dom - l be
) ا . پ . سگ .

دملاج

(
deml j
) ا . ع . هموارى كار و درستى صنعت .

دملاج

(
deml j
) م . ع . دملج الشيئ دملجة و دملاجا : راست و درست كرد آن چيز را و نيكو ساخت .

دملان

(
deml n
) ع . ج . دمل .

دملان

(
deml n
) م . ع . دمل دملا و دملانا . مر . دمل .