تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1536

مساهمون:

ص١٥٣٦

دمدامة

(
damd mat
) ا . ع . گياهى خوردنى و بيخ آن مانند گزر و بسيار شيرين . ج : دمدام .

دم دراز

(
dom - dar z
) ص . پ . هر حيوانى كه دم آن دراز و طويل باشد .

دمدم

(
demdem
) ا . ع . گياه خشك . و بيخ صليان .

دمدمة

(
damdamat
) م . ع . چفسانيدن چيزى را . و اندوهگين كردن . و دمدم عليه : گفت او را در خشم . و دمدمهم و دمدم عليهم : هلاك و نيست گردانيد آنها را .

دمدمة

(
damdamat
) ا . ع . خشم و قهر .

دمدمه

(
damdame
) ا . پ . مكر و فريب و افسون . و دهل و نقاره . و شهرت و آوازه . و سركوب قلعه يعنى برج مانندى كه از چوب و گل و سنگ سازند كه مشرف بر قلعه باشد و از آن توپ و تفنگ بقلعه اندازند .

دمدميا

(
damdamy
) ا . پ . بلغت زند بحر و دريا .

دمدول

(
damdul
) ا . پ . سفالگر و كوزه‌گر .

دمر

(
damar
) ص . پ . به روى افتاده و به روى خفته و روى بر زمين نهاده .

دمر

(
dommar
) ا . ع . نام عقبه‌اى در دمشق .

دمراء

(
damr '
) ا . ع . گوسپند كم شير . و ناگاه در آيندهء از زنان و جز آن .

دمرغ

(
domareq
) ا . ع . مرد بسيار سرخ .

دمرغى

(
dommarq
) ص . ع . ابيض دمرغى : سخت سپيد .

دمرو

(
damaru
) ص . پ . به روى افتاده و پيشانى بر زمين نهاده و دمرو خوابيده و به روى خوابيده ضدستان خوابيده .

دمز

(
damz
) ا . پ . دايره و دف .

دم زده

(
dom - zade
) ص . پ . بىدم .

دمس

(
dams
) ا . ع . كالبد مردم و جز آن .

دمس

(
dams
) م . ع . دمس الظلام دمسا و دموسا ( از باب ضرب و نصر ) : سخت تاريك شد . و دمسه فى الارض دمسا : پنهان كرد آن را در خاك . و دمس الموضع دموسا : ناپديد كرد جاى را . و دمس بينهم : اصلاح كرد ميان آنها . و دمس على الخبر : پوشيده داشت آن خبر را بر من . و دمس المراة : جماع كرد با آن زن . و دمس الاهاب : در خاك و جز آن پوشيد پوست را تا بركند موى آن را .

دمس

(
doms
) ص . ع . كارهاى بزرگ . يق : جاءنا بامور دمس اى عظام .

دمس

(
damas
) ص . ع . چيز پنهان كرده شده .

دمس

(
domos
) ع . ج . دموس .

دمساز

(
dam - s z
) ا و ص . پ . دوست و محب و رفيق و معتمد و همدم و هموثاق . و همراه و موافق و هم آهنگ و همساز . و زن و يا شوهر . و تغنى و سرود گوئى با هم . و نغمهء دمساز : ساز موافق و هم كوك .

دمسازى

(
dam - s zi
) ا . پ . موافقت و همدمى و همراهى . و اعتماد .

دمسان

(
dam - s n
) ص . پ . همراز و محرم و متفق و معتمد .

دم سرد

(
dam - sard
) ص . پ . كسى كه سخن بىاثر مىگويد .

دمسق

(
demsaq
) ا . ع . مأخوذ از دمسهء فارسى و بمعنى آن .

دمسنجك

(
damsanjak
) و دمسنجه (
domsenje
) ا . پ . نوعى از ابابيل كه چون بر زمين افتد نتواند برخيزد و آن را بادخورك نيز گويند .

دمسه

(
demse
) ا . پ . ابريشم سفيد .

دمسيجه

(
domsije
) و دمسيچه (
domsice
) ا . پ . صعوه و گازرك و گواك .

دمش

(
damac
) م . ع . دمش دمشا ( از باب سمع ) : بهيجان آمد از گرما و يا از خوردن دوا .

دمش

(
damec
) پ . م ح . از دميدن . ا . تنفس . و وزيدگى . و حمله و يورش . و لاف و جوشش و بثره و شكفتگى .

دمشق

(
damcaq
) ص . ع . رجل دمشق اليدين : مرد شتاب كار چابك دست دست .

دمشق

(
damcaq
) و (
demcaq
) و (
demceq
) ص . ع . ناقة دمشق : ناقهء بسيار شتاب رو . و كذا ناقة دمشق و ناقة دمشق . و كذلك الجمل و الرجل .

دمشق

(
demacq
) و (
demecq
) ا . ع . شهر جاى باش حاكم شام كه داراى 000 300 نفر جمعيت است .

دمشقة

(
damcaqat
) م . ع . شتاب كردن و تعجيل كردن . يق : دمشقوا الامر : بياريد آن كار را بشتاب .

دمشقى

(
demacqi
) و (
demeeqi
) ص . پ . منسوب بدمشق .

دم شناس

(
dam - cen s
) ا . پ . حكيم و طبيب دانا و كار آزموده .

دمص

(
dams
) م . ع . شتاب كردن در هر چيز و افگندن ماده سگ بچه و ماكيان تخم را ( و الفعل من نصر ) .

دمص

(
dems
) ا . ع . رستهء بنا و يا چينهء ديوار و هر چه برتر از رستهء بنا باشد دمص و رستهء بنا را رهص گويند .

دمص

(
doms
) ص . ع . ج . ادمص و دمصاء .

دمص

(
damas
) م . ع . باريك بودن دنبالهء ابرو و ستبر بودن پيش آن . و كم بودن موى سر ( و الفعل من سمع ) .

دمصاء

(
dams '
) ص . ع . زنى كه دنبالهء