تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1535

مساهمون:

ص١٥٣٥
و رى . و شهرى كه در دامنهء اين كوه مىباشد .

دم آهنج

(
dam - hanj
) ص . پ . باد آلود و متورم . و كم نفس .

دم آهنگ

(
dam - hang
) ص . پ . آنكه به سختى نفس مىكشد .

دمائم

(
dam em
) ع . ج . دميمة .

دمايه

(
dom ye
) ا . پ . سر شير .

دمب

(
domb
) ا . پ . دم و ذنب .

دم باز

(
dam - b z
) ا و ص . پ . فريب دهنده و گول زننده . و متملق و چاپلوس .

دم بازى

(
dam - b zi
) ا . پ . تملق و فريب . و چاپلوسى . و ريشخند .

دمبال

(
domb l
) ا . پ . دم و دمب و ذنب . و پشت و پس و عقب . و دمبال چشم : گوشه چشم .

دمبدم

(
dam - ba - dam
) م ف . پ . نفس بنفس و لحظه بلحظه و پى در پى و هر زمان و هر وقت و بسيار بار و اكثر اوقات .

دم بريده

(
dom - boride
) ص . پ . بىدم .

دم بسته

(
dam - baste
) ص . پ . بىنفس . و حيران و سرگردان .

دم بند

(
dam - band
) ا . پ . انبيق .

دمبه

(
dombe
) ا . پ . دنبه و دمبالهء ميش .

دمپ

(
domp
) ا . پ . دم و دمب .

دمپخت

(
dam - poxt
) ا . پ . نوعى از پلاو .

دم پلنگ

(
dom - palang
) ا . پ . سپاهى چست و چالاك .

دمة

(
damat
) ا . ع . پاره‌اى از خون و هى اخص من الدم .

دمة

(
demmat
) ا . ع . شپش . و مورچه . و مرد كوتاه بالاى حقير . و گربه . و گوسپند . و پشكل شتر و گوسپند . و آغل گوسپندان . الحديث : لا باس بالصلوة فى دمة الغنم : اى مر بضها كانه دم بالبول و البعر .

دمة

(
dommat
) ا . ع . روش و طريقه . و يك نوع بازيچه‌اى . و يكى از سوراخهاى كلاكموش . ج : دمم .

دمتك

(
domtak
) ا . پ . مرغى كوچك به قدر گنجشك كه پيوسته در كنارهاى آب نشيند و دم جنباند و آن را صعوه و گازرك و گواك نيز گويند .

دمث

(
dams
) ص . ع . مكان دمث : جاى نرم . ج : دماث .

دمث

(
damas
) دمث المكان و غيره دمثا ( از باب سمع ) : نرم گرديد آنجاى و جز آن .

دمث

(
dames
) ا و ص . ع . جاى نرم ريگناك . و هر جاى نرم . ج : دماث .

دمثر

(
damsar
) و (
demasr
) و (
domaser
) ا . ع . شتر بسيار گوشت .

دمثرة

(
damsarat
) م . ع . نرم و سپرده شدن بستر .

دمج

(
damj
) ا . ع . موى تافته .

دمج

(
demj
) ا . ع . دوست و همتا .

دمچار

(
damc r
) ا . پ . تصاعد بوى هر چيز معطر . و نمايش رنگ . و دود و بوى آن .

دمچام

(
damc m
) ا . پ . دود . و بوى دود .

دمچه

(
dom - ce
) ا . پ . دم كوچك مانند دم مرغ و دم طاوس . و بادزنى كه از موى اسب سازند . و ساقهء كوچك . و سبد چوبى . و خاشاك . و هر گياه سه برگه مانند يونجه و شبدر .

دمچى

(
domci
) ا . پ . قوشقون و آن جز از رخت اسب و استر و جز آن كه از زير دم عبور كرده و بزين متصل مىگردد تا مانع از پيش آمدگى زين گردد .

دمحسى

(
domhosiyy
) ا . ع . مرد سياه چرده . و مرد فربه توانا .

دمحق

(
damhaq
) ا . ع . شير شب مانده .

دمحق

(
domhoq
) ا . ع . انفيه دان و و دارودان بينى .

دمحقة

(
damhaqat
) م . ع . دمحق الثوب : تر كرد جامه را به آب سبوس .

دمحلة

(
damhalat
) م . ع . دمحله دمحلة : غلطانيد آن را و گرد كرد .

دمحلة

(
domahelat
) ا . ع . زن فربه و يا زن نيكو خلقت متناسب اعضا .

دمحمح

(
damahmah
) ا . ع . مرد گرد سخت توانا . و هر چيز گرد و مدور و توده شده .

دمحوق

(
domhuq
) ا . ع . كلان شكم .

دمخ

(
damx
) ا . ع . نام كوهى .

دمخ

(
damx
) م . ع . دمخ دمخا ( از باب فتح ) : بلند گرديد . و دمخ راسه : شكست سر او را .

دمخقة

(
damxaqat
) م . ع . دمخق فى مشيه دمخقة : گرانبار رفت .

دمخنيوس

(
damxanivas
) ا . پ . سوداگرى كه عذرا را دزديده بود .

دمدار

(
dam - d r
) ص . پ . با ارتجاعيت .

دمدار

(
dom - d r
) ا و ص . پ . هر حيوانى كه داراى دم باشد مانند اسب و استر . و ساقه و چنداول و دنباله كش يعنى آن گروه از لشكر كه از پس سپاه به راه روند و فرود آيند . و قول . و شرط . و ستارهء دمدار : ذو ذنب .

دمدام

(
damd m
) ع . ج . دمدامة .