تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1534

مساهمون:

ص١٥٣٤
داروهائى مىباشد كه در طب استعمال مىكنند .

دمادم

(
dom - dom
) ص . پ . متعاقب و پى در پى .

دمار

(
dam r
) ا . پ . هلاك . و انتقام . و كينه . و آنچه در زندگانى مردم بدان محتاج باشند . و دم و نفس . و دود و دخان . و منزل دائم و هميشگى .

دمار

(
dam r
) ا . ع . هلاك . يق : حل بهم الدمار .

دمار

(
dam r
) م . ع . دمر دمورا و دمارا و دمارة . مر . دمور .

دمار

(
dem r
) م . ع . دامر مدامرة و دمارا . مر . مدامرة .

دمارة

(
dam rat
) م . ع . دمر دمورا و دمارا و دمارة . مر . دمور .

دماس

(
dem s
) ا . ع . هر چيزى كه شخص را پوشد و پنهان كند .

دماشق

(
dom ceq
) ص . ع . مرد و يا شتر شتاب رو . يق : رجل دماشق و ناقة دماشق .

دماع

(
dem '
) ا . ع . داغ . و اثر آب چشم بر رخسار تا بينى .

دماع

(
dom '
) ا . ع . يك قسم گياهى . و آب چشم كه از پيرى و يا از علتى باشد .

دماع

(
damm '
) ا . ع . خاك نمناك . و روز باران نرم ريزه .

دماع

(
domm '
) ا . ع . آبى كه در بهاران از تاك چكد . و جان‌دانه . و آب چشم كه از علتى و يا از پيرى باشد .

دماغ

(
dam q
) ا . پ . كام . و حنك . و بينى و انف . و عجب و تكبر و نخوت و تبختر . و طاقت . و نشئه . و كيف و نشاط . و خواهش و به اين معنى اخير در محل تعظيم آيد . و دماغ داشتن : مست و سرخوش بودن و حالت نشاط داشتن . و دماغ رسانيدن : مست و سر خوش شدن . و دماغ سوختن : محنت بسيار كشيدن . و فكر بسيار كردن . و دماغ گرفتن : بينى گرفتن .

دماغ

(
dem q
) ا . ع . مغز سر . و يا پوست تنك سر . و يا پوست تنك كه زير كاسهء سراست . ح : ادمغة . و ام الدماغ : خريطه مانندى از پوست تنك كه در آن مغز سر واقع است .

دماغ دارى

(
dam q - d ri
) ا . پ . ديوانگى . و شوردگى و مستى .

دماغه

(
dom qe
) ا . پ . تاج باز شكارى و جز آن . و بينى كوه و تيغهء كوه . و كمان كشتى و تماغه .

دماعى

(
dam qi
) ص . پ . باطل و بيهوده و بىمعنى . و مغرور . و هرزه .

دمال

(
dam l
) ا . ع . خرماى بوى گرفتهء سياه و كهنه و آب آورد . و سرگين . و پا سپردهء ستوران از پشك و خاك و تباهى غورهء خرما پيش از رسيدن چنان كه سياه گردد .

دمال

(
dom l
) و (
domm l
) ا . پ . زرد آبى كه از قرحه و ريش تراود . و دم و دنبال .

دمالج

(
dam lej
) ع . ج . دملج و دملج .

دمالص

(
dom les
) ا . ع . رخشان و براق .

دمالق

(
dom leq
) ا و ص . ع . سنگ تابان گرد . و رجل دمالق الرأس : مرد سر سترده . و فرج دمالق : كس فراخ .

دماليج

(
dam lij
) ا . ع . زمينهاى سخت . و ج . دملوج . و القى دماليجه اى ثقله و متاعه .

دمام

(
dem m
) ا . ع . طلايه‌اى بر چشم خانه و پشت و بر پيشانى كودك مالند . و غازه‌اى كه زنان بر روى مالند . و هر چيزى كه طلا كرده شود . و ابر بىآب .

دمام

(
dem m
) ص . ع . ج . دميم . و ج . دميمة .

دمام

(
damm m
) ا . ع . مرمت كنندهء ديگ كهنه و شكسته .

دمامة

(
dam mat
) م . ع . دم الرجل دمامة ( از باب ضرب و نصر و سمع و كرم ) : زشت روى و خرد جسم و حقير گرديد آن مرد . يق : دممت يا فلان او دممت عليه اى صرت دميما .

دمامة

(
dam mat
) ا . ع . زشت روئى و زشتى .

دمامه

(
dam me
) ا . پ . كوس و نقاره و نفير .

دماميس

(
dam mis
) ع . ج . ديماس .

دماميل

(
dam mil
) ع . ج . دمل .

دمان

(
dam n
) ا و ص . پ . زود و جلد و چالاك و عاجل و شتابان . و توانا و قوى . و مهيب و هولناك . و حملهء سخت . و زمان و هنگام و وقت . و موسم و فصل . و عهد و پيمان . و بانگ و فرياد از روى شادى و يا از روى غضب . و خروشنده و غرنده . و تعجيل و چالاكى . و طلب يارى و معاونت . و پيل دمان : پيل غرنده و مهيب .

دمان

(
dam n
) ا . ع . خاكستر . و سرگين . و پوسيدگى و سياهى كه بخرما بن رسد . و نيرودهندهء زمين را بسرگين .

دمانك

(
dam nak
) ا . پ . تفنگ برزگ و شمخال .

دمانكش

(
dam n - kac
) ا . پ . وقت و زمان و هنگام و مدت و گاه . و فصل .

دماور

(
dam - var
) ا . پ . ضيق النفس و دمابر .

دماوند

(
dam vand
) ا . پ . كوهى بسيار مرتفع از سلسلهء جبال البرز كه هميشه از برف پوشيده شده و واقع ما بين طبرستان