و حركت نمودن . و آسوده شدن . و دم دادن : فريفتن و افسون دادن . و دم زدن : نفس زدن و نفس كشيدن . و سكوت ورزيدن . و توقف كردن . و ترك دادن . و تن زدن . و رستن و رهائى يافتن . و لاف زدن و دعوى كردن . و افشاندن . و ترديد كردن . و دم سرد : نااميدى . و حرف نوميدى . و آه سرد . و دم عيسى : معجزهء عيسى . و دم كردن : با آتش ملايم چيزى را پختن بدون آنكه جوش آيد . و دم كردن پلا و جز آن : آتش را در ديگدان كم كردن و به روى ديگ آتش كردن . و دم كشيدن :
نفس كشيدن و نفس زدن . و بيكار و معطل بودن .
و دم كشيدن چاى و پلا و جز آن :
نضج يافتن و پخته شدن . و دم گرفتن :
سكوت ورزيدن . و توقف نمودن . و ترك دادن . و تن زدن . و بازداشتن نفس و حبس كردن هوا . و خفه شدن . و متعفن و گنده بوى شدن از عدم موافقت و عدم جريان هوا . و پوسيده شدن بدن . و فرسوده گشتن خاطر . و دم نقد : هر چيز آماده و حاضر مانند چاشت آماده . و دم نيم سوز و يا دم سنجابى : آه دردناك و سوزناك . و خوش دم : شاد و خرم و مسرور و شادمان . و هر دم : هر لحظه و هر دقيقه و هر ساعت و هميشه و على الدوام . و هر دم كه : اكثر اوقات و اغلب اوقات كه .
و هر دم تازه : هميشه شاداب و سبز و خرم . و دم واپسين : نفس آخرين .
دم
(
dam
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خون . و سفك دم : ريختن خون .
دم
(
dom
) ا . پ . ذنب و دنب و دنباله و ضميمهاى كه در منتهاى خلفى بدن حيوانات چارپا واقع شده . و دستهاى از پرها كه واقع شده است در انتهاى تحتانى بدن حيوانات پرنده و در ماهى و مار و اقسام خزندهها آن جزء انتهائى از بدنشان كه در مقابل سر واقع شده . و آن جزء از ميوه و يا گل كه بواسطهء آن بدرخت اتصال دارد . و آخر و انتها و انجام هر چيز . و دنبال كشتى . و سرگين خشكى كه مانند هيزم استعمال مىكنند . و داخس و ريش . و دم گاو : تازيانهء بزرگ . و نفير كه گاو دم نيز گويند . و دم گرگ : شوله كه يكى از منازل قمر است . و صبح كاذب .
دم
(
dam
) ا . ع . خون و پژو . و زندگانى .
و گربه . تثنيهء ان : دمان و دميان . و ج : دماء و دمى . و دم الثعبان و يا دم الاخوين :
خون سياوشان . و دم الغزال : يك نوع تره .
دم
(
damm
) ا . ع . گياهى . و خون . و گربه . و نبات دم : نام گياهى .
دم
(
damm
) م . ع . دمه دما ( از باب نصر ) : طلا كرد و ماليد آن را . و دم البيت : خانه را به گچ اندود كرد . و دم الثوب : رنگ كرد آن جامه را . و دم السفينة : قير ماليد كشتى را . و دم العين : طلا كرد دمام را بر چشم خانه . و دم الارض : هموار و برابر كرد آن زمين را .
و دم فلانا : سخت شكنجه كرد فلان را و شكست سر فلان را و زد فلان را . و بشتافت .
و دم القوم : هلاك كرد و نيست گردانيد آن گروه را . و دم اليربوع حجره :
خاك انباشت كلاكموش سوراخ خود را و برابر گردانيد آن را . و دم الحصان الحجر :
برجست اسب نر بر ماده . و دم الكماة :
هموار كرد و برابر ساخت بر سماروغ خاك را .
و دم ( مجهولا ) : آگنده پيه و گرانبار گرديد .
دم
(
demm
) ا . ع . دبه خايه .
دما
(
dam
) ا . پ . نفس و دم .
دما
(
dem
) ا . پ . بلغت زند و پازند رودخانه . و مزاج . و طبيعت .
دما
(
dam
) م . ع . دمى دما و دميا ( از باب سمع ) : خون آلود گرديد .
دماء
(
dem '
) ع . ج . دم .
دمابر
(
dam - bar
) ا . پ . ضيق النفس و دماور .
دم آبى
(
dam - bi
) ا . پ . يك جرعهء از آب .
دماث
(
dem s
) ع . ج . دمث و دمث و دميث .
دماثة
(
dam sat
) ا . ع . نرم خوئى .
دماثة
(
dam sat
) م . ع . دمث دماثة ( از باب كرم ) : نرم خو گرديد .
دماثر
(
dom ser
) ا . ع . زمين نرم .
و شتر بسيار گوشت .
دماج
(
dem j
) و (
dom j
) ص . ع .
صلح دماج : صلح پنهان و يا صلح كامل و استوار . و كذا صلح دماج .
دماج
(
dem j
) م . ع . دامج مدامجة و دماجا . مر . مدامجة .
دماحس
(
dom hes
) ا . ع . شير بيشه .
دماحل
(
dom hel
) ا . ع . گرد درهم آمده و روى هم چيده شده و روى هم استوار شده .
دماخ
(
dom x
) ا . ع . يك نوع بازى مر تازيان بيابان باش را .
دمادم
(
dam - dam
) م ف . پ . دمبدم و نفس بنفس . و همين دم . و هر دم . و اكثر اوقات .
دمادم
(
dam dem
) ا . ع . پشتههاى نرم خاكين .
دمادم
(
dom dem
) ا . ع . نوعى از لوبياى هندى كه بر دو قسم است : نيك سرخ و سرخ شفاف و بر سر آن نقطهاى سياه و از