تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1521

مساهمون:

ص١٥٢١

دقة

(
deqqat
) م . ع . دق دقة ( از باب ضرب ) : باريك گرديد .

دقت

(
deqqat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ظرافت و نازكى و باريكى از هر چيز و دشوارى . و راستى و درستى و صحت . و باريك بينى و نكته بينى .

دقة

(
doqqat
) ا . ع . خاك نرم كه بباد رفته شود از زمين . ج : دقق . و ديگ افزار . و نمك با ديگ افزار آميخته و يا نمك كوفته . و ما لها دقة : يعنى نيست او را نمكى . و هى قليل الدقة : يعنى غير مليحه است . و زيورى مراهل مكه را . و جمال و حسن . و نام مردى كه بديوانگى وى مثل زنند و گويند هو اجن من دقة .

دقت پسند

(
deqqat - pasand
) ص . پ . مشكل پسند .

دق دار

(
deq - d r
) ا و ص . پ . رنجور و دلازاز .

دق دارى

(
deq - d ri
) ا . پ . رنج و محنت و آزار و زحمت .

دقداق

(
daqd q
) ا . ع . قطعهاى ريگ خرد بعضى بر بعض نشسته .

دقدان

(
daqd n
) ا . ع . - مأخوذ از ديگدان فارسى - اجاغ و جائى كه در آنجا ديگ به جوش مىآورند . و مجمر و محل آتش و جاى آتش .

دقدقة

(
daqdaqat
) ا . ع . شور و غوغا . و آواز سم ستوران .

دقر

(
daqr
) ا . ع . مرغزار نيكو و بسيار گياه .

دقر

(
daqar
) م . ع . دقر دقرا ( از باب سمع ) : پر شد از طعام . و دقر المكان : گياهناك گرديد آن مكان و طراوت گرفت . و دقر الرجل : قى كرد آن مرد از پرى شكم . و دقرت النبات : نرم و نازك گرديد آن گياه و بسيار شد .

دقرار

(
deqr r
) ا . ع . ازار كشتيبانان . ج : دقارير .

دقرارة

(
deqr rat
) ا . ع . خلاف . و عادت بد . و خصومت . و سختى . و دروغ . و سخن چين . و سخن چينى . و ازار . و ازار كشتيبان . و مرد كوتاه باى پليد زبان . و سخن بد . ج : دقارير .

دقران

(
doqr n
) ا . ع . چوبهاى واديج رز .

دقرانة

(
doqr nat
) ا . ع . واحد دقران يعنى يك چوب واديج .

دقرة

(
daqrat
) ا . ع . مرغزار نيكو بسيار گياه .

دقرور

(
doqrur
) ا . ع . ازار كشتيبان . ج : دقارير .

دقرورة

(
doqrurat
) ا . ع . خلاف . و ازار . ج : دقارير .

دقرى

(
daqar
) ا . ع . مرغزار نيكو بسيار گياه .

دقسة

(
doqsat
) ا . ع . دانه‌هاى مانند گاورس .

دقسة

(
doqsat
) و (
daqsat
) ا . ع . دابهء كوچك .

دقش

(
daqc
) ا . ع . نقش .

دقشة

(
daqcat
) ا . ع . دابه‌ايست كوچكتر از سنگخوار كه خالها دارد . و يا مرغى است كه خالها دارد .

دقطامانون

(
daqt m nun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - پودنهء برى و مشكطرا مشيع .

دقع

(
daqa '
) م . ع . راضى بودن بمعيشت اندك . و بر خاك چسبيدن از ذلت . و تحمل كردن شدائد و خوارى فقر را ( و الفعل من سمع ) . و دقع الفصيل : ناگوارد شد شتر بچه از شير .

دقعاء

(
daq ' '
) ا . ع . زن ردى و هيچ‌كاره . و خاك و زمين بىگياه .

دقعم

(
deq'em
) ا . ع . خاك .

دقف

(
daqf
) ا . ع . هيجان شهوت ابنه .

دقفانة

(
doqf nat
) ا . ع . مأبون و مخنث .

دقق

(
doqaq
) ع . ج . دقة .

دققة

(
daqaqat
) ع . ج . داق .

دقل

(
daql
) ا . ع . ناتوانى .

دقل

(
daql
) م . ع . دقل دقلا ( از باب نصر ) : بازداشت و محرم گردانيد . و زد در بينى و دهن شخص و يا در پس سر و ريش او . و ناتوان گرديد .

دقل

(
daqal
) ا . ع . خرما بن بسيار بار . و خرماى بلايه . و خرمائى كه آن را اسمى مخصوص و از اواع مشهور نباشد . و تير كشتى .

دقلة

(
daqalat
) ا . ع . واحد دقل يعنى يك خرما بن بسيار بار .

دقلة

(
daqalat
) و (
daqelat
) ص . ع . شاه دقلة : گوسپند لاغر و خرد و خوار . ج : دقال . و كذا شاه دقلة .

دقم

(
daqm
) ا . ع . اندوه سخت بر دام و جز آن .

دقم

(
daqm
) م . ع . دقمه دقما ( از باب نصر و ضرب ) : شكست دندانهاى او را . و دقم فلانا : ناگاه راند فلان را و سپوخت در سينهء وى . و دقمت الريح عليه : درآمد بر وى و وزيد . و دقم فاه مقلوب دمق فاه مىباشد .

دقم

(
daqam
) م . ع . دقم دقما ( از باب سمع ) : ريخته شد دندانهاى پيشين آن .

دقم

(
daqam
) ا . ع . زيان و ضرر .

دقم

(
deqqam
) ا . ع . فراخ از هر چيزى .

دقم

(
deqqem
) ا . ع . دندان شكستهء از مردم و يا از شتر .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1521 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )