تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1518

مساهمون:

ص١٥١٨
و سرشته . و طومار و انگارين . و روزنامه . و كتابچه و كتابچهء ثبت . و فهرست . و فرد . و فرد تفصيل . و كتابچهء حساب و اوراق مجموعه‌اى كه دبيران نوشته دارند . و مجموعهء حساب . و دفتر اعمال : كتابچهء تفتيش و زندگانى . و دفتر را گاو خورد يعنى حساب آخر شد . و دفتر كردن : طومار نمودن . و در فهرست مندرج كردن .

دفتر

(
daftar
) و (
deftar
) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - نامه‌هاى فراهم آورده . ج : دفاتر .

دفتربند

(
daftar - band
) ا . پ . بند دفترها . و اداره‌دار . و صحاف .

دفتر خانه

(
daftar - x ne
) ا . پ . ادارهء عمومى كه در آنجا دفترها و دفتر مخارج سلطنتى را ثبت نموده حفظ مىكنند . و ادارهء محاسبات و شمارگاه .

دفتردار

(
daftar - d r
) ا . پ . خزانه دار . و مواظب ماليات . و محاسب .

دفتر نويس

(
daftar - navis
) ا . پ . ميرزا و منشى . و محاسب و حساب نويس .

دفترى

(
daftari
) ا . پ . اداره دار . و اهل دفتر .

دفته

(
dafte
) ا . پ . افزارى مر جولاهگان را مانند شانه كه در بافتن هر بار بدست حركت مىدهند .

دفتى

(
dafti
) ا . پ . مقوائى مر نقاشان و خوشنويسان را كه در آن كاغذهاى خود را نگاهدارند .

دفتين

(
daftin
) ا . پ . افزارى مانند شانه مر جولاهگان را و دفته . و مقوا و دفتى .

دفدفة

(
dafdafat
) ا . ع . پشتهء زمين . ج : دفادف .

دفدفة

(
dafdafat
) م . ع . دفدف الطائر دفدفة : نزديك به زمين پريد آن مرغ و يا بر زمين نشسته جنبانيد بالها را . و نيز دفدفة : شتاب نمودن .

دفر

(
dafr
) ا . ع . گند . و دفرا له اى نتنأ له . و ام الدفر : دنيا . و سختى و بلا .

دفر

(
dafr
) م . ع . دفر فى صدره دفرأ ( از باب نصر ) : دست بر سينهء وى زده راند آن را . و نيز دفر : سپوختن .

دفر

(
dofr
) ص . ع . ج . ادفر . و دفراء .

دفر

(
dafar
) ا . ع . گند و خوارى .

دفر

(
dafar
) م . ع . دفر الشيئ دقرا ( از باب سمع ) : گنديده شد بوى آن چيز . و دفر الطعام : كرم افتاد در آن طعام . و دفر الرجل : خوار شد آن مرد .

دفر

(
dafer
) ص . ع . گنديده و بد بو شده .

دفراء

(
dafr '
) ا و ص . ع . مؤنث ادفر و گياه بد بو كه شتران نخورند . و كتيبة دفراء : لشكرى كه از وى بوى زنگ آهن آيد .

دفراه

(
dafar ho
) ع . در ندبه و افسوس گويند . و ادفراه اى واذلاه .

دفرة

(
daferat
) ص . ع . مؤنث دفر گنديده و بدبو شده .

دفزك

(
dafzak
) ص . پ . فربه و گنده و ستبر و غليظ و ضخيم .

دف ساز

(
daf - s z
) ا . پ . كسى كه دف و طبل مىسازد .

دفص

(
dafs
) ا . ع . تابانى و نرمى و ملاست و هو فعل ممات مهجور .

دفض

(
dafz
) م . ع . دفضه دفضا ( از باب ضرب ) : شكست و پاره كرد آن را .

دفطسة

(
daftasat
) م . ع . دفطس الرجل دفطسة : ضايع كرد آن مرد مال خود را .

دفع

(
daf '
) دفع اليه دفعا و مدفعا ( از باب فتح ) : داد او را چيزى و دفعه : راند آن را و سپوخت . و دفع عنه الاذى : دور كرد از وى رنجش و اذيت را . و دفع الشيئ : دور كرد آن چيز را . و دفع القول : رد كرد آن قول را بحجت . و دفع عن الموضع : رحلت كرد از آنجاى . و دفع القوم : يك دفعه آمدند آن قوم . و دفعت الى كذا ( مجهولا ) : اى انتهيت اليه .

دفع

(
daf '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپوختن به زور . و رفع و اخراج . و ترك . و بازداشت و منع . و راندگى و رد و طرد و عقب نشاندگى . و شكست . و ممانعت . و دادن نجات و بخشش . و دفع انداختن : تأخير كردن و بتأخير انداختن . و راندن و دور كردن . و دفع شدن : خارج گشتن . و بر طرف شدن و زايل شدن . و دفع عطش كردن : فرونشاندن تشنگى . و دفع عم كردن : بر طرف نمودن اندوه و غصه . و دفع كردن : منع كردن و رد كردن . و به زور داخل كردن . و زايل كردن . و بازداشتن . و خارج كردن و اخراج نمودن . و راندن .

دفع

(
dofa '
) ع . ج . دفعة .

دفعات

(
dafa t
) ع . ج . دفعة .

دفعات

(
daf t
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - دفعه بدفعه و بار بار ضد يك دفعه و چندين بار .

دفعات

(
dofa t
) ع . ج . دفعة .

دفع الوقت

(
daf ' - ol - vaqt
) ا . پ . مأخوذ از تازى - تأخير و درنگ و فرغل و فرغول و اهمال . و دفع الوقت نمودن : اهمال نمودن و امروز و فردا كردن .

دفعة

(
daf'at
) ا . ع . يك بار . ج : دفعات .

دفعة

(
daf'atan
) م ف . پ . - مأخوذ