دك و ديم
(
dak - o - dim
) ا . پ .
سر و صورت .
دكوك
(
dokuk
) ع . ج . دك .
دك و لك
(
dak - o - lak
) ص . پ .
خشك و خالى . و بيابان بىگياه . و سر بىمو . و دق و لق .
دكه
(
dakh
) م . ع . دكه فى وجهه دكها ( از باب سمع و فتح ) : ههه كرد در روى او .
دكه
(
dokh
) ا . پ . بلغت زند و پازند زندان و محبس .
دكه
(
dakke
) ا . پ . بز كوهى و تكه .
و سكوى جلو دكان و دكانچه .
دكهن
(
dakhan
) ا . پ . آن جزء از مملكت هندوستان كه در جنوب جبال و ندهيا واقع شده و دكن نيز گويند .
دكيا
(
daky
) پ . كلمهء فعل بلغت زند يعنى پاك شوم و طاهر گردم .
دكيسة
(
dakisat
) ا . ع . گروه مردم .
دكيك
(
dakik
) ص . ع . يوم دكيك :
روز تمام . و كذلك حول دكيك .
دكيناء
(
dokayn '
) ا . ع . دابهء كوچك از جنس هوام .
دگدگى
(
degdegi
) ا . پ . غاشيه و زين پوش .
دگر
(
degar
) ا و ص . پ . ديگر . و باز و مكرر . و از سر نو . و مجدد و دوباره . و غير .
و از اين بيشتر . و جزر دريا در طرف عصر و يا مد آن در طرف عصر . و دگربار : زمان ديگر و وقت ديگر . و دگرباره : در وقت و در زمان ديگر . و دگرروز : ديروز .
و دگرشب : شب ديگر . و دگر شدن :
تغيير يافتن و حالى بحالى شدن .
دگرگون
(
degar - gun
) و دگرگونه (
degar - gune
) ص . پ . متغير شده و تبديل شده و واژگون شده . و گوناگون و رنگارنگ شده . و رنگ ديگر گرفته .
دگرگونى
(
degar - guni
) ا . پ . تبديل و تغيير . و واژگونى .
دگر نماز
(
degar - nam z
) ا . پ .
نماز عصر .
دگل
(
dagal
) ا . پ . جوان خودخواه و ناهموار و سركش و خود سر و متلون . و كسى كه دست و پايش بزرگ و گنده باشد . و فريب و مكر و فساد و دغل . و زر قلب و ناسره . و ديرك كشتى .
دگمه
(
dogme
) ا . پ . گره قبا و جز آن .
دل
(
del
) ا . پ . قلب كه جسمى است گوشتى و واقع در جوف سينه و آلت اصلى و مبدء دوران خون است . و خاطر و ضمير . و جان و روان و روح . و مغز . و مغز درخت . و تنهء درخت .
و ميان و وسط و درون . و مركز . و چشم .
و رمز و معما . و با جان و دل : از روى ميل و رغبت و خالصا و مخلصا . و دل آسمان : وسط آسمان . و ستاره . و زمين .
و دل بدل : دوستى و محبت از طرفين و مبادلهء خاطرها . و دل خاك : گور و قبر . و گاو نر و ماهى . و پيغمبران و اوليا . و مركز و درون زمين . و دل دادن : دلير ساختن .
و هوش دادن و بخاطر سپردن . و گوش فرا داشتن . و دل روز : وسط روز . و آفتاب .
و دل شب : وسط شب و نصف شب . و دل صيد شدن : عاشق و گرفتار شدن . و دل طاق كردن : يگانه شدن و مجرد گشتن از علائق و عوايق و محبت غير . و دل گرفتن : دردمند و بيمار شدن . و قى كردن .
و مهموم و مغموم بودن . و دل گرم كردن :
عاشق گشتن . و دل نمودن : مردمى و مهربانى كردن . و دل و جان : دندان و ناخن . و دل و جانى : خالصانه و مخلصانه .
و دل و دماغ : هوا و هوس . و نخوت و غرور و تكبر . و عظمت و بزرگوارى و جلال .
و صاحب دل : جوانمرد و بلند همت و بزرگوار و دلاور و شجاع و با جرئت . و بىدل : بىرحم و ظالم . و جبان و ترسو .
دل
(
dol
) ا . پ . گرهى چند كه در شكم و روده بواسطهء يبوست و قبض شكم و يا جز آن عارض شود .
دل
(
dall
) ا . ع . ناز . و روش نيكو . و سيرت .
و قيل الدل قريب المعنى من الهدى و هما عبارة عن حالة الانسان من السكينة و الوقار فى الهيئة و المنظر و الشمائل و غير ذلك . يق : رايت امراة اعجبنى دلها اى حس هيئتها و منظرها و قيل حسن حديثها . الحديث : كان اصحاب عبد الله يرتحلون الى عمر فينظرون الى سمته و هديه و دله فيتشبهون به . و نيز دل : بمعنى دل فارسى و مأخوذ از آن . و از اعلام است .
دل
(
dall
) م . ع . دلت المراة دئلا و دلا ( از باب سمع و ضرب ) : ناز نمود آن زن بر شوهر خود و قيل هو جرأتها فى تكسر و تغنج و تشكل كانها تخالفه و ليس بها خلاف .
دلاء
(
del '
) ا . ع . ج . دلو .
دلاء
(
del '
) م . ع . داليته مدالاة و دلاء . مر . مدالاة .
دلاة
(
dal t
) ا . ع . دول خرد و يا عام است .
ج . دلى (
dal
) .
دلاة
(
dol t
) ع . ج . دالى .
دلاث
(
del s
) ا . ع . شتاب رو از شتر و ماده شتر ( بر مذكر و مؤنث هر دو اطلاق مىشود ) ج : دلث .
دلاثم
(
dol sem
) ا . ع . شتاب رو و سريع .
دلاخ
(
del x
) ع . ج . دلاخ .
دلاخ
(
dol x
) ص . ع . امراة دلاخ :