تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1523

مساهمون:

ص١٥٢٣

دكاء

(
dakk '
) ا . ع . پشتهء زمين از خاك نرم . و زمين هموار . ج : دكاوات .

دكاء

(
dakk '
) ص . ع . ناقة دكاء : ماده شتر بىكوهان و يا پست كوهان . ج : دك .

دكادك

(
dak dek
) و دكاديك (
dak dik
) ع . ج . دكدك و دكدك و دكداك .

دكاس

(
dok s
) ا . ع . خواب كه غلبه كند بر كسى .

دكاع

(
dok '
) ا . ع . بيمارى سينهء اسب و شتر .

دكاع

(
dok '
) م . ع . دكع دكاعا ( مجهولا ) : مبتلا گرديد ببيمارى دكاع .

دكاك

(
dek k
) ع . ج . دك .

دكاكين

(
dak kin
) ع . ج . دكان .

دكالى

(
dak l
) و (
dok l
) ا . ع . نام شيطان .

دكان

(
dok n
) ا . پ . جائى كه در آنجا بساط گسترده بمعرض بيع و شرا درمىآورند . و حجرهء تجارت و داد و ستد و حانوت . و كارخانه . و برآمدگيهاى نرم و غارچى شكل به روى درختان . و هيمه و آنچه بدان آتش افروزند .

دكان

(
dokk n
) ا . ع . دكان و حجرهء داد و ستد . ج : دكاكين . و نيمكت . و كرسى و تخته‌اى كه روى آن مىنشينند .

دكان آراى

(
dok n - r y
) ص . پ . آرايش كنندهء دكان . و دكاندارى كه از متاع و كالاى خود تحسين و تعريف مىكند .

دكان آرائى

(
dok n - r i
) ا . پ . آرايش كردن دكان و تحسين و تعريف دكان دار از متاع و كالاى خود .

دكانچه

(
dok n - ce
) ا . پ . مصغر دكان يعنى دكان كوچك . و تخته‌ها و كرسى كه در جلو دكان جهة عرضهء متاع و كالا قرار مىدهند . و سكوى جلو دكان .

دكاندار

(
dok n - d r
) ا . پ . دارندهء دكان و صاحب دكان . و كاسب چرب زبان كه از كالا و متاع تحسين مىكند .

دكاندارى

(
dok n - d ri
) ا . پ . كسب . و چرب زبانى . و تعريف و تحسين .

دكاوات

(
dakk v t
) ع . ج . دكاء .

دكة

(
dekat
) ا . ع . چربش گرفتگى . و چرب و چربى دار .

دكة

(
dakkat
) ا . ع . ريگستان هموار . و دكانچهء برابر و هموار كه به روى نشينند . و سكو . ج : دكك .

دكچى

(
dokci
) و (
dokoci
) ا . پ . فرموك و ريسمان رشته شده كه مانند تخم مرغ بر دوك پيچيده شده باشد .

دكداك

(
dakd k
) ا . ع . ريگ انباشته و برابر شده . و ريگ چسفيدهء بر هم نشسته . الحديث : انه عليه السلام سئل عن جرير بن عبد اللّه عن منزله ، فقال : سهل و دكداك و سلم و اراك . و زمين درشت . ج : دكاديك .

دكدك

(
dakdak
) و (
dekdak
) ا . ع . دكداك . مر . دكداك . ج : دكادك .

دكر

(
dekr
) ا . ع . بازى مر سياهان و زنگيان را .

دك زده

(
dak - zade
) ا و ص . پ . چار ضرب زده يعنى كسى كه ريش و بروت و مژه و ابروها را تراشيده باشد .

دكس

(
daks
) م . ع . دكسه دكسا ( از باب نصر ) : خاك پاشيد بر روى آن .

دكس

(
dakas
) م . ع . دكس الشيئ دكسا ( از باب سمع ) : نشست بعض آن چيز بر بعضى .

دكك

(
dakak
) ا . ع . بىكوهان بودن شتر .

دكك

(
dekak
) ع . ج . دكة .

دككة

(
dekakat
) ع . ج . دك .

دكل

(
dakl
) م . ع . دكل الطين دكلا ( از باب نصر و ضرب ) : فراهم آورد گل را بدست تا بيندايد . و دكل الشيى : پا سپر كرد آن چيز را .

دكل

(
dakal
) ا و ص . پ . امردى كه هنوز ريش وى تمام برنيامده باشد و دست و پاى بزرگ و گنده داشته باشد .

دكلان

(
dokl n
) ا . پ . چوبى مدور و گرد كه سيخ چوبى از ميان آن گذرانيده و بدان پشم و ابريشم تابند .

دكلة

(
daklat
) ا . ع . دكلة من صليان : بقيهء از صليان كه گياهى است دشتى يا پاره‌اى از آن .

دكلة

(
dakalat
) ا . ع . گل سياه و لاى تنك . و گروهى كه جهت عزت خود بسلطان گردن ننهند .

دكم

(
dakm
) م . ع . دكم فى صدره دكما ( از باب نصر ) : دست بر سينهء او زده راند او را و سپوخت . و دكم الشيئ : كوفت بعض آن چيز را بر بعض .

دكن

(
dakn
) م . ع . دكن المتاع دكنا ( از باب نصر ) : بر هم نهاد آن متاع را .

دكن

(
dakan
) م . ع . دكن الثوب دكنا ( از باب سمع ) : مايل بسياهى شد آن جامه . و دكن الفرس : اغبر و سرخ مايل بسياهى گرديد آن اسب .

دكن

(
dakan
) ا . پ . قلهء كوه . و نام ولايتى از هندوستان كه دكهن نيز گويند .

دكناء

(
dakn '
) ص . ع . مؤنث ادكن يعنى مايل بسياهى . و ثريدة دكناء : اشكنهء بسيار توابل .

دكنة

(
doknat
) ا . ع . غبرة . و سرخ مايل بسياهى .

دكنيا

(
dakni
) ا . پ . بلغت زند نخل و خرما بن .

دكنيان

(
dakaniy n
) ا . پ . اهالى دكن .