تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1516

مساهمون:

ص١٥١٦
دغفاء ولدها فقارا اى شيئا لا راس له و لا ذنب و المعنى كلفها ما لا تطيق و لا يكون .

دغفر

(
daqfar
) ا . ع . شير بيشهء ستبر و بزرگ .

دغفصة

(
daqfasat
) ا . ع . فربهى و افزونى گوشت .

دغفق

(
daqfaq
) ص . ع . عيش دغفق : زندگانى فراخ . و عام دغفق : سال ارزانى و فراخى .

دغفقة

(
daqfaqat
) م . ع . دغفق الماء : بسيار ريخت آب را . و دغفق المطر : سخت باريد در ابتداى باريدن .

دغفل

(
daqfal
) ا . ع . بچهء فيل . و بچهء گرگ . و دغفل بن حنظلة از بنى شيبان بيان كنندهء انساب بود .

دغفل

(
daqfal
) ص . ع . عام دغفل : سال با خصب و فراخى . و عيش دغفل : زندگانى فراخ با ارزانى .

دغل

(
daql
) م . ع . دغل فيه دغلا ( از باب فتح ) : دودل درآمد در آن .

دغل

(
daqal
) ا . ع . قمار . و تباهى . و درخت انبوه درهم پيچيده . و بسيارى گياه و درهم آميختگى آن . و جاى خوف هلاك . ج : ادغال و دغال .

دغل

(
daqal
) ا . پ . مكر و حيله و دغا . و مردم ناراست . و عيب و فساد . و كسى كه ناراستى كند و تزوير نمايد . و سيم ناسره . و زر قلب . و خس و خاشاك كه در حمامها سوزند . و دردى و لاى هر چيز خواه از شراب باشد و يا جز آن . و جيب بر . و كودن . و تنبل . و دروغ . و دغل خاكدان : قالب آدمى . و دنيا و عالم سفلى . و خانه دغل : كسى كه رسوا نمايد خانهء خود را .

دغل

(
daqel
) ص . ع . مكان دغل : جاى درخت‌ناك . و جاى نهان و مخوف .

دغلباز

(
daqal - b z
) ص . پ . حيله باز و مكار و دغاباز .

دغل دارى

(
daqal - d ri
) ا . پ . عيبجوئى و عيب گوئى . و نفاق .

دغل دوست

(
daqal - dust
) ص . پ . آنكه بدروغ ادعاى دوستى كند .

دغل زن

(
daqal - zan
) ا . پ . فاسق و زناكار . و سكهء قلب زن . و شرور و خائن و حرامزاده .

دغلى

(
daqali
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - خائن و غدار .

دغلى

(
daqali
) ا . پ . تزوير و خيانت و فساد و ناراستى و عيارى و حرامزادگى . و دغلى نمودن : فريفتن و فريب دادن .

دغم

(
daqm
) م . ع . دغمهم الحر و البرد دغما ( از باب فتح و سمع ) : فرا گرفت آنها را گرما و سرما . و دغم انفه : ( از باب فتح ) : شكست بينى او را و فرو برد بسوى باطن . و دغم الاناء : پوشيد آوند را .

دغم

(
doqm
) ا . ع . سپيد چرده .

دغم

(
doqm
) ص . ع . ج . ادغم و دغماء .

دغم

(
daqam
) ا . ع . رنگى در اسب كه ديزه گويند يعنى سياهى روى و تپفوزهاى آن شديدتر از ساير بدن وى مىباشد .

دغما

(
daqman
) ا . ع . يق : رغما دغما شنغما از اتباع است .

دغماء

(
daqm '
) ص . ع . مؤنث ادغم يعنى ماده اسب ديزه . و شاة دغماء : گوسپندى كه هر دو گوش و زير كام وى سياه باشد . ج : دغم .

دغمان

(
doqm n
) و (
daqm n
) ص . ع . سياه چرده . و سياه دفزك .

دغمة

(
doqmat
) ا . ع . رنگ اسب ديزه . مر . دغم .

دغمر

(
daqmar
) ا . ع . دهى در كنار درياى عمان .

دغمرة

(
daqmarat
) م . ع . دغمر غليه الخبر دغمرة : درآميخت آن خبر را . و دغمر فلانا : عيب كرد فلان را .

دغمرة

(
daqmarat
) ا . ع . بدخوئى . يق : فيه دغمرة اى سوء خلق .

دغمرى

(
daqmariyy
) و (
doqmoriyy
) ص . ع . خلق دغمرى : خوهاى درآميختهء بد . و كذلك خلق دغمرى .

دغمشة

(
daqmacat
) م . ع . دغمش فى المشى دغمشة : شتاب كرد در رفتار .

دغمور

(
doqmur
) ص . ع . رجل دغمور : مرد بدخو و بد صفت .

دغن

(
daqn
) م . ع . دغن يومنا دغنا و دغونا ( از باب نصر ) : ابرناك شد روز ما .

دغناس

(
daqn s
) ا . ع . مرغكى از جنس گنجشك كه داراى طوق سياه و بر پشت خطوط سرخ دارد .

دغنة

(
doqonnat
) ا . ع . ابر بر هم نشسته و ابر تاريك بىباران . و نام زنى .

دغنجة

(
daqnajat
) ا . ع . ستبرى زن و گرانى آن .

دغنجة

(
daqnajat
) م . ع . دغنجت الابل دغنجة : ميل كردند شتران بسوى آب . و دغنج الرجل : پس رفت آن مرد و پيش آمد . و دغنج فلان : گامها را نزديك گذاشت فلان در رفتن . و دغنجت المراة : ستبر و گران گرديد آن زن .

دغوات

(
daqav t
) ع . ج . دغوة .

دغوة

(
daqvat
) ا . ع . خوى بد . ج : دغوات . و فلان ذو دغوات اى اخلاق ردية .

دغور

(
doqur
) م . ع . دغر فى البيت دغورا ( از باب فتح ) : درآمد در خانه .

دغوشة

(
daqvacat
) م . ع . دغوشوا دغوشة : درآميختند با همديگر در كارزار و يا در بانگ و فرياد .