تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1513

مساهمون:

ص١٥١٣
در رفتار . و پيش آمدن و پس رفتن . و راندن همه را .

دعسقة

(
do'soqqat
) ص . ع . ليلة دعسقة : شب دراز .

دعسوقة

(
da'suqat
) ا . ع . قسمى از جعل .

دعشوقة

(
do'cuqat
) ا . ع . قسمى از جعل و گوگال . و يق للصبية و المراة القصيرة : يا دعشوقة .

دعص

(
da's
) م . ع . دعص دعصا ( از باب نصر ) : كشت او را گرما و يا عام است . و دعص برجله : لگد زد .

دعص

(
de's
) ا . ع . ريگ تودهء گرد . و پشتهء ريگ مجتمع و يا پشتهء خرد از ريگ . ج . ادعاص و دعصة .

دعص

(
deas
) ع . ج . دعصة .

دعصاء

(
da'sa '
) ا . ع . زمين نرم تفسيدهء بآفتاب .

دعصة

(
de'sat
) ا . ع . ريك تودهء گرد . و پشتهء ريگ مجتمع و پشتهء خرد از ريگ . ج : دعص .

دعصة

(
deasat
) ع . ج . دعص .

دعظ

(
da'z
) م . ع . فرو كردن همهء نره را در كس ( و الفعل من فتح ) . يق : دعظ الفرج بذكره و دعظ ذكره فى الفرج .

دعظاية

(
de'z yat
) ا . ع . كوتاه بالا . و بسيار گوشت اگرچه دراز بالا باشد .

دعفس

(
de'fes
) ا . ع . شترى كه آب پس ماندهء شتران را خورد .

دعفصة

(
de'fesat
) ا . ع . زن لاغر .

دعفقة

(
da'faqat
) ا . ع . گولى و حماقت .

دعق

(
d 'q
) م . ع . دعق الطريق دعقا ( از باب فتح ) : سپرد و كوفته كرد آن راه را . و دعق الغارة : پراكنده كرد غارت را . و دعق الفرس : پاشنه زد اسب را تا شتاب رود . و دعق الابل الحوض : پامال كردند شتران حوض را تا شكسته گرديد كنارهاى آن . و دعق الطريق ( مجهولا ) : كوفته و پا سپرده گرديد راه . و نيز دعق : برانگيختن و رمانيدن .

دعق

(
da'q
) ص . ع . طريق دعق : راه كوفته و يا سپرده .

دعقة

(
da'qat
) ا . ع . گروه شتران . و بارانى كه يك بار آيد .

دعك

(
da'k
) م . ع . دعك الثوب باللبس دعكا ( از باب فتح ) نرم گردانيد درشتى جامه را بپوشيدن . و دعك الخصم : نرم گردانيد آن دشمن را . و دعكه فى التراب : غلطانيد آن را در خاك . و دعك الاديم : ماليد چرم را .

دعك

(
daak
) ا . ع . گولى و حماقت .

دعك

(
daak
) م . ع . دعك الرجل دعكا : ( از باب سمع ) گول و احمق گرديد آن مرد .

دعك

(
daek
) ا . ع . مرد بسيار ستيهنده و لجوج .

دعك

(
doak
) ا . ع . ضعيف . و جعل . و نام مرغى .

دعكانة

(
de'k nat
) ا . ع . جسيم و تناور و پر گوشت .

دعكاية

(
de'k yat
) ا . ع . زن پرگوشت و مرد پرگوشت دراز بالا باشد و يا كوتاه بالا .

دعكة

(
da'kat
) ا . ع . گروه شتران . و بارانى كه بيك بار آيد . و دعقة . و جانب . و راه .

دعكسة

(
da'kasat
) ا . ع . بازى مر فارسيان را كه دست هم گرفته رقص كنند و آن را دست بند گويند .

دعكلة

(
da'kalat
) م . ع . نرم كردن زمين را به پا سپردن .

دعكن

(
da'kan
) ا . ع . نرم و نيكو خو و خوش طبع . و ستور رام .

دعكنة

(
da'kanat
) و (
de'kanat
) ا . ع . شتر مادهء فربه و درشت .

دعكنة

(
de'kannat
) ا . ع . كس ستبر .

دعل

(
daal
) ا . ع . فريب .

دعلج

(
da'laj
) ا . ع . جوال پر . و جامه هاى رنگ رنگ . و كسى كه بدون حاجت رود . و مردم بسيار خوار . و گياه درهم پيچيده و بعض آن از بعض قوت گرفته . و جوان خوب روى نازك بدن . و تاريكى . و گرگ . و خر . و شتر ماده‌اى كه از راندن راه نرود . و نشان پى آينده و رونده . و نام جماعتى . و نام اسبى .

دعلجة

(
da'lajat
) ا . ع . تاريكى و ظلمت .

دعلجة

(
da'lajat
) م . ع . رفتن . و آمدن . و بسيار گرفتن . و تاريك شدن شب . و غلطانيدن . و دعلج فى حوضه : گرد آورد آب را در حوض خود .

دعلقة

(
da'laqat
) ا . ع . خساست و فرومايگى . و كافتن . و جستن چيزى .

دعلقة

(
da'laqat
) م . ع . دعلق فى الوادى دعلقة : دور شد از وادى .

دعم

(
da'm
) م . ع . دعم الحائط دعما ( از باب فتح ) : فرانهاد آن ستون را و يا ستون كج شده را راست كرد . و دعم المراة : مجامعت كرد و يا سپوخت نره را در كس آن زن و يا تمام فروبرد آن را در وى .

دعم

(
da'm
) ا . ع . قوت و فربهى . و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1513 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )