تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1460

مساهمون:

ص١٤٦٠
الساكن . و ظل دائم : سايهء آرميده .

دائم

(
d em
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - جاويد و پايدار و جاويدان و سرمد و پاينده و هميشه و همواره و مدام و متصل و پيوسته و بدون انفصال . و حماى دائم : تب متصل و بدون فتره . و دائم الايام : هميشه و همواره و على الاتصال . و دائم الخمر : باده پرست و هميشه مست . و دائم المرض : عليلى كه هميشه دردمند است .

دائما

(
d eman
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - هميشه و همواره و على الدوام و همه وقت .

دائمة

(
d emat
) ص . ع . مونث دائم .

دائمى

(
d emi
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - هميشگى و پيوستگى و مدام و پاليان .

دائمية

(
d emiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اتصال و مداومت و هميشگى و ازليت و استمرار و بقا .

دائن

(
d en
) ص . ع . رجل دائن : مرد وام دار و وام گيرنده و وام خواه .

دايه

(
d ye
) ا . پ . مرضعه و شير دهنده و شير ده و دده و زنى كه از طفل پرستارى مىكند و او را پرورش مىدهد . و قابله و ماماچه و پاتراج . و دايهء شوهر پسر : كرهء زمين .

دايه‌گرى

(
d ye - gari
) ا . پ . شيردهندگى و ددگى و قابلگى و پرورش و پرستارى كودك .

دائى

(
d i
) ا . پ . خال و خالو و برادر مادر و داى .

دائى

(
d i
) ص . ع . رجل داء : مرد بيمار .

دائى

(
d iyy
) ص . ع . رجل دائى : مرد بيمار .

دائية

(
d iyat
) ص . ع . امراة دائية : زن بيمار .

دب

(
dab
) ا . پ . نگاهبانى و حفاظت .

دب

(
dabb
) م . ع . دب دبا و دبيبا و دبة ( از باب ضرب ) : نرم رفت . و دب الشراب و السقم فى الجسم : سرايت كرد شراب و بيمارى در بدن . و دب البلى فى الثوب : سرايت كرد كهنگى در جامه . و دب عقاربه : سرايت كرد سخن چينى و ايذاى او . و دب الشيخ دبا : آهسته خراميد آن شيخ . و كذلك دب الصغير على وجه الارض .

دب

(
dabb
) ا . ع . ج . دبة .

دب

(
dabba
) ا . ع . قولهم هو اكذب من دب و درج : او كاذب‌ترين زندگان و مردگان است .

دب

(
debb
) ا . ع . رفتار نرم و آهسته گام زنى .

دب

(
dobb
) ا . ع . خرس نر . ج : ادباب و دببة . و طريقه خواه نيك باشد و خواه بد . و دب الاكبر : بنات النعش كبرى . و دب الاصغر : بنات النعش صغرى . و فعلت كذا من شب الى دب يا من شب الى دب اى من الشباب الى وقت الدبيب بالعصا يعنى از جوانى تا پيرى و من نونهما جعلهما اسمين و من لم ينون جعلهما فعلين .

دبأ

(
daba '
) م . ع . دبأ دبا ( از باب فتح ) : ساكن شد و آرميد . و دباه بالعصا : زد او را بعصا .

دبا

(
dab
) ا . ع . رفتار نرم و آهسته . و ملخ پياده . و مورچه . و جاء بدبا دبى : آورد مال بسيار چون مور و ملخ در كثرت . و كذلك بدبا دبيين .

دبا

(
dob
) و (
dabb
) ا . ع . كدو .

دباء

(
dabb '
) ص . ع . زن بسيار موى . و زن كه موى اولين و كوچك و نرم بر تن وى برآمده باشد . و ناقهء بسيار موى .

دباء

(
dobb '
) ا . ع . كدو .

دباءة

(
dobb at
) ا . ع . واحد دباء يعنى يك كدو .

دباب

(
dab b
) و (
dob b
) ا . پ . سيسنبر .

دباب

(
dab b
) ع . كلمه‌ايست كه بدان كفتار را خوانند بمعنى دبى يعنى نرم گام زن .

دباب

(
deb b
) ا . ع . موضعى بسيار ريگ در حجاز . و ج : دبة .

دبابة

(
dab bat
) ا . ع . نرم راه رونده . و يكى از آلات جنگ كه از پوست و چوب سازند و مردان را در آن درآورده در بن قلعه فرستند تا درون آن بوده در آن قلعه نقب زنند .

دبابيج

(
dab bij
) ع . ج . ديباج .

دبابيذ

(
dab biz
) ع . ج . دبوز .

دبابيس

(
dab bis
) ع . ج . دبوس .

دبأة

(
dab'at
) ا . ع . گريز .

دباة

(
dab t
) ا . ع . واحد دبا يعنى يك ملخ پياده .

دباج

(
dabb j
) ا . ع . ديبافروش .

دباخ

(
dobb x
) ا . ع . يك نوع بازيچه‌اى .

دبادب

(
dob deb
) ا . ع . مرد ضخيم بسيار بانگ .

دبادبا

(
dab dab
) ا . ع . گلهء مانند مور و ملخ .

دبار

(
dab r
) ا . ع . هلاك .

دبار

(
deb r
) ا . ع . خيابانهاى زراعت و كرد زراعت . و دشمنى . و جويها كه در زراعت روند . و حوادث . و هزيمتها . و لا يعرف قبالا من دبار : يعنى نمىشناسد قبيل را از دبير . مر . دبير .

دبار

(
deb r
) م . ع . دابر مدابرة و دبارا . مر . مدابرة .

دبار

(
deb r
) و (
dob r
) ا . ع . روز چهارشنبه و شب چهارشنبه .

دبارة

(
deb rat
) ا . ع . واحد دبار يك خيابان زراعت و كرد .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1460 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )