تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1457

مساهمون:

ص١٤٥٧
معرب دانگ كه شش يك درهم باشد . ج : دوانق و دوانيق .

دانق

(
d neq
) ص . ع . گول . و دزد . و لاغر و ضعيف و فرومايهء از مردم و از ستور و احمق .

دانك

(
d nk
) ا . پ . چهار يك درم و چهار يك مثقال و چهار يك از هر وزنه‌اى . و شش يك ملك و خانه و جز آن . و حصه و بهره .

دانك

(
d nak
) ا . پ . هر دانهء كوچك مانند جو و گندم و عدس و ماش و جز آن . و چهار يك درم . و شش يك از هر چيزى .

دانك

(
d nok
) ا . پ . طعامى كه از گندم و جو و ماش و عدس و مانند آنها با كله و پاچهء گوسپند پزند و در وقت دندان بيرون آوردن كودكان بخانهء دوستان و خويشان فرستند .

دانگ

(
d ng
) و (
d nog
) ا . پ . چهار يك درم و مثقال و جز آن . و شش يك ملك ملك و خانه . و دانك و حصه و بهره .

دانگ

(
d nog
) ا . پ . دانك و طعامى كه هنگام بيرون آمدن دندان كودك از گندم و جو و ماش و جز آن با كله و پاچهء گوسپند پزند و براى دوستان و خويشان فرستند .

دانگانه

(
d ng ne
) ا . پ . زرى كه چون جمعى از مردمان بسير و گشت روند روى هم گذارند و هر كدام دانگى دهند و لوازم سير را از آن فراهم كنند .

دانگانه

(
d nag ne
) ا . پ . اسباب و متاع و كالا .

دانگو

(
d ngu
) ا . پ . نوعى از غله . و آش هفت دانه يعنى آشى كه مركب از نخود و عدس و لوبيا و باقلا و مانند آنها باشد .

دانندگى

(
d nandagi
) ا . پ . علم و معرفت و دانش .

داننده

(
d nande
) افا . پ . كسى كه مىداند و دانش و معرفت دارد و واقف و آگاه و خبر دار و عاقل و خردمند .

دانوب

(
d nub
) ا . پ . رود بزرگى در اروپا كه داراى 900 2 كيلومتر امتداد است و از جنوب آلمان عبور كرده و از اتريش و شهر وين و از مجارستان و شهر بوداپست گذشته و جدا مىكند روملى را از سربستان و از بلغارستان و در درياى سياه بواسطهء سه شعبه داخل مىگردد .

دانوش

(
d nuc
) ا . پ . كسى كه عذرا معشوقهء وامق را بفروخت . و دزد و سارق و رباينده .

دانه

(
d ne
) ا . پ . حبه ودان . و تخم و هسته و خستهء ميوه‌ها . و يك عدد از غله و يا از ميوه مانند يك دانهء گندم و يا يك دانهء انگور . و آبله . و چينهء پرندگان يعنى تخم و حبه‌اى كه پرندگان با منقار خود برمىچينند و مىخورند . و گلولهء توپ . و علم و معرفت و ادب و فضل . و دانهء انگور : حبهء انگور . و هستهء انگور . و دانه آوردن : تخم پديد گشتن در خوشهء غله . و دانه بستن : دانه آوردن و هسته پديد آمدن در ميوه‌ها و سخت شدن آن هسته . و دانه چيدن : دانه برچيدن از زمين . و درخواست كردن و گدائى نمودن . و سجده كردن . و دانه دانه شدن : پراكنده و پاشان شدن و دان شدن . و دانهء دل : ميان دل . و گناه اصلى . و دانهء سبز : تخم صنوبر . و دانهء سير : يك نوع گياه هندى از جنس سير كه در ديگ افزارها داخل كنند . و دانهء عملى : مرواريد عملى و مصنوعى . و دانه كردن : پاشان و افشان كردن .

دانه

(
d ne
) ص . پ . دانا و داراى دانش و فاضل .

دانه‌دار

(
d ne - d r
) ص . پ . هسته دار ضد بىهسته و مشتمل بر دانه .

دانه دان

(
d ne - d n
) ا و ص . پ . ظرفى كه در آن دانه و غله كنند و جائى كه در آن غله ريزند . و زمينى كه در آن تخم كاشته باشند . و زمينى كه در آن شاخه‌هاى درخت فرو برند تا سبز شود و از آنجا بجاى ديگر نقل نمايند . و پاشان و پريشان و پراكنده و دانه دانه .

دانه زن

(
d ne - zan
) ا . پ . جمعى از شعبده بازان هند كه با دانهء ارزن و جو شعبده بازى كنند .

دانه سمور

(
d ne - samur
) ا . پ . دانه كيش .

دانه فشان

(
d ne - fec n
) ا . پ . كشتكار و كسى كه تخم مىپاشد .

دانه كيش

(
d ne - kic
) ا . پ . يك نوع گردن پيچ زر دوزى شده كه در هواى سرد روى جبه پوشند و دانه سمور نيز گويند .

دانه گانه

(
d ne - g ne
) ا . پ . اسباب و كالا و متاع دنيوى .

دانه نشان

(
d ne - nec n
) ص . پ . مرصع با جواهر .

دانى

(
d ni
) ص . ع . قريب و نزديك . و فرومايه .

دانئ

(
d ni '
) ص . ع . ناكس و بىباك .

دانيال

(
d niy l
) ا . ع . پيغمبرى از از بنى اسرائيل .

دانية

(
d niyat
) ص . ع . مؤنث دانى . و فاكهة دانية : ميوه‌اى كه دست بدان تواند رسيد .

دانيدن

(
d nidan
) ف م . پ . شناختن و دانستن . و بدور گردانيدن و غلطانيدن جهة گرد كردن .

دانيزه

(
d nize
) و دانيژه (
d nije
) ا . پ . عدس .

دأو

(
d 'v
) م . ع . دا الذنب دأوا ( از باب فتح ) : فريفت گرگ و چپ داد و روباه بازى كرد . و يق : الذئب يداى