تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1463

مساهمون:

ص١٤٦٣
بردن . و دبل الارض دبلا و دبولا : نيرو داد زمين را بسرگين و مانند آن . و نيز دبول : پيراستن هر چيز . و دبلته الدبول : رسيد آن را حوادث و سختى . و نيز بمعنى ثكلته الثكلى يعنى گم كناد او را مادر او .

دبل

(
debl
) ا . ع . سختى . و بىفرزندى زن . و دبل دابل و دبيل : در مبالغه گويند يعنى بدبختى بسيار و گران . ج : دبول .

دبل

(
dobl
) ا . ع . خرجوان و خرد اندام .

دبل

(
dobal
) ا . ع . سختى . و زن فرزند مرده .

دبل

(
dobal
) و (
dobol
) ع . ج . دبلة .

دبل

(
dobol
) ع . ج . دبيل .

دبلة

(
doblat
) و (
dabalat
) ا . ع . دنبل و ورم خصوص در امعا .

دبلة

(
doblat
) ا . ع . يك دستهء از هر چيزى . و لقمهء بزرگ . و سوراخ تبر . ج : دبل و دبل .

دبله

(
doble
) ا . پ . لوز بادام كه يك نوع حلوائى است از قند و بادام .

دبليس

(
dablis
) ا . ع . يك نوع انگشترى كه زنان مراكش در دست كنند .

دبن

(
debn
) ا . ع . آغل گوسپندان .

دبن

(
deben
) ا . پ . سريشم .

دبنة

(
dobnat
) ا . ع . لقمهء بزرگ .

دبنگ

(
dabang
) ا . پ . مردم مجدر و بد شكل و دپنك و تنبل .

دبوب

(
dabub
) ا و ص . ع . غار دورتك . و فربه از هر چيزى خواه مذكر باشد و يا مونث . و مرد سخن‌چين موذى . و طعنة دبوب : ضرب نيزهء روان گردانندهء خون . و جراحة دبوب : جراحتى كه خون از آن برآيد و سيلان كند .

دبودار

(
dobu - d r
) ا . پ . نوعى از ابهل كه صنوبر هندى نيز گويند .

دبوذ

(
dabuz
) و دبوذ (
dobbuz
) ا . ع . معرب از دو پود فارسى - پارچه‌اى كه تارهاى او مضاعف و رنگارنگ بود .

دبور

(
dabur
) ا . ع . باد پس پشت خلاف صبا .

دبور

(
dobur
) ا . ع . ج . دبر .

دبور

(
dobur
) م . ع . دبر دبرا و دبورا . مر . دبر .

دبور

(
dabbur
) ا . ع . جنس . و لباس و زى . يق : ليس هو من شرج فلان و لا من دبوره اى من حزبه و زيه .

دبورية

(
daburiyyat
) ا . ع . نام شهرى در نزديكى طبرية .

دبوس

(
dabus
) ا . پ . گرز آهنى . و ششپر . و عصا و چوب دستى . و خانهء پس كشتى . و نام قلعه‌اى در ما بين بخارا و سمرقند . و نام معمار اين قلعه . و مردم پست نژاد .

دبوس

(
dabus
) ا . ع . رب خرما كه در روغن داغ اندازن تا گداخته شود و روغن را بگرداند و خوش بوى كند .

دبوس

(
dabbus
) ا . ع . - مأخوذ از دبوس فارسى - گرز آهنين . ج : دبابيس .

دبوس تير

(
dabus - tir
) ا . پ . تير آهنين كه سرش به شكل گرز باشد .

دبوسك

(
dabusak
) ا . پ . خبازى . و گل نان كلاغ .

دبوسه

(
dabuse
) ا . پ . خانهء پس كشتى .

دبوغ

(
dabuq
) ا . ع . بارانى كه زمين را به آب خود پيرايد .

دبوق

(
dabbuq
) ا . ع . نوعى از بازى و لعب .

دبوقاء

(
dabuq '
) ا . ع . سريشم . و پليدى . و هر چيز كه ممتد و دراز گردد . و هر چيز چسبنده مانند سريشم .

دبوقه

(
dabbuqat
) ا . ع . موى بافته ( لغة مولدة ) .

دبوقه

(
dabuqe
) ا . پ . نى انبان . و نيچه .

دبوكى

(
dabuki
) ا . پ . خبازى . و گياه آفتاب گردان .

دبول

(
dabul
) ا . ع . سختى . و زن فرزند مرده . و دبلته الدبول : رسيد او را حوادث و سختى . و بمعنى ثكلته الثكلى نيز مىباشد يعنى گم كناد او را مادر او .

دبول

(
dobul
) ا . ع . ج . دبل . و ج . دبل .

دبول

(
dobul
) م . ع . دبل دبلا و دبولا . مر . دبل .

دبه

(
dabe
) ا . پ . فتق .

دبه

(
dabah
) ا . ع . ريگستان . و راه نيك .

دبه

(
dabbe
) و (
dobbe
) ا . پ . هر آوند چرمين كه از چرم خام سازند . و آوند چرمينى كه در آن شراب و يا روغن ريزند . و صراحى كوچك و شيشهء كوچك . و دبه درآوردن : از قرار داد و گفتهء خود بازگشتن و نكول كردن . و دبه در پاى فيل افگندن : فتنه انگيختن . و مرتكب امر خطير گشتن . و بر سر پرخاش آوردن كسى . و دبهء برنجين : ظرفى كه از برنج سازند . و پنگانى كه از آن مقدار ساعت دريابند . و دبهء عوريا : يك قسم گياهى كه از بيخ آن معجونى سازند .

دبه خايه

(
dabe - x ye
) ص . پ . كسى كه فتق داشته باشد . و كسى كه داراى خايه‌هاى كلان بود و غروتنج نيز گويند .

دبى

(
dab
) ا . ع . رفتار نرم و آهسته . و ملخ پياده . و مورچه . و جاء فلان بدبى دبى و بدبى دبيين . مر . دبا . و كذلك بدبى دبى . و نيز دبى : بازارى است مر تازيان را .

دبى

(
dobbi
) و (
debbi
) ا . ع . كس . يق : ما بالدار دبى يعنى نيست در خانه كسى و بدون كلمهء نفى استعمال نشود .