و بيهودهگو .
خيرگاه
(
xayr - g h
) ا . پ . اندرونى و درون خانه .
خيرگى
(
xiragi
) ا . پ . خودسرى و خود رائى . و كينه و دشمنى و بدخواهى . و تاريكى و ظلمت و سياهى . و خيرگى چشم :
تاريكى چشم و روز كورى آن .
خيرمال
(
xayr - m l
) ص . پ . خوش عاقبت و خوشبخت .
خير مقدم
(
xayr - maqdam
) پ .
كلمهء تهنيت كه در ورود كسى مىگويند يعنى خوشآمدى .
خيرو
(
xiru
) ا . پ . خطمى و خبازى و گل خطمى و گل هميشه بهار .
خيروان
(
xirv n
) ا . پ . نام قديم شيروان و مولد خاقانى .
خيره
(
xire
) ا و ص . پ . بدخواه . و بدانديش و نابكار و ستيزهجو و بىپروا و جنگجو و آزرده و غضب آلود و سركش و لجوج و خود راى و متحير و خودسر و متمرد و گستاخ و شوخ و بىشرم و بىآزرم و بيحيا و ناهموار و هرزه و سخن ناشنو . و غبارى كه در پيش چشم پديد آيد . و رند و شجاع و دلير . و بيهوده و بىسبب و بىتقريب . و خالى . و تنبل . و بسيار و غلبه . و تعجب و شگفت بسيار . و حيران و سرگشته . و فرومانده .
و آشكارا و هويدا . و تيره و تاريك . و عضوى كه بخواب رفته باشد . و گل هميشه بهار .
و خيره چشم رفتن : چشم را نيم باز كرده راه رفتن . و بىپروا و بىملاحظه حركت كردن . و خيره كردن : حيران و سرگردان كردن .
خيره خند
(
xire - xand
) ص . پ . آنكه بدون جهة مىخندد .
خيره خير
(
xire - xir
) ا و ص . پ . خير خير .
خيره چشم
(
xire - cacm
) ص . پ .
تاريك چشم . و بىپروا .
خيره دارى
(
xire - d ri
) ا . پ .
حماقت و ابلهى .
خيره دست
(
xire - dast
) ص . پ .
سركش و متمرد و گستاخ و بىوقوف .
خيره راى
(
xire - r y
) ص . پ . بىادراك فرومايه .
خيره روى
(
xire - ruy
) ص . پ . بىشرم و بىحيا .
خيره سر
(
xire - sar
) ص . پ .
احمق و ابله و بىعقل و غلط كار . و خودسر و گستاخ .
خيره سرى
(
xire - sari
) ا . پ . تمرد و خودسرى و گستاخى .
خيره شير
(
xire - cir
) ص . پ . خشم آلود و غضبناك .
خيره كش
(
xire - koc
) ا و ص . پ .
بىباك و ظالم و آنكه بدون جهة و بطور بىرحمى بكشد . و معشوق . و آزار كنندهء مردم ضعيف و بىنوا .
خيره كوش
(
xire - kuc
) ا و ص .
پ . زبون و ناتوان . و عاشق .
خيره نگاه
(
xire - neg h
) ص . پ .
خيره چشم .
خيرى
(
xayr
) و (
xir
) ص . ع .
رجل خيرى : مرد نيكو و گزيدهء بسيار خير .
و كذا : رجل خيرى .
خيرى
(
xir
) ص . ع . زن نيكو و گزيدهء بسيار خير . يق : امراة خيرى .
خيرى
(
xiri
) ا . پ . صفه و ايوان و طاق و رواق . و رنگ سرخ . و خبازى . و يك نوع گلى كه داراى چندين نوع است يكى از آنها سياه رنگ است و آن را خيرى خطائى گويند و ديگرى بنفش كه خيرى مير دينى و خيرى هفت رنگ نامند و يكى ديگر سفيد و سرخ و صحرائى است و خيرى خزامى گويند و نوع ديگر زرد است و آن را خير شيرازى نامند و گل هميشه بهار همان است .
خيرى
(
xiriyy
) ص . ع . منسوب بخير .
خيرى
(
xiriyy
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - يك قسم گلى كه داراى چند قسم است و بيشتر بر خيرى زرد كه گل هميشه بهار باشد اطلاق كنند . و خيرى البر خيرى خزامى را گويند .
خيرى
(
xayyeri
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نيكوكارى بسيار .
خيريت
(
xayriyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوبى و بهبودى و سلامت و عافيت و خلاصى و رستگارى و امنيت .
خيز
(
xiz
) ا . پ . - بىصبرى و ناشكيبائى .
و مستى كبوتر ماده در وقت نشاط نر . و جست .
و رقص . و حمله و هجوم و يورش . و جنبش و موج . و لطمه .
خيز
(
xiz
) ص . پ . بيدار شونده . و انگيزنده . و نماينده . و خيزنده و برخيزنده و جهنده و رقصنده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند سحرخيز : كسى كه هميشه وقت سحر برخاسته و بيدار مىگردد .
و شبخيز : كسى كه مدت شب بيتوته نمىكند و بيدار مىماند . و فتنهخيز : فتنهانگيز و مهيج هنگامه و غوغا .
خيزاب
(
xiz b
) ا . پ . كوهه و موجهء آب .
خيزان
(
xiz n
) ا و ص . پ . جهنده . و موج . و ريشهاى كه بهر طرف پنجه انداخته باشد .
خيزانيدن
(
xiz nidan
) ف م . پ .
خيزيدن كنانيدن و برخاستن فرمودن .