و خم و منحنى .
خهى خهى
(
xahi - xahi
) پ . كلمهء تحسين يعنى مرحبا و بارك اللّه و آفرين .
خى
(
xi
) ا . پ . خيك و مشك و كيسه .
و چرم و آوند پوستى جهة حمل آب .
خى
(
xayy
) م . ع . خوى خيا و خواء . مر . خواء .
خى
(
xayy
) ا . ع . قصد و آهنگ .
خياب
(
xayy b
) ا . ع . آتش زنهء آتش ناگيرنده و آتش نادهنده . و سعيه فى خياب ابن هياب يعنى در زيان و خسارت است .
خيابان
(
xiy b n
) ا . پ . گلزار . و رستهاى كه در باغ مىسازند براى عبور و مرور و كنارهاى آن را گل كارى مىكنند . و هر كوى راست و فراخ و دراز كه اطراف آن درخت و گل باشد .
خيار
(
xiy r
) ا . پ . ميوهاى از طايفهء كدو و آبدار و بيمزه ولى گوارا كه تخازن نيز گويند و بر دو قسم است خيار بالنگ كه خيار تره و خيار سبز نيز گويند و معطر و سبز و استوانهاى شكل و گواراست و خيار شنگ كه كمعطرتر و درازتر و با انحنا و چندان گوارا نيست و هر دو از غذاهاى ماكول .
خيار
(
xiy r
) ص . ع . گزين و برگزيده .
يق : جمل خيار . و ناقة خيار . و رجل خيار . و قوم خيار .
خيار
(
xiy r
) ا . ع . دل نهادگى به چيزى به خواهش خود . يق : انت بالخيار يعنى اختيار كن چيزى را كه خواهى . و خلص مال . و ج .
خير . و ج . خير (
xayyer
) . و نيز خيار از اعلام است .
خيار
(
xiy r
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - خيار تره .
خيارة
(
xiy rat
) ا . ع . هر چيز بسيار ظريف و لطيف و گزيده . و نام دهى در طبريه كه قبر شعيب در آنجاست .
خيار چنبر
(
xiy r - canbar
) ا . پ .
خيار شنگ و خيار شنبر . و خرنوب هندى .
خياردان
(
xiy r - d n
) ا . پ . فاليز خيار و خيابان اشجار .
خيارزار
(
xiy r - z r
) ا . پ . فاليز خيار .
خيارزه
(
xiy r - ze
) ا . پ . شوشهء خيار . و خيار كوچك . و خيارزهء سپند :
خيار دشتى و قثاء الحمار .
خيار شنبر
(
xiy r - canbar
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - ميوهء درختى بزرگ و قشنگ و شبيه بدرخت گردو و از طايفهء لگومينوز كه در ممالك حاره مانند عربستان و مصر و هندوستان و جزاير آنتيل عمل مىآيد و مغز اين ميوه را كه فلوس خيار شنبرى نامند در طب مانند مسهل استعمال كنند .
خيارشنگ
(
xiy r - ceng
) ا . پ . قسمى از خيار .
خيارك
(
xiy rak
) ا . پ . قسمى از ورم و دنبل كه در بن ران و زير بغل پديد آيد .
خيارى
(
xiy ri
) ا . ع . نوعى از بنفشه .
خيارين
(
xiy rayn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خيار بالنگ و خيار شنگ .
خيازر
(
xay zer
) ع . ج . خيزران .
خيازنه
(
xay zane
) ا . پ . خواهر زن .
خياشيم
(
xay cim
) ع . ج . خيشوم .
و خياشيم الجبال : دماغههاى كوه . و نيز خياشيم : غضروفها كه ميان بينى و دماغ و رگهاى درون بينى مىباشد .
خياض
(
xey z
) م . ع . خاض خوضا و خياضا . مر . خوض .
خياط
(
xey t
) ا . ع . آنچه بدان جامه دوزند و سوزن . قوله تعالى :
حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِياطِ .
و گذرگاه و مسلك .
خياط
(
xayy t
) ا . ع . درزى .
خياطة
(
xiy tat
) م . ع . خاط خيطا و خياطة . مر . خيط .
خياطة
(
xey tat
) ا . ع . صنعت خياطى .
خياطه
(
xayy te
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نخى كه بدان جامه دوزند و خياطى كنند .
خياطى
(
xayy ti
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صنعت درزى گرى و دوزندگى .
خيال
(
xayyl
) ا . ع . پندار و وهم . و صورتى كه در خواب ديده شود و يا در بيدارى تخيل كرده شود . و آنچه در آئينه ديده شود .
ج : اخيلة . و شخص مرد و طلعت وى . و گليم سياه كه در كشت زار بر چوبى كنند تا وحوش و طيور وى را انسان خيال كرده برمند . و نام گياهى . و نام اسبى و زمينى .
خيال
(
xiy l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پندار و گمان و سمراد و تصور . و خيال باطل : تصور احمقانه . و خيال بستن :
تصور كردن و پنداشتن و توهم كردن . و خيال پختن : طمع و توقع داشتن . و خيال خام : تصور بيهوده و پندار مضحك و توقع بىجا و هوس بىجا . و خيال خلافت :
حرص و هوس . و خيال كردن : تصور كردن . و خيال واهى : خنجرود و تصور بىجا . و ورق الخيال : برگ كنب و چرس .
و قوت خيال : قوهء متصوره .
خيال
(
xiy l
) م . ع . خال خولا و و خيالا . مر . خول .
خيال
(
xayy l
) ا . ع . اسب سوار و سوار و فارس و راكب .
خيالاء
(
xoy l '
) ا . ع . كبر و غرور و نخوت .