تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1432

مساهمون:

ص١٤٣٢

خوننده

(
xunande
) افا . پ . خواننده و قرائت كننده . و مغنى و سرود گوى و آواز خواننده . و مؤذن .

خونه

(
xune
) ا . پ . چوب اسطوانه‌اى شكلى كه خمير نان را بدان پهن كنند و غلطك و وردنه .

خونى

(
xuni
) ا و ص . پ . قاتل و كشنده . و منسوب به خون و خونين .

خونيا

(
xuny
) و خونياگر (
xuny - gar
) ا . پ . خنياگر .

خونيان

(
xuny n
) ا . پ . قاتل . و گلو بريده .

خونين

(
xunin
) ص . پ . منسوب به خون . و آلودهء به خون . و چيزى كه برنگ خون باشد .

خوؤر

(
xo'ur
) و خوؤرة (
xo'urat
) م . ع . خار خورا و خوؤرا و خوؤرة . مر . خور .

خوؤر

(
xo'ur
) و خوؤرة (
xo'urat
) ا . ع . ضعف و ناتوانى .

خوولة

(
xovulat
) ا . ع . خويشى از طرف دائى و برادر و مادر . و ج . خال .

خؤون

(
xa'un
) ص . ع . دغل و ناراست و خائن .

خوه

(
xavh
) ا . پ . خوى و عرقى كه از انسان و ديگر حيوانات بيرون مىآيد .

خوه

(
xuh
) ا . پ . گياهى كه در ميان گندم زار رويد و گندم را زيان رساند . و خواهر و اخت .

خوه

(
xave
) ا و ص . پ . خبه و خفه و فشردگى گلو . و گلو فشرده و مختنق . و خدمتگار و نوكر . و درهء تنگ ميان دو كوه و يا دو تپه .

خوها

(
xoh
) ا و ص . پ . خواهان و آرزومند و راغب و طالب .

خوهانيدن

(
xoh nidan
) ف م . پ . درخواست كردن كنانيدن و فرمودن .

خوهد

(
xohad
) پ . سيوم شخص زمان استقبال فعل خواستن يعنى خواهد .

خوهر

(
xohar
) ا . پ . خواهر .

خوهش

(
xohec
) ا . پ . خواهش و عرض و استدعا و درخواست .

خوهل

(
xuhal
) و (
xohl
) ا و ص . پ . كج و منحنى و ناراست . و حيوانى كه دست و پاى وى كج و ناراست باشد . و جاى پاى گذاشتن قايق چى در قايق .

خوهلگى

(
xohlagi
) ا . پ . كجى و انحناء و اعوجاج .

خوهله

(
xohle
) ص . پ . كج و منحنى و معوج و ناراست .

خوهن

(
xuhan
) ا . پ . روغن فروش روغن‌هاى نباتى . و عصار . و قمع . و قيف .

خوى

(
xav
) ا . ع . رعاف . و خالى بودن شكم از طعام .

خوى

(
xav
) و (
xaviyy
) م . ع . خوى خوى و خواء و خوى و خويا و خواء . مر . خواء .

خوى

(
xoy
) ا . پ . عرق و خروج آب و رطوبت از مسامات جلد انسان و ديگر حيوانات . و هر قطرهء بسيار كوچك . و نيز خروج رطوبت به شكل قطره‌هاى بسيار كوچك از سطح خارج هر چيزى . و خاشاك و زبيل . و كشت و زرع . و چراگاه و علفزار . و علف راست روئيده شدهء به روى زمين . و عرق گير زير زين . و خود و مغفر . و زنگ فلزات . و هر چيز چركين . و خوى از بغل روان شدن : شرمنده شدن و محنت كشيدن . و خوى آوردن و يا برآوردن : عرق كردن و عرق كنانيدن . و شرمسار كردن . و خوى كردن و يا خوى روان شدن : عرق كردن .

خوى

(
xuy
) ا . پ . خصلت و طبيعت و عادت و خلق و وضع و روش و رسم و طرز و سرشت و مزاج و اصل و فطرت . و شهرى در در آذربايجان . و خوى آتشناك : طبيعت تند و غضبناك . و خوى كردن و يا خوى گرفتن : عادت كردن و معتاد شدن . و بد خوى : بد خلق و بد سرشت و بد طبيعت . و خوش خوى : خوش خلق و خوش خصلت .

خوى

(
xavi
) ا . پ . تف و آب دهن .

خوى

(
xvi
) ا . پ . كلاه خود و مغفر .

خوى

(
xav
) ا . ع . ثابت . و زمين پست ميان دو كوه . و زمين نرم .

خوى

(
xaviyy
) ا . ع . زمين صاف و نرم .

خوى

(
xoviyy
) م . ع . خوت الدار خويا ( از باب ضرب ) : خالى گشت آن خانه و ويران و خراب شد .

خوى

(
xoviyy
) ا . ع . شهر خوى كه در آذربايجان است .

خوياء

(
xoveyy '
) ا . ع . كشادگى ما بين پستان و فرج چارپايان .

خوى آور

(
xoy - var
) ص . پ . هرچه عرق‌آور و معرق .

خوية

(
xaviyyat
) ا . ع . طعام زچه يعنى زنى كه تازه زائيده و كاچى گويند .

خوية

(
xaviyyat
) و (
xoviyyat
) ا . ع . كشادگى ميان پستان و فرج چهارپايان .

خويت

(
xuyat
) و (
xovyat
) ا . پ . يعنى سرشت تو و فطرت تو و طبيعت تو .

خوى چين

(
xoy - cin
) و خوى خورد (
xoy - xord
) ا . پ . لباس چسبيده به بدن مانند پيراهن و عرق‌چين و زير جامه .

خوى خورد

(
xoy - xord
) و خوى خوره (
xoy - xore
) ا . پ . زين پوش و ركاب پوش .

خوى

(
xuy
) و (
xay
) ا . پ . شرم و خجالت و شرمندگى و حيا .