خول
(
xavl
) م . ع . خال المال خولا و خيالا ( از باب نصر ) : نيك نگاهدارنده و تيماردار گرديد مال را . و فلان يخول على اهله اى يرعى عليهم .
خول
(
xul
) ا . پ . پرندهاى كوچكتر از گنجشك و بغايت بلند پرواز و تيز پر و چكاوك .
و غليواج . و دراج سفيد .
خول
(
xaval
) ا و ص . پ . لاغر و نحيف و كم گوشت ضد فربه . و دراج سفيد .
خول
(
xaval
) ا . ع . بن كام لگام . و عطاياى الهى از نعمتها و بندگان و كنيزان .
يستوى فيه الواحد و الجمع و الذكر و الانثى و بعضى گفتهاند واحد آن خائل است . و نيز خول . ج . خولى .
خؤل
(
xo'l
) ع . ج . خال .
خول
(
xovval
) ع . ج . خال .
خولان
(
xul n
) ا . پ . داروئى عصارهاى كه حضض و هلك و هلل نيز گويند .
خولان
(
xaval n
) ا . ع . درختى كه حضض عصارهء آنست . و كحل الخولان :
حضض .
خؤلة
(
xo'lat
) ا . ع . خويشى از جانب مادر . يق : بينى و بينه خؤلة . و يق :
خال بين الخؤلة .
خؤلة
(
xo'lat
) ا . ع . ج . خال .
خولة
(
xavlat
) ا . ع . آهوى ماده . و از اعلام زنان است . و ابن خولة : محمد حنفيه زيرا مادر وى خولة بنت جعفر بن القيس الحنفى بود .
خولع
(
xavla '
) ا . ع . بيم طارى بر دل كه گويا جن مس كرده . يق : به خولع .
و قمار باز بدبخت كه داو او نيايد . و كودك كثير الجنايات و گول . و راهبر دانا . و گرگ .
و غول .
خوللو
(
xulalu
) و (
xavlalu
) ا . پ .
رازيانهء دشتى .
خولنجان
(
xulanj n
) ا . پ . بيخى داروئى كه برگ آن تنبول است .
خوله
(
xavle
) ا . پ . تيردان كه سپاهيان از گردن آويزند . و قنديل .
خوله
(
xule
) ص . پ . خالى ضد پر .
خولى
(
xavliyy
) ا . ع . شبان نيك تيمار كنندهء مال . و پيشكار و كارگزار نيك . و محافظ باغ و باغبان . ج : خول .
خوليا
(
xuliy
) ا . پ . بدون مانع يعنى چيزى كه مانع تصرف نداشته باشد و هر كه خواهد آن را تصرف كند .
خوليز
(
xuliz
) و خوليزه (
xulize
) ا . پ . بط بزرگ و غاز كه خوكيزه نيز گويند .
خون
(
xavn
) م . ع . خانه خونا و خيانة و خانة و مخانة ( از باب نصر ) : دغلى و ناراستى كرد با وى . و خان الرجل الامانة : نادرستى كرد آن مرد در امانت .
و خانه العهد و فيه : نادرستى كرد مر او را در عهد .
خون
(
xavn
) ا . ع . دغلى و ناراستى .
و ضعف و سستى در بينائى . و ج . خوان و خوان .
خون
(
xun
) ع . ج . خوان و خوان .
و ج . خوان و خوان .
خون
(
xon
) ا . پ . خوان و ميز و سفره و طعام .
خون
(
xun
) ا . پ . مايعى سرخ كه دوران مىكند در شرائين و اوردهء انسان و ديگر حيوانات فقارى . غذاهائى كه انسان و ديگر حيوانات فقارى مىخورند پس از حصول ميعان جذب شده و در خون داخل مىگردند و بواسطهء يك سلسله از مجارى يعنى آورده و شرائين در همهء اجزاى بدن برده مىشوند و خون شريانى وقتى كه سرخ رنگين باشد دليل بر سلامتى شخص است و چون كمرنگ گردد دليل بر حدوث بيمارى مخصوصى است كه انمى مىگويند و اطبا در تداوى آن نوعا آهن استعمال مىكنند و خون وريدى هميشه سرخى سياه رنگى دارد و حيوانات پستاندار و طيور داراى خون گرماند يعنى خون آنها حرارتى دارد فوق حرارت محيط و خزندهها و ماهيها خونشان سرد است يعنى داراى همان حرارتى است كه آنان در ميان آن زندگى مىكنند و رنگ خون پستاندار ها و طيور و خزندهها و ماهيها سرخ است و خون صدفها سفيد مىباشد . نيز خون بمعنى قتل و خونين و كشتار و قتال و سفاك و خود كامى و خود بينى و تكبر و نخوت و روح و درس و قرائت و سفره و ميز و تغنى و سرود گوئى مىباشد . و خون آشام : خونخوار و درنده و بيرحم و سخت دل و خون ريز . و خون بط : شراب لعلى . و خون جام :
شراب و مى . و خون جبال : لعل و ياقوت و عقيق و جز آن . و خون جگر : غم و غصه و اندوه . و خون جهان : سرخى و شفق . و خون حيوان شير و ماست و روغن و عسل و جز آن . و خون خام : شراب انگورى . و خون خروس :
شراب لعلى . و خون خم : شراب . و خون در ميان بودن : جنگ در ميانه بودن . و خون دل : غم و غصه و اندوه و سختى و محنتى كه عاقبت دل را سرورى بخشد .
و خون دل خاك : شكوفه و گل و ياقوت . و خون دل به ناخن آوردن :
و يا به ناخن رسيدن : گريه كردن و سينه خراشيدن . و خون رز : شراب انگورى .
و خون ريختن : كشتن و كشتار كردن .
و خون ساده : خون صاف . و خون سياوش و يا خون سياوشان : گياهى