تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1367

مساهمون:

ص١٣٦٧

خشك

(
xacak
) ا . پ . كوه و جبل .

خشكاب

(
xack b
) ا . پ . مانع و منع كننده .

خشك ابزار

(
xock - abz r
) ا . پ . علفهاى خوشبوى خشك .

خشك آخور

(
xock - xor
) ا . پ . سال بىبر و قحط و تنگدستى و كمى عيش و احتياج . و مردم بخيل و لئيم و خسيس .

خشكار

(
xock r
) ا . پ . آردى كه سبوس آن را جدا نكرده باشند . و خاگينه .

خشك افزار

(
xock - afz r
) ا . پ . دانه‌هاى مانند نخود و عدس و لوبيا و ماش و باقلا و جز آن كه مردم طهران آن را بن شن گويند و خشك اوزار .

خشكامار

(
xock - m r
) ا . پ . تتبع و تفحص و تجسس و استقصاء و استفسار . و حساب و استيفاء و مجتهد . و بيمارى استسقا .

خشكامار

(
xack m r
) ا . پ . مجتهد .

خشك امار

(
xock - am r
) ا . پ . بيمارى استسقا .

خشكانج

(
xock nej
) و (
xock nj
) ا . پ . آنكه از لاغرى پوستش به استخوان چسبيده باشد و بدنش سخت و خشك بود .

خشك اندام

(
xock - and m
) ص . پ . لاغر و نحيف و كم گوشت .

خشك انگبين

(
xock - angebin
) ا . پ . شهد و عسلى كه در خانهء كبت خشك شده باشد . و عسل خشك .

خشكانيدن

(
xock nidan
) ف م . پ . خشك كنانيدن و خشك كردن فرمودن .

خشك اوزار

(
xock - avz r
) ا . پ . ادويه و اوزار خشك مانند ادويهء پلو و جز آن .

خشك بازه

(
xock - b ze
) ا . پ . پوست درخت . و شاخه‌هاى خشكى كه از درخت بريده باشند .

خشك پشت

(
xock - poct
) ا . پ . سنگ پشت و لاك‌پشت و سلحفاة .

خشك پهلو

(
xock - pahlu
) ص . پ . بىپهلو . و آنكه از وجود وى فايده‌اى به كسى نرسد .

خشك پى

(
xock - pay
) ص . پ . مردم نامبارك و شوم قدم .

خشك‌تر

(
xocktar
) ص . پ . نادان و احمق و ابله . و دلگير . و دل شكسته .

خشكجان

(
xock - j n
) ص . پ . مردم بىفضل و بىهنر و ناقابل . و كسى كه لذت عشق نچشيده و عاشقى نكرده و ازدياد دوست محروم باشد .

خشكجنبان

(
xock - jonb n
) ص . پ . كسى كه جنبش و حركات وى بىنفع و فايده باشد .

خشكجهان

(
xock - jah n
) ا . پ . روزگار و زمانه‌اى كه مردم كريم و صاحب همت در در آن نباشد .

خشك چشم

(
xock - cacm
) ص . پ . مردم بيحس كه از چشمش اشك جارى نشود .

خشك چوب

(
xock - cub
) ا . پ . چوب خشك .

خشك خار

(
xock - x r
) ا . پ . خار خسك آهنى كه در بيابان در راه دشمن ريزند تا مانع از عبور سوار و پياده گردد .

خشك دامن

(
xock - d man
) ص . پ . نيكوكار و پاك‌دامن - ضد تر دامن .

خشك دست

(
xock - dast
) ص . پ . بخيل و ممسك .

خشك دماغ

(
xock - dem q
) ص . پ . غمناك و مهموم و دردناك .

خشك دماغى

(
xock - dem qi
) ا . پ . غم و رنج و اندوه و درد .

خشك دهان

(
xock - dah n
) ص . پ . روزه‌دار و صائم . و پارسا و پرهيزگار .

خشك رنده

(
xock - rande
) ا . پ . جرب خشك .

خشك رودى

(
xock - rudi
) ا . پ . جارى نشدن رود .

خشك ريش

(
xock - ric
) ا . پ . جرب خشك . و جراحت خشك . و خشكى كه بر روى زخم بسته شود . و مكر . و حيله و نفاق و فريب و عذر و بهانه و عذر بيهوده .

خشك ريشه

(
xock - rice
) ا . پ . خشكى روى زخم . و بهانه و عذر بيهوده .

خشك‌زار

(
xock - z r
) و خشكسار (
xock - s r
) ا . پ . زمينى كه از آب دور باشد . و زمينى كه باران بر آن نباريده باشد .

خشك‌سال

(
xock - s l
) ا . پ . قحط سال و سال بىباران . و خشك‌سال آفت : دنيا و روزگار .

خشكسالى

(
xock - s li
) ا . پ . قحطى و بىبارانى .

خشك سر

(
xock - s r
) ص . پ . تند خوى و بيهودگوى و هرزه كار . و سودائى و ديوانه‌وش .

خشك شانه

(
xock - c ne
) ص . پ . متكبر .

خشك عنان

(
xock - an n
) ص . پ . اسب سركش كه فرمان بردار نباشد .

خشكفا

(
xock - f
) ا . پ . نان فطير .

خشك گردن

(
xock - gardan
) ص . پ . سخت گردن و كسى كه گردنش خم نشود .

خشكلان

(
xock - l n
) ا . پ . خشكنان و بسكماج .

خشكماز

(
xockm z
) ا . پ . پرسش و استفسار از روى جد .

خشكمازو

(
xock - m zu
) و خشكمازه (
xock - m ze
) ا . پ . شاخهء پژمرده و يا شكستهء درخت . و پوست درخت .