تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1370

مساهمون:

ص١٣٧٠

خشى

(
xaciyy
) ا . ع . گياه خشك .

خشياء

(
xacy '
) ص . ع . مؤنث خشيان - زن هراسان و ترسان .

خشيان

(
xacy n
) ص . ع . مرد هراسان و ترسان . ج : خشايا .

خشيان

(
xacay n
) م . ع . خشى خشيا و خشيا و خشيانا و خشاة . مر . خشاة .

خشيب

(
xacib
) ا . ع . شمشير بساخت نخستين كه هنوز آن را سوهان و صيقل نكرده باشند . و زنگ زدوده و ردى و بلايه . و برگزيده و چيده و تراشيدهء از تير و كمان بتراش نخستين . و شتر ستبر و هر چيزى كه خشن باشد . ج : خشب و خشائب . و دراز درشت اندام برهنه استخوان در كمال سختى .

خشيبة

(
xacibat
) ا . ع . طبيعت . و طبيعت شمشير كه ساخت نخستين آن باشد .

خشيبى

(
xacibiyy
) ص . ع . دراز درشت اندام برهنه استخوان در كمال سختى .

خشية

(
xacyat
) م . ع . خشى خشيا و خشيا و خشيانا و خشية و خشاة . مر . خشاة . و خشاه خشية ( از باب ضرب ) : غلبه كرد آن را در ترسيدن و بيشتر ترسيد . يق : خاشانى مخاشاة فخشيته : نبرد كرد من را در ترسيدن پس من بيشتر ترسيدم .

خشيج

(
xacij
) ا . پ . نقيض و ضد و آخشيج . و عنصر .

خشيجان

(
xacij n
) پ . ج . خشيج يعنى اضداد و عناصر و آخشيجان .

خشيش

(
xacic
) ا . پ . غلبه و برترى و فتح و ظفر .

خشيش

(
xocayc
) ا . ع . آهو برهء خرد برفتار آمده .

خشيشاء

(
xocayc '
) ا . ع . برآمدگى پس گوش .

خشيشار

(
xacic r
) ا . پ . خشنسار و مرغابى كلان تيره رنگ ميان سر سپيد .

خشيشه

(
xacice
) ا . پ . مرغى سفيد كه در ايام بهار در باغها فراوان مىباشد .

خشيشى

(
xacici
) ا . پ . نوعى از جامهء پوشيدنى .

خشيف

(
xacif
) ا و ص . ع . روندهء در زمين . و در آيندهء در چيزى . و برف درشت و سخت . و يخ نرم . و زعفران خشك . و شمشير بران .

خشيل

(
xacil
) ا . ع . خس و خاشاك سيل آورده كه خشك شده باشد .

خشين

(
xacin
) ا . پ . هر چيز سياه رنگ تيره كه در آن سپيدى باشد مانند كوه برف‌دار . و بازى كه پشت آن كبود و تيره و چشمهايش سياه رنگ بود و بعد از تولك اول چشمش سرخ گردد و بتركى آن را قزل قوش گويند . و نيز بازى كه نه سياه باشد و نه سپيد . و نام ولايتى از ماوراء النهر .

خشيناد

(
xacin d
) و خشينار (
xacin r
) ا . پ . خشينسار .

خشين پند

(
xacin - pand
) ا . پ . نوعى از غليواج و زغن .

خشينسار

(
xacin - s r
) ا . پ . خشنسار و نوعى از مرغابى بزرگ تيره رنگ ميان سر سپيد .

خشينه

(
xacine
) ا . پ . خشين . و نوعى از بار . و سفيد . و خود رنگ . و مله . و يك نوع مرغى آبى .

خشيى

(
xacy
) ص . ع . مؤنث خشيان يعنى زن هراسان و ترسان . ج : خشايا .

خص

(
xass
) م . ع . خصه بالشيئ خصا و خصوصا و خصوصية و خصوصية و خصيصى (
xessis
) و خصيصاء (
xessis 'an
) و خصية (
xosiyyatan
)

تخصة

(
taxessatan
) ( از باب نصر ) : تفضيل داد آن چيز را به آن و خاص كرد . و كذلك خصه بالود .

خص

(
xess
) ا . ع . ناقص .

خص

(
xoss
) ا . ع . خانهء نيين . و خانه‌اى كه از چوب مسقف بود . ج : خصاص و خصوص و اخصاص . و دكان مىفروشى اگرچه از نى نبود . و مى نيكو .

خصاء

(
xes '
) م . ع . خصاه خصاء ( از باب ضرب ) : خصى كرد آن را .

خصاب

(
xes b
) ا . ع . شكوفهء خرما . و خرما بن . و خرما بن بسيار بار .

خصار

(
xes r
) ا . ع . ازار و زير جامه .

خصار

(
xes r
) م . ع . خاصر مخاصرة و خصارا . مر . مخاصرة .

خصاص

(
xas s
) م . ع . خص خصاصا و خصاصة ( از باب سمع ) : درويش و حاجتمند گرديد .

خصاص

(
xas s
) ا . ع . درويشى و حاجت . و ج . خصاصة .

خصاص

(
xes s
) ع . ج . خص (
xoss
) .

خصاص

(
xos s
) ع . ج . خصاصة .

خصاصاء

(
xas s '
) ا . ع . درويشى و حاجت .

خصاصة

(
xas sat
) م . ع . خص خصاصا و خصاصة . مر . خصاص .

خصاصة

(
xas sat
) ا . ع . سوراخ . و هر سوراخ و شكافى كه در و غربال و برقع و مانند آن باشد و سوراخ خرد و كوچك . و فرجه‌هاى ميان ديك پايه‌ها . ج : خصاص و خصائص . و درويشى و حاجت .

خصاصة

(
xos sat
) ا . ع . انگور باقى ماندهء بعد چيدن . و هر چيز اندك . ج : خصاص .

خصاف

(
xes f
) م . ع . خصفت الناقة خصافا ( از باب ضرب ) : بچهء نه ماهه انداخت آن ماده شتر .