تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1369

مساهمون:

ص١٣٦٩

خشن

(
xacan
) ا . پ . گياهى كه از آن جامه بافند و فقيران و درويشان پوشند . و خشن پوشيدن : جامه‌اى كه از گياه خشن بافته باشند در بر كردن . و منافق بودن . و نفاق كردن .

خشناء

(
xacn '
) ا . ع . ترهء سبز غير املس و خوش مزه مانند خرفهء لزج . و ناقهء لاغر . و نام زنى .

خشناء

(
xacn '
) ص . ع . مؤنث اخشن . و كتيبة خشناء : لشكر بسيار سلاح .

خشنات

(
xacen t
) ع . ج . خشنة .

خشنام

(
xocn m
) ص . پ . نيك نام و خوش نام .

خشنان

(
xocn n
) ص . پ . فرخنده و خجسته و مبارك .

خشن بارانى

(
xacan - b r ni
) ا . پ . جبه كه در باران مىپوشند . و پارچهء كلفتى كه شبانان مىپوشند . و كنايه از آسمان و ابر .

خشنة

(
xacenat
) ص . ع . مؤنث خشن . ج : خشنات و ارض خشنة : زمين درشت .

خشنة

(
xocnat
) م . ع . خشن خشنا و و خشنة و خشانة . مر . خشانة .

خشنة

(
xocnat
) ا . ع . خشونة . و هو ذو خشنة : اى صعب .

خشنجه

(
xacanje
) ا . پ . خشتك جامه .

خشنخانه

(
xacan - x ne
) ا . پ . خانه‌اى كه از نى بوريا سازند . و خانه‌اى كه بر در و پنجرهء آن خار شتر بندند و آب بر آن پاشند تا نسيم سرد و خنك بدرون آيد .

خشند

(
xocnod
) ص . پ . خشنود و راضى .

خشنده

(
xacande
) ا . پ . خسنده و هوام .

خشنسار

(
xacans r
) و (
xacons r
) و

خشنشار

(
xacanc r
) ا . پ . خشتنشار و مرغابى كلان تيره رنك ميان سر سپيد .

خشنفل

(
xacanfal
) ا . ع . فرج زن .

خشنگ

(
xacang
) ا . پ . داغ زخم . و سركچل . و كچلى . و مردم كچل .

خشنو

(
xocnu
) و (
xacnu
) ص . پ . خشنود و راضى و خوشحال .

خشنود

(
xocnud
) ص . پ . راضى و خوشحال و خوش و خرسند و شادمان .

خشنودى

(
xocnudi
) ا . پ . خرسندى و خوشحالى و رضا و رضامندى و قبول خاطر و خاطر جمعى .

خشنى

(
xaceni
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درشتى و ناهموارى و زبرى .

خشنى

(
xocni
) ا . پ . زن فاحشه و فاجره و زانيه و روسپى و جنده .

خشو

(
xacv
) ا . ع . خرماى بد به كار نيامدنى .

خشو

(
xacv
) و (
xocovv
) م . ع . خشت النخلة خشوا و خشوا ( از باب نصر ) : خرما بد به كار نيامدنى بار آورد خرما بن .

خشو

(
xocu
) ا . پ . مادر زن . و مادر شوهر .

خشوانه

(
xocv ne
) ا . پ . پشمينه‌اى كه مويها از آن آويخته باشد مانند خرسك . و پشم رشته شده و پيچيده شده .

خشوة

(
xacvat
) ا . ع . واحد خشو يعنى يكدانهء خرماى بد به كار نيامدنى .

خش و خاش

(
xac - o - x c
) ا . پ . خاش در اين جا از اتباع است خس و خاشاك . و قماش ريزه . و هر چيز دور افگندنى و به كار نيامدنى .

خشودن

(
xocudan
) و (
xacudan
) ف م . پ . بريدن و پيراستن شاخه‌هاى زيادتى درخت .

خشوع

(
xocu '
) م . ع . خشع الرجل خشوعا ( از باب فتح ) : فروتنى كرد . و خشوع نزديك بخضوع است و يا خضوع مخصوص به بدن است و خشوع در آواز و چشم هر دو - و خشع ببصره : چشم فرو خوابانيد . و خشع السنام : رفت كوهان و ماند از آن اندكى . و خشعت خراشى صدر فلان : خدوى لزج انداخت فلان . و نيز خشوع : ساكن شدن و آرميدن . و زارى و تذلل نمودن . و نزديك شدن ستاره بغروب .

خشوع

(
xocu '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فروتنى و كوچكى و فرمان بردارى . و آواز گريه و زارى از روى فروتنى .

خشوف

(
xacuf
) ا . ع . روندهء در زمين و در آيندهء در چيزى . و شمشير بران . و گرد برآيندهء بشب . و مرد شتابنده . و كسى كه دخل كند در كارها .

خشوف

(
xocuf
) م . ع . خشف خشوفا و خشفانا . مر . خشفان .

خشوك

(
xacuk
) و (
xocuk
) ا . پ . حرامزاده .

خشوم

(
xocum
) م . ع . خشم خشما و خشوما . مر . خشم .

خشونة

(
xocunat
) ا . ع . درشتى . و هو ذو خشونة اى صعب .

خشونة

(
xocunat
) م . ع . خشن خشنا و خشانة و خشونة . مر . خشانة .

خشونت

(
xocunat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درشتى و زبرى - ضد لينت و نرمى - . و غلطت . و سخت روئى . و سختى و تندى و تيزى . و غضب و خشم . و حقارت و اهانت .

خشى

(
xaci
) ا . پ . چيزى كه سفيدى آن بنهايت باشد يعنى سپيد سپيد بود . و سياه تيره رنگ بكبودى مايل .

خشى

(
xaci
) ا . پ . علف خشك شده .

خشى

(
xacy
) و (
xecy
) م . ع . خشيه خشيا و خشيا و خشاة . مر . خشاة .

خشى

(
xaci
) ص . ع . هراسان و ترسان .