تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1356

مساهمون:

ص١٣٥٦
فروش : بيع و شرا و داد و ستد .

خريد

(
xarid
) ص . ع . زن دوشيزه . و مرد نارسيده . و زن نيك شرمگين خاموش باش سست آواز كه هميشه پنهان ماند . ج : خرد (
xorod
) و (
xorrad
) و صوت خريد : آواز نرم باحيا .

خريدار

(
xarid r
) ا . پ . خريد كننده و مشترى .

خريدارگير

(
xarid r - gir
) ا . پ . نافقه - ضد كاسده - . و هر چيزى كه آن را رواجى باشد و زود به فروش رسد .

خريدارى

(
xarid ri
) ا . پ . ابتياع .

خريدة

(
xaridat
) ص . ع . دانهء مرواريد ناسفته . و زن دوشيزه . و مرد نارسيده . و زن شرمگين سست آواز كه هميشه پنهان ماند . ج : خرائد و خرد (
xorod
) و خرد (
xorrad
) .

خريدگى

(
xaridagi
) ا . پ . بيع و ابتياع و خريد .

خريدن

(
xaridan
) ف م . پ . پول دادن در ازاى چيزى و ابتياع كردن - ضد فروختن . و باز خريدن : دوباره خريدن و خريدن همان چيزى را كه فروخته شده بود و يا گم شده بود .

خريده

(
xaride
) ص . پ . بيع شده و خريده شده .

خريده

(
xaride
) ا . پ . كنيزك بچه . و دختر نارسيده . و خاتون با شرم و حيا .

خرير

(
xarir
) ا . ع . آواز آب و باد و عقاب در پريدن . و آواز گلوى خفته و خبه كرده . و جاى پست ميان دو بلندى . ج : اخرة (
axerrat
) .

خرير

(
xarir
) م . ع . خر عند النوم خريرا ( از باب نصر و ضرب ) : آواز كرد هنگام خواب و كذلك المختنق . و خر الماء : آواز كرد آب و كذلك الريح و العقاب .

خريش

(
xaric
) ا . پ . خنده ريش . و كسى كه از روى استهزا و تمسخر بر وى خنده كنند . و ريشخند و خندهء از روى استهزا و تمسخر و فسوس .

خريش

(
xaric
) ا و ص . پ . خراش و برداشتگى پوست از بدن . و خراشنده و چيزى كه مىخراشد .

خريش

(
xeric
) ا . پ . كدبانو و خاتون خانه .

خريش

(
xoric
) ا . پ . پادشاه و بزرگ و كدخدا . و كدبانوى خانه .

خريشك

(
xaricak
) ا . پ . خريطهء چرمين كه نعلبندان در آن ابزار كار نهند .

خريشيدن

(
xaricidan
) ف م . پ . خراشيدن و محو كردن . و چاك دادن و شكافتن . و گزيدن . و بركندن . و تراشيدن . و چيدن . و گرفتن با دندان .

خريص

(
xaris
) ا . ع . آب سرد . و آب گرد آمدهء در پهناى خرما بن و جز آن . و آكنده و پر . و حوض فراخ مانندى كه در آن آب ريزد . و كرانهء جوى . و آداك دريا . و خليج دريا . و سنان .

خريضة

(
xarizat
) ا . ع . دختر نوجوان خوبروى سپيد پوست پر گوشت . ج : خرائض .

خريطة

(
xaritat
) ا . ع . كيسه‌اى از پوست و مانند آن كه در آن چيزى كرده دهن آن بند كنند . ج : خرائط .

خريطه

(
xarite
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كيسه و جوال كوچك و كيسهءاى كه در آن مكتوبات گذارند . و بقچه . و مكتوب . و كيف و كيف نوشتجات . و جلد . و تخمدان .

خريطى

(
xorrayt
) ا . ع . ستيزهء در گريه و سختى در گريه . و پيهى كه از بيخ گياه لخ برآرند .

خريطى

(
xaritiyy
) ا . ع . خريطه‌ساز .

خريع

(
xari '
) ا . ع . لعج شتر كه آويزان باشد . و شتر مادهء ديوانه . و زن فاجر . و زن كه دو تاه شود از نرمى .

خريع

(
xari '
) ص . ع . ضعيف و مدهوش . و شكسته و منكسر .

خريع

(
xarri '
) ا . ع . گياه عصفر و قرطم .

خريعة

(
xari'at
) ا . ع . زن فاجر . و زن كه دو تاه شود از نرمى .

خريف

(
xarif
) ا . ع . فصل پائيز و آن سه ماه است ميان تابستان و زمستان كه در آن ميوه‌ها چيده مىشوند . و باران پائيز . و باران نخست در اول زمستان . فى الحديث : من صام يوما فى سبيل الله باعده الله من النار اربعين خريفا اى مسافة هذه المدة . و رطب چيده شده . و جوى خرد . و سال .

خريفة

(
xarifat
) ا . ع . مغاكى كه در آب راههء سيل كه در آن سنگريزه باشد كنند تا آنكه به زمين سخت رسد و آن را از ريگ پر كرده نهال خرما نشانند . و خرما بن رطب چيدنى .

خريفى

(
xarifi
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - محصول و خرمن پائيزى . و هر گياهى كه در موسم درو روئيده باشد .

خريق

(
xariq
) ا . ع . زمين پست علفناك . ج : خرق . و باد سرد كه سخت وزد . و باد نرم و سست - از اضداد است - . و باد بازگردندهء وزندهء باستمرار . و باد ديروزنده . و چاه كه سرش شكسته شده باشد از آب . ج : خرائق و خرق . و زهدان نازاينده بسبب دريدن بچه . و آب راههء آبى كه گود نبود و خالى از درخت نباشد . و گشادگى وادى در آنجاى كه منتهى مىشود .

خريق

(
xerriq
) ا . ع . مرد بسيار با سخاوت و جوانمرد و ظريف در سخاوت و مرد نيكو خوى كريم .

خريم

(
xarim
) ص . ع . بىباك .

خريم

(
xorim
) ا . ع . كتلى ميان بدر و