تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1354

مساهمون:

ص١٣٥٤
و قليا از آن سازند . و خشتكارى اطراف باغچه . و كنار صفه و ايوان .

خرنده

(
xarande
) ا . پ . مشترى و خريدار .

خرنف

(
xernef
) ا و ص . ع . پنبه و قطن . و ناقة خرنف : ماده شتر بسيار شير .

خرنفة

(
xarnafat
) م . ع . خرنفه بالسيف : زد او را بشمشير .

خرنفة

(
xernafat
) ا . ع . بار درخت عضاه . ج : خرانف .

خرنفة

(
xernefat
) ص . ع . ناقة خرنفة : ماده شتر بسيار شير .

خرنق

(
xerneq
) ا . ع . خرگوش بچهء جوان و بچه خرگوش . ج : خرانق . و استادنگاه آب و آبگير . و نام زنى شاعر .

خرنقة

(
xarnaqat
) م . ع . خرنقت الناقة خرنقة : بسيار شد گوشت در پهلوى آن ماده شتر به نحوى كه مثل خرگوش بچه به نظر آمد .

خرنوب

(
xarnub
) و (
xornub
) ا . پ . غلاف لوبيا . و گياهى دوائى كه بتازى خروب (
xorrub
) گويند .

خرنوص

(
xernavs
) ا . ع . بچهء خوك .

خرنوف

(
xornuf
) ا . ع . فرج زن .

خرو

(
xeru
) و (
xoru
) ا . پ . خيرو و خبازى .

خرو

(
xoru
) ا . پ . خروس .

خروء

(
xoru '
) ع . ج . خرء .

خروءة

(
xoruat
) م . ع . خرئ خرء و خراءة و خراءة و خروءة . مر . خرء .

خروار

(
xar - v r
) ا و ص . پ . تنگبار . و اجناسى كه خر الاغ تواند برداشت . و بار شتر و اسب . و يك‌صد من تبريز از غله و جز آن .

خروب

(
xorub
) م . ع . خرب بابل فلان خرابة و خرابة و خروبا . مر . خرابة و خرابة .

خروب

(
xorub
) ا . ع . ج . خربة (
xorbat
) .

خروب

(
xarrub
) ا . ع . خرنوب .

خروة

(
xorvat
) ا . ع . خروة الفاس : سوراخ تير . ج : خرات .

خروت

(
xorut
) ع . ج . خرت و خرت .

خروج

(
xaruj
) ا . ع . اسب درازگردن كه به گردن خود هر فسار را كه در لگامش باشد بشكند . و ناقه‌اى كه از شتران در گوشه‌اى نشيند . ج : خرج (
xoroj
) .

خروج

(
xoruj
) ا . ع . روز قيامت . و باصطلاح عروض : الف كه در شعر بعد صله آيد .

خروج

(
xoruj
) م . ع . خرج خروجا و مخرجا ( از باب نصر ) : بيرون شد . و خرجت خوارجه : ظاهر شد نجابت وى و متوجه گشت بابرام امور . و خرج على السلطان خروجا : برخاست بر دشمنى و خصومت پادشاه پس از آنكه در تحت اطاعت وى بود .

خروج

(
xoruj
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيرون شدگى . و ياغيگرى و طغيان .

خروج

(
xoruj
) ا . پ . خروش و بانگ بلند .

خروچ

(
xoruc
) ا . پ . خروس .

خرود

(
xarud
) ص . ع . زن دوشيزه . و زن شرمگين پست آواز كه هميشه پنهان ماند . ج : خرد .

خرودارو

(
xaru - d ru
) ا . پ . يك نوع علفى .

خرور

(
xarur
) ا و ص . ع . نام دهى در خوارزم . و امراة خرور : زمانى كه فرجش آبناك باشد .

خرور

(
xorur
) م . ع . خر الرجل خرا و خرورا ( از باب نصر و ضرب ) : افتاد آن مرد و يا از بالا به پائين افتاد . و خر الشيى : شكافت آن چيز را . و خر عليه : هجوم آورد بر وى از جائى كه معلوم نشد . و خر فلان : بمرد فلان . و خر السنور خرورا : آواز كرد آن گربه . و كذلك خر النمر .

خروز

(
xoruz
) ا . ع . علامت در روى زرع كه تقسيم مىكند آن را به نصف و ربع و غيره . و درز ما بين تخته‌هاى كشتى كه از ميان آنها آب تراوش كند .

خروزان

(
xoruz n
) ا . پ . نام پهلوانى .

خروس

(
xarus
) ا . ع . زن دوشيزهء در اول حمل . و زن نفساء كه از بهر وى طعام خرسة سازند . و زن كم شير .

خروس

(
xorus
) ع . ج . خرس و خرس .

خروس

(
xorus
) ا . پ . ديك و نر از ماكيان و مرغ خانگى . و گلوله . و رقص و سرود يونانيان . و شهوت پرست . و خروس كنگرهء عقل : روح نفسانى . و نفس . و سخن موزون و موافق .

خروسان

(
xorus n
) پ . ج . خروس . و خروسان طاوس دم : صراحيهاى شراب .

خروسك

(
xorusak
) ا . پ . مصغر خروس . و جانورى سرخ رنك كه بيشتر در حمامها بهم رسد . و تلاق و بظر و گوشت پارهء بر دم فرج زن . و پوست ختنه‌گاه مرد . و باصطلاح طب ورم با تشنج حلقوم كه بيشتر در كودكان عارض شده كه مانند خروس صدا مىكنند .

خروسه

(
xoruse
) ا . پ . خروسك . و تلاق و بظر . و پوست ختنه‌گاه مرد .

خروش

(
xoruc
) ع . ج . خرش (
xarac
) .

خروش

(
xoruc
) ا . پ . بانگ و فرياد با گريه . و بانگ بلند . و فرياد بىگريه .

خروشان

(
xoruc n
) ص . پ . فرياد كنان و گريه‌كنان .