تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1353

مساهمون:

ص١٣٥٣

خرمان

(
xorm n
) ا . ع . دروغ . يق : جاء فلان بالخرمان . و ام خرمان : موضعى .

خرم بهار

(
xorram - bah r
) ا . پ . نام جائى .

خرمة

(
xaramat
) ا . ع . كافتگى ديوار بينى . ج : خرمات .

خرمة

(
xorramat
) ا . ع . گياهى مانند مانند لوبيا . ج : خرم (
xorram
) .

خرمدان

(
xoram - d n
) ا . پ . كيسهء چرمين كه درويشان و مسافرين در كنار خود مىبندند .

خرم دره

(
xorram - dare
) ا . پ . نام قريه‌اى از محال ابهر رود زنجان .

خرم دل

(
xorram - del
) ص . پ . مشعوف و خوشدل .

خرم دين

(
xorram - din
) ا . پ . دين بابك خرمى .

خرم روز

(
xorram - ruz
) ا . پ . روز هشتم از هر ماه شمسى .

خرم روى

(
xorram - ruy
) ص . پ . خوشروى و بشاش .

خرمس

(
xermes
) ا . ع . شب تاريك .

خرمست

(
xar - mast
) ص . پ . نادان و احمق . و سركش و خودسر . و پر زور .

خرمشة

(
xarmacat
) ا . ع . فساد عمل .

خرمشة

(
xarmacat
) م . ع . خرمش الكتاب خرمشة : محو كرد آن نوشته را .

خرم فضا

(
xorram - faz
) ص . پ . آسمان .

خرمك

(
xarmak
) و (
xormak
) ا . پ . خر مهره يعنى مهره‌اى از شيشهء سياه و سفيد و كبود كه جهة دفع چشم زخم بر گردن كودكان بندند و خرتك نيز گويند .

خرمگاه

(
xorram - g h
) و (
xoram - g h
) ا . پ . خرگاه و خيمهء بزرگ و مدور . و سبزه‌زار .

خرمگس

(
xar - magas
) ا . پ . مگس كلان كه بر جراحت كرم مىاندازد .

خرمگه

(
xorram - gah
) و (
xoram - gah
) ا . پ . خرمگاه و خيمهء بزرگ و مدور . و سبزه‌زار .

خرمل

(
xar - mol
) ا . پ . خرامرود كه امرودى است بزرگ و بغايت بيمزه .

خرمل

(
xermel
) ا . ع . زن گول . و زن رعنا . و پيره زن فرتوت . و انبوه از مردم .

خرمن

(
xarman
) و (
xerman
) ا . پ . تودهء غله كه هنوز آن را نكوفته و از كاه جدا نكرده باشند و سبوس . و تودة هر چيز . و هالهء ماه . و سراچهء آفتاب . و خرمن گدا : تودهء غله‌اى كه خوشه چينان جمع كرده . و خرمن ماه : هالهء ماه . و خط عذار خوبان .

خرمنج

(
xar - monj
) ا . پ . خرمگس . و شخصى كه مفلوج باشد . و رنگى از رنگ هاى اسب .

خرمن سوخته

(
xarman - suxte
) ص . پ . مفلس و بيمايه . و مايه بباد داده .

خرمن كوب

(
xarman - kub
) ص . پ . آنكه خرمن غله را مىكوبد .

خرمن كوبى

(
xarman - kubi
) ا . پ . كوفتن خرمن غله .

خرمن گاه

(
xarman - g h
) ا . پ . جاى كوفتن خرمن .

خرمن گدا

(
xarman - gad
) ا . پ . كسى كه بر سر خرمنها بگدائى رود .

خرمن گراى

(
xarman - ger y
) ص . پ . بخيل و حريص و طمعگار .

خرم نهان

(
xorram - neh n
) ص . پ . مشعوف و خوشدل .

خرموش

(
xar - muc
) ا . پ . نوعى از موش بسيار كلان كه با گربه جنگ كند و غالب آيد .

خرمهره

(
xar - mohre
) ا . پ . سفيد مهره . و نوعى از بوق و نفيرى كه در حمامها و بازيگاهها و آسياها نوازند . و خرمك و مهره‌هاى بزرگ كم قيمت كه بر گردن خر بندند . و خال سفيدى كه در چشم مردم افتد و بسبب آن نابينا گردد .

خرمى

(
xorrami
) ا . پ . شادمانى و شعف و سرور و خوشحالى .

خرمى

(
xorrami
) ص . پ . منسوب بمذهب خرم دين كه مذهب بابك باشد .

خرمية

(
xorramiyyat
) ا . ع . طايفه‌اى از اهل تناسخ و اباحت كه گويند ابو مسلم مروزى هنوز زنده است .

خرنابة

(
xern bat
) ا . ع . طرف بينى .

خرناس

(
xarn s
) و (
xorn s
) ا . پ . آواز خرخر خوابنده . و خرناس كشيدن : در خواب خرخر كردن .

خرناى

(
xar - n y
) ا . پ . ناى بزرگ كه كره ناى باشد . و لحنى از موسيقى .

خرنبار

(
xaranb r
) و خرنباز (
xaranb z
) ا . پ . در اطراف شهر و كوى و برزن شخص مجرم را سوار خر كرده گردانيدن . و جمعيت و اجتماع و ازدحام .

خرنباش

(
xaranb c
) و (
xoranb c
) ا . پ . گياهى دوائى كه مرو نيز گويند .

خرنبل

(
xaranbal
) ا . ع . زن گول . و عجوزهء فانى . ج : خرابل .

خرنجاس

(
xeranj s
) و خرنجاك (
xeranj k
) ا . پ . نام مبارزى .

خرند

(
xarand
) ا . پ . گياهى مانند اشنان كه هم بدان رخت شويند و هم اشخار
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1353 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )