تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1350

مساهمون:

ص١٣٥٠
و تازه و دراز و نازك و نورسته . و زن جوان نيكو اندام و نرم . و زن سپيد و نرم تناور پر گوشت باريك استخوان .

خرغول

(
xargul
) ا . پ . بار تنگ و لسان الحمل و خرگوشك و بز رقطونا و اسفرزه .

خرغوله

(
xarqule
) ا . پ . بار تنگ و لسان الحمل .

خرغون

(
xarqun
) ا . پ . نام شهرى .

خرف

(
xarf
) م . ع . خرف الثمار خرفا و مخرفا و خرافا و خرافا ( از باب نصر ) : چيد ميوه‌ها را . و خرف فلانا : ميوه چيد براى فلان . و خرف القوم : اقامت كردند قوم در فصل خريف به جائى . و خرفنا ( مجهولا ) : باريد بر ما باران خريف و باران نخست در اول زمستان . و كذلك خرفت الارض فهى مخروفة .

خرف

(
xaraf
) ا . ع . يك نوع خرمائى كه دانهء آن سخت نشود .

خرف

(
xaraf
) م . ع . خرف خرفا ( از باب نصر و سمع و كرم ) : تباه شد عقل وى از كلانسالى . و خرف خرفا ( از باب سمع ) : حريص شد به خوردن ميوهء تازه چيده .

خرف

(
xaref
) ص . ع . پيرى كه عقلش تباه شده باشد .

خرف

(
xorof
) ا . ع . فى حديث جارود رضى اللّه عنه : يا رسول الله ذود ناتى عليهن فى خرف فنستمتع من ظهورهن و قد علمت ما يكفينا من الظهر اراد فى وقت خروجهم الى الخريف . و الذود جماعة من البعير .

خرف

(
xerf
) ا . پ . خرفه .

خرف

(
xeref
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مبهوت و از كار رفته و كودن و بيحس .

خرفان

(
xarf n
) ص . ع . پيرى كه عقلش تباه شده باشد .

خرفان

(
xerf n
) و (
xorf n
) ع . ج . خروف .

خرفة

(
xorfat
) آنچه چيده شود از ميوه . يق : التمر خرفة الصائم .

خرفة

(
xorefat
) ص . ع . مؤنث خرف - زنى كه از پيرى عقلش تباه شده باشد .

خرفة

(
xarafat
) ا . ع . حكايت و قصه و افسانه و داستان خوش و پسنديده و مقبول .

خرفت

(
xereft
) ص . پ . كودن و بيحس و مبهوت و از كار رفته .

خرفتن

(
xareftan
) و (
xaraftan
) ف ل . پ . شكايت كردن و ناليدن . و خرخر كردن .

خرفج

(
xorfaj
) ا . ع . فراخى عيش .

خرفج

(
xorafej
) ا . ع . فربه .

خرفجة

(
xarfajat
) م . ع . خرفجه خرفجة : بسيار گرفت آن را .

خرفع

(
xerfe '
) ا . ع . پنبهء زده شدهء بكمان .

خرفع

(
xorfo '
) ا . ع . پنبهء تباه به كار نيامدنى در غلاف خود . و آنچه دربار درخت عشر باشد و آن سوختهء چقماق اعراب است . و پنبهء زده شدهء بكمان .

خرفق

(
xarfaq
) ا . ع . تخم تره تيزك .

خرفق

(
xarfaq
) ا . پ . تخم سداب برى .

خرفقة

(
xarfaqat
) م . ع . سر فروداشتن و خاموش بودن . و دوسيدن به زمين .

خرفه

(
xorfe
) ا . پ . پر پهن و بقلة الحمقا .

خرفى

(
xarf
) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - دانهء خلر .

خرفى

(
xarefi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خرافت و كودنى .

خرفى

(
xarfiyy
) و (
xerfiyy
) و (
xarafiyy
) ص . ع . ميوهء پائيزى .

خرفيج

(
xerfij
) ا . ع . فراخى عيش . و تر و تازه و نرم .

خرق

(
xarq
) ا . ع . بيابان بىآب و گياه . و زمين فراخ . و سوراخ در ديوار . ج : خروق . و گياهى مانند قسط . و دريدگى . يق : فى ثوبه خرق . و نام دهى در نيشابور .

خرق

(
xarq
) م . ع . خرقه خرقا ( از باب نصر و ضرب ) : آورد آن را و پاره كرد و دريد آن را . و خرق الرجل : دروغ گفت آن مرد . و خرق الثوب : چاك زد جامه را . و خرق الكذب : بربافت دروغ را . و خرق الارض : بريد مسافت زمين را برفتن .

خرق

(
xarq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دريدگى و شكافتگى . و خرق عادت : خلاف عادت . و كرامات اوليا .

خرق

(
xerq
) ا . ع . جوانمرد و ظريف در سخاوت . و مرد جوان نيكو خوى كريم . ج : اخراق و خراق و خروق .

خرق

(
xorq
) ص . ع . ج . اخرق و خرقاء .

خرق

(
xorq
) ا . ع . درشتى - خلاف نرمى - . و نتوانستگى مرد عمل و حيلهء كار را . و گولى و نادانى .

خرق

(
xorq
) و (
xaraq
) م . ع . خرق فلان خرقسا ( از باب كرم ) و خرق خرقا ( از باب سمع ) : نرمى نكرد فلان در كار خود . و خرق الرجل : نيكو نكرد آن مرد كار را . و نيز خرق و خرق : گول و احمق بودن .

خرق

(
xaraq
) م . ع . خرق فى البيت ( از باب سمع ) : مقيم گرديد در خانه و جدا نشد از آن . و نيز خرق : سرگشته بودن از بيم و از حيا . و نرسيدن چشم واداشته بديدن .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1350 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )