تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1347

مساهمون:

ص١٣٤٧

خرد يافته

(
xerad - y fte
) ص . پ . عاقل و هوشيار و دانا .

خردين

(
xordin
) ص . پ . كوچكترين و كهترين . و انگشت خردين : انگشت خنصر .

خرذلة

(
xarzalat
) م . ع . خرذل اللحم : لغتى است در خردل اللحم .

خرذمند

(
xeraz - mand
) ا و ص . پ . خردمند و دانا و عاقل .

خررة

(
xerarat
) ع . ج . خر (
xorr
) .

خرز

(
xarz
) م . ع . خرز الخف و غيره خرزا ( از باب نصر و ضرب ) : دوخت درز موزه و جز آن را .

خرز

(
xaraz
) ا . ع . مهره . و خرز الظهر : مهرهء پشت .

خرز

(
xaraz
) م . ع . خرز خرزا ( از باب سمع ) : استوار گرديد كار او .

خرز

(
xoraz
) ع . ج . خرزة (
xorzat
)

خرزات

(
xaraz t
) ع . ج . خرزة . و خرزات الملك : جواهر تاج پادشاه كان الملك اذا ملك عاما زيدت فى تاجه خرزة ليعلم عدد سنى ملكه .

خرزافة

(
xerz fat
) ا . ع . كسى كه در مجلس نيكو نشستن نداند . و مرد بسيارگو سبك و سست .

خرزان

(
xarz n
) ا . پ . روز اول سال ايرانيان كه اول بهار و عيد نوروز باشد . و گردنهء صعب المرورى در ميانهء قزوين و طارم .

خرزة

(
xorzat
) ا . ع . درز موزه و مشك و جز آن . ج : خرز .

خرزة

(
xarazat
) ا . ع . مهره . و آنچه در رشته كشيده شود . و گياهى شور مزه كه دانه‌هاى مدور از سر تا قدم وى منظوم است . ج . خرزات . و خرزة البقر : رملى كه در زهرهء گاو پيدا شود .

خرزدان

(
xarazd n
) و (
xarezd n
) ا . پ . مبارزى تورانى .

خرزده

(
xarzede
) ا . پ . پرندهء كوچكى كه بينى چارپايان را بگزد . و جعل .

خرزفة

(
xarzafat
) م . ع . بلند و پست كردن مردم دستها را در رفتار .

خرزن

(
xar - zan
) ا . پ . تازيانه .

خرزويل

(
xarzavil
) ا . پ . نام قصبه‌اى در ولايت طارم .

خرزه

(
xarze
) ا . پ . نره و آلت تناسل ستبر و گنده و دراز و قضيب .

خرزهره

(
xar - zahre
) ا . پ . گياهى سمى كه دفلى و خزهره و بتازى سم الحمار گويند . و حنظل . و كرمى سياه و سرخ و زهردار .

خرزى

(
xarazi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خرده فروش و خرازى .

خرزى

(
xaraziyy
) ا . ع . خرده فروش و خرازى .

خرزين

(
xar - zin
) ا . پ . چوبى دراز كه در طويله‌ها نصب كنند و زين و يراق اسب را بر بالاى آن نهند . و سه پايه‌اى كه زين اسب را بر بالاى آن گذارند . و رف . و نشيمنگاهى كه بر گوشهء صفه‌ها سازند . و نوعى از پالان .

خرس

(
xars
) و (
xers
) ا . ع . خم . ج : خروس .

خرس

(
xors
) ص . ع . ج . اخرس و خرساء .

خرس

(
xors
) ا . ع . مهمانى ولادت .

خرس

(
xers
) ا . پ . چارپائى گوشت خوار و بسيار پشم آلود از طايفهء ماشية الخفيه . و مصاحب ناهموار و ناموافق . و مردم ناتراشيده و حجيم .

خرس

(
xaras
) م . ع . خرس الرجل خرسا ( از باب سمع ) : گنگ گرديد آن مرد خلقة . و خرس فلان : نوشيد فلان از خم .

خرس

(
xaras
) ا . ع . گنگى .

خرس

(
xares
) ص . ع . رجل خرس : مردى كه بشب نخوابد .

خرساء

(
xars '
) ص . ع . مؤنث اخرس - زن گنگ . ج : خرس (
xors
) و خرسان . و سحابة خرساء : ابر بىرعد و بىبرق . و كتيبة خرساء : لشكر آرميدهء بىآواز .

خرساء

(
xars '
) ا . ع . بلا و داهيه .

خرسان

(
xors n
) ص . ع . منسوب بخراسان . و ج . اخرس و خرساء .

خرساوله

(
xars vale
) ا . پ . نوعى از چلپاسهء زهردار .

خرس بازى

(
xers - b zi
) ا . پ . بازى دادن خرس . و هر بازى كه خوش آيند نباشد .

خرس بان

(
xers - b n
) ا . پ . نگاهدارندهء خرس .

خرسة

(
xorsat
) ا . ع . طعام زن زچه . و زن زچه .

خرست

(
xarast
) ا . پ . طافح و سياه مست .

خرستان

(
xorest n
) ا . پ . درختستان خرما بن و نخلستان .

خرسته

(
xereste
) ا . پ . زلو .

خرسك

(
xersak
) ا . پ . خرس كوچك . و فرش و پلاسى پشم دار . و يك نوع بازى كه خط دايره‌اى رسم كنند و شخصى در ميان آن بايستد و ديگران آيند و او را زنند و وى پاى خود را بجانب ايشان افشاند بهر كدام برخورد او را بجاى خود در درون خط آورد و خود آزاد گردد .

خرس گياه

(
xers - gi h
) ا . پ . يك نوع گياهى است كه بيخ آن را شقاقل گويند .

خرسلاك

(
xar - sal k
) ا . پ . قاطرچى