تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1336

مساهمون:

ص١٣٣٦

خدم

(
xedam
) ع . ج . خدمة .

خدم

(
xadam
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خدمتگاران و نوكران .

خدما

(
xadm '
) ا . ع . گوسپند سپيد ساق . و گوسپند كه يك ساق وى سپيد و باقى سياه باشد و گوسپند كه نزديك خردگاه آن سپيدى در سياهى و سياهى در سپيدى باشد و كذلك الوعول من الكل .

خدمات

(
xedam t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خدمتها و نوكريها و پرستاريها و بندگيها .

خدمة

(
xedmat
) ا . ع . ساعت از شب و از روز .

خدمة

(
xedmat
) و (
xadmat
) م . ع . خدمه خدمة و خدمة ( از باب ضرب و نصر ) : چاكرى كرد آن را و خدمت نمود .

خدمة

(
xodmat
) ا . ع . سپيدى ساق گوسپند و بز كوهى و سپيدى در سياهى و سياهى در سپيدى ساق آنها نزديك خردگاه .

خدمة

(
xadamat
) ا . ع . دوال ستبر تافته شده مانند حلقه‌اى كه بر خردگاه شتر بسته پا افراز وى را بدان محكم كنند . و حلقهء قوم و پاى برنجن . و ساق . ج : خدم و خدام . و فض الله خدمتهم : شكست و پراكنده كرد خداى جماعت آنها را .

خدمة

(
xedamat
) ا . ع . دوال .

خدمت

(
xedmat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چاكرى . و زاورى . و پرستارى . و كار و مأموريت . و هديه و تحفه . و طاعت . و سلوك . و وزارت . و سلام . و تعظيم و كورنش .

خدمتانه

(
xedmat ne
) ا . پ . قلق و هر چيزى كه بمأمور حاكم بطور هديه مىدهند .

خدمتگار

(
xedmat - g r
) ا و ص . پ . پرستار و نوكر و چاكر و كنيز و بلون و زوار و زواره .

خدمتگارى

(
xedmat - g ri
) ا . پ . پرستارى . و چاكرى . و نوكرى . و وزارت .

خدمتگذار

(
xedmat - goz r
) ا و ص . پ . نوكر و چاكر . و مهربان و مشفق . و حاضر و آمادهء خدمت .

خدمتگذارى

(
xedmat - goz ri
) ا . پ . پرستارى . و نوكرى . و وزارت .

خدمتگر

(
xedmat - gar
) ا و ص . پ . خدمت كننده و خدمتگار .

خدمتى

(
xedmati
) ا . پ . پيشكش و و هديه و نذرانه .

خدمه

(
xadame
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خدمتگاران و چاكران .

خدن

(
xedn
) ا . ع . يار و دوست و معشوق . ج . اخدان .

خدنة

(
xodanat
) ص . ع . بسيار دوست گيرنده .

خدنق

(
xadannaq
) ا . ع . عنكبوت و عنكبوت كلان .

خدنگ

(
xadang
) ا . پ . درختى بسيار سخت كه از چوب آن نيزه و تير و زين اسب سازند و تير خدنگ و زين خدنگ به همين مناسبت گويند . و خارپشت . و خرچنگ .

خدو

(
xodu
) ا . پ . تف و آب دهن و تفش . و خدو انداختن : تف كردن .

خدوج

(
xoduj
) ص . ع . ناقه‌اى كه پيش از مدت وضع حمل زايد .

خدود

(
xodud
) ع . ج . خد (
xadd
) .

خدور

(
xodur
) ع . ج . خدر .

خدوش

(
xaduc
) ا . ع . مگس . و كيك .

خدوش

(
xoduc
) ع . ج . خدش .

خدوع

(
xadu '
) ا . ع . ناقه‌اى كه بارى اندك شير فرودهد و بارى شير بردارد . و راه كه گاه هويدا گردد و گاه مخفى . و مرد بسيار فريب . ج : خدع .

خدوك

(
xoduk
) و (
xaduk
) ا . پ . پراكندگى و پريشانى از امور ناملايم . و رشك و حسد . و قهر و خشم . و خجلت و شرمسارى . و آزردگى و غصهء بىجا .

خدولة

(
xodulat
) م . ع . خدل خدلا و خدالة و خدولة . مر . خدالة .

خدوم

(
xadum
) ص . ع . بسيار خدمت كننده خواه مرد باشد و يا زن .

خدى

(
xady
) م . ع . خدى البعير خديا و خديانا ( از باب ضرب ) : بشتاب رفت شتر و گام فراخ نهاد . و كذلك خدى الفرس . و يا خدى نوعى از رفتار شتر و اسب است . و يا دويدن خر ما بين ميخ و غلطيدنگاه .

خديان

(
xaday n
) م . ع . خدى خديا و خديانا . مر . خدى .

خديج

(
xadij
) ص . ع . بچهء انداختهء ناقه پيش از اتمام مدت حمل . و ناقه‌اى كه پيش از مدت حمل زاده شده باشد .

خديجة

(
xadijat
) ص . ع . مؤنث خديج .

خديجة

(
xadijat
) ا . ع . از اعلام است . و ام المؤمنين خديجة بنت خويلد مادر حضرت فاطمه سلام اللّه عليها اول زنى است كه به آن حضرت صلى اللّه عليه و آله ايمان آورد .

خدير

(
xadir
) ا . پ . حسن و خوبى . و و خوشدلى و خوش خلقى .

خديرة

(
xadirat
) ص . ع . زن با حيا و پرده‌نشين .

خديش

(
xadic
) و (
xodic
) ا . پ . پادشاه و كدخداى بزرگ . و خداوند خانه . و كدبانوى خانه .

خديعة

(
xadi'at
) ا . ع . مكر و فريب و حيله . و يك نوع طعامى مر تازيان را .