تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1335

مساهمون:

ص١٣٣٥

خدرة

(
xedrat
) ا . ع . از القاب است .

خدرة

(
xodrat
) ا . ع . تاريكى سخت . و نام ماده خرى . و نام گروهى از انصار .

خدرة

(
xaderat
) ا . ع . خرماى نارسيده كه از درخت افتد .

خدرة

(
xaderat
) ص . ع . اعضاء خدرة : عضوهاى بخواب رفته . و ليل خدرة : شب تاريك .

خدرعة

(
xadraat
) م . ع . خدرع خدرعة : شتافت .

خدرك

(
xadrak
) ا . پ . سوختگى و افروختگى زغال . و پاره‌اى از چوب افروخته .

خدرنق

(
xadarnaq
) ا . ع . عنكبوت نر . و عنكبوت كلان - . ج : خدارن .

خدرنى

(
xadarn
) ا . ع . عنكبوت .

خدره

(
xadre
) و (
xodre
) ا . پ . خرده و ريزهء از هر چيز . و شرارهء آتش .

خدرى

(
xodriyy
) ا . ع . خر سياه . و جاى تاريك . و ابر سياه .

خدرى

(
xodriyy
) ص . ع . منسوب بخدرة كه نام گروهى از انصار باشد ، منهم ابو سعيد الخدرى .

خدش

(
xadc
) ا . ع . نشان زخم كه از خراشيدن مانده باشد . ج : خدوش .

خدش

(
xadc
) م . ع . خدش وجهه خدشا ( از باب ضرب ) : خراشيد روى خود را . و خدش الجلد : پاره كرد پوست را كم باشد يا بسيار . و خراشيد پوست را به چوب و مانند آن .

خدش

(
xadec
) ا . ع . خوف و آشفتگى و ترس .

خدشه

(
xadce
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خراش . و شك و شبهه و گمان . و ترس و خوف و هول و بيم و انديشه و وهم .

خدع

(
xad '
) و (
xed '
) م . ع . خدعه خدعا و خدعا ( از باب فتح ) : فريفت او را و خواست كه بوى مكروهى رساند و او خبر نشود . و خدع الضب فى حجره : بسوراخ در شد سوسمار . و خدع الريق : خشك شد آب دهان . و خدع الكريم : باز ايستاد آن مرد كريم از عطا . و خدع الثوب : دو تا كرد و پيچيد جامه را . و خدع المطر : كم شد باران . و خدعت الامور : مختلف گشتند كارها . و خدع الرجل : كم مال گرديد آن مرد . و خدعت عينه : فروشد چشم او بمغاك از جهة خواب . و ما خدعت فى عينى نعسة اى لم تدخل . و خدعت عين الشمس : ناپديد گشت قرص آفتاب . و خدعت السوق : كاسد شد بازار .

خدع

(
xada '
) ا . ع . اژدهاى مكار .

خدع

(
xade '
) ص . ع . ضب خدع : سوسمار چب دهندهء در كار .

خدع

(
xodo '
) ع . ج . خدوع .

خدعة

(
xod'at
) ا . ع . كسى كه مردم او را بسيار فريب دهند .

خدعة

(
xod'at
) و (
xad'at
) و (
xed'at
) و (
xodaat
) ا . ع . الحرب خدعة يعنى جنگ انصرام مىيابد بفريب و كذلك الحرب خدعة و خدعة و خدعة .

خدعة

(
xadaat
) ع . ج . خادع .

خدعة

(
xodaat
) ا . ع . مرد بسيار فريبنده . و وقت و زمان و موسم . و بخت و طالع و نصيب . و قبيله‌اى از تازيان .

خدعونة

(
xad'unat
) ا . ع . قطعه‌اى از كدو .

خدعه

(
xod'e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مكر و فريب و حيله و ستاوه و ستابه .

خدعه‌گر

(
xod'e - gar
) ص . پ . مكار و حيله‌باز .

خدف

(
xadf
) ا . ع . تيز روى و گامهاى نزديك بهم . و سكان كشتى .

خدف

(
xadf
) م . ع . خدف خدفا . ( از باب ضرب ) : بناز زيست . و خدف السماء بالثلج : برف باريد آسمان . و خدف الثوب : بريد جامه را .

خدفة

(
xedaf
) ع . ج . خدفة .

خدفة

(
xedfat
) ا . ع . دريدگى پيراهن . ج : خدف .

خدفلة

(
xadfalat
) م . ع . پيراهن كهنه پوشيدن .

خدك

(
xadak
) ا . پ . هر پلى خواه از سنگ و گچ و آجر باشد كه بر رودخانه بندند و يا از چوب و خاك بر جوى .

خدك

(
xodak
) ا . پ . حاكم و رئيس و عامل .

خدل

(
xadl
) ص . ع . پر گوشت و ستبر . يق : مخلخلها خدل : اى ضخم .

خدل

(
xadal
) م . ع . خدلت الساق خدلا و خدالة و خدولة . مر . خدالة .

خدلاء

(
xadl '
) ص . ع . امراة خدلاء : زن پر گوشت اعضاء و باريك استخوان .

خدله

(
xadlat
) ص . ع . پر گوشت و ستبر . يق : ساق خدلة .

خدلة

(
xadlat
) و (
xedlat
) ا . ع . زنى كه ساق وى پر گوشت و گرد باشد . ج : خدال . و زن پر گوشت اعضاء و باريك استخوان .

خدلة

(
xadlat
) و (
xodlat
) ا . ع . دانهء باريك انگور . و ساق درخت صاب .

خدلجة

(
xadallajat
) ا . ع . زن آگنده بازو و ساق .

خدلم

(
xedlem
) ص . ع . زن پر گوشت اعضا و باريك استخوان .

خدم

(
xadam
) ع . ج . خادم .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1335 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )