گفتارش قطع شده باشد . و خاموش . و مرده .
خافت
(
x fet
) ا . ع . ابر بىآب . و زراعتى كه بلند نشود . الحديث : مثل المؤمن كمثل خافت الزرع يميل مرة و يعتدل اخرى .
خافتة
(
x fetat
) ص . ع . مؤنث خافت .
خافض
(
x fez
) ا و ص . ع . از نامهاى بارىتعالى يعنى پست و خوار دارندهء جباران و فراعنه . و عيش خافض : عيش خوش و خرم . و هو خافض الطير : يعنى صاحب وقار و مطيع و فرمان بردار است . و كذلك خافض الجناح . و حرف خافض :
اى جار .
خافضة
(
x fezat
) ا و ص . ع . مؤنث خافض . و زمين پست و نشيب . وزن ختانه .
و ارض خافضة السقيا : زمين كه آب دادنش سهل باشد . و خافضة رافعة :
يعنى فرود مىدارد قومى را در آتش و برمىدارد قومى را بسوى بهشت . و بينى و بينك ليلة خافضة اى هنية السير .
خافق
(
x feq
) ا و ص . ع . افق . و لرزنده و طپنده .
خافقات
(
x feq t
) ع . ج . خافقة . و ايام الخافقات : ايامى كه در زمان ابو عباس و ابو جعفر ستارهها از هم پاشيدند .
خافقان
(
x feq ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه - مشرق و مغرب و يا افق مشرق و مغرب و دو كرانهء آسمان و زمين و يا منتهاى آنها .
خافقية
(
x feqiyyat
) ا . ع . پيالهء شراب خورى بزرگ .
خافقين
(
x feqayne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه - خافقان .
خافل
(
x fel
) ا . ع . گريزنده و هارب .
خافور
(
x fur
) ا . ع . گياهى .
خافى
(
x fi
) ا . ع . پنهان و پوشيده و پرى .
خافياء
(
x fi '
) ا . ع . پرى .
خافية
(
x fiat
) ا و ص . ع . نهان - نقيض آشكار - و پنهان و پوشيده . و پوشيدگى . و پرى . ج : خوافى . سموا بذلك لاستتارهم عن الابصار . و ارض خافية : زمينى كه در آن پريان باشند .
خاقان
(
x q n
) ا . پ . پادشاه چين و تركستان .
خاقانى
(
x q ni
) ص . پ . منسوب بخاقان .
خاقانى
(
x q ni
) ا . پ . فضل اللّه بن ابراهيم بن على شيروانى شاعر و حكيم معروف در سال 582 هجرى در شهر تبريز وفات نمود .
خاقانيان
(
x q ni n
) ا . پ . پادشاهان .
خاق باق
(
x q - b q
) ا . پ . باصطلاح مردم بازارى فرج زنان .
خاقونية
(
x quniyyat
) ا . ع . نوعى از نقاب و حجاب .
خاك
(
x k
) ا . پ . تراب و طبقهء ظاهرى ازين كرهء زمين كه نباتات را مىروياند . و زمين و ارض . و كشور . و قالب . و چرك . و قبر و گور و مزار . و فروتنى و افتادگى . و مطيع و فرمانبردار . و هر چيز بىقدر و قيمت و ضايع و به كار نيامدنى . و نفس مطمئنه . و شخص سليم النفس و خاك با خون سرشتن : قتل عام واقع شدن . و حادثهء عظيم روى دادن . و خاك بودن :
افتادگى كردن و متواضع بودن . و خاك بيمار : زر سرخ . و خاك بىناموس :
آزادى و آزادگى . و بىحيائى و بىادبى . و خاك پاى : كمترين بنده و چاكر . و خاك تاريك : جسد و قالب آدمى . و خاك تنگ : گور و قبر . و به خاك چسباندن :
مغلوب كردن و ذليل كردن و معزول كردن . و خاك خلاص : هر فلز مسحوقى : و خاك دامن گير : گلى كه پاى رونده در آن بند شود و چون خشك شود سخت گردد . و جائى كه چون در وى درآيند بيرون شدن از آن دشوار باشد . و خاك ذليلان : جسد و قالب كافران و جاهلان .
و خاك در بودن : مقيم شدن در جائى .
و خاك ديوار خوردن : قناعت كردن .
و خاك رنگين : طلا و نقره . و گلزار و لالهزار . و آدمى زاد . و خاك زدن :
جاروب كردن . و خاك شدن : مردن و پوسيدن و زير خاك رفتن . و حقير شدن . و شكفت شدن داروهاى بلورى . و خاك شفا : خاك كربلاى معلا . و خاك ضعيف : انسان .
و خاك مطبق و يا خاك معلق : كرهء زمين . و خاك و آب : جسد و قالب آدمى .
و خاك و باد : بنده و مطيع . و قاصد و پيك .
خاكا
(
x k
) ا . پ . نقشه و مسوده .
خاك آلودگى
(
x k - ludagi
) ا .
پ . ناپاكى و آلايش و پليدى و آلودگى با چركينى .
خاك آلوده
(
x k - lude
) ص . پ .
ناپاك و چركين .
خاك انداز
(
x k - and z
) ا . پ . بيل مانندى از طلا و نقره و مس و آهن و جز آن كه بدان خاكروبه و خاكستر و جز آن را بدور اندازند و تريب نيز گويند . و سنگ انداز ببرج و حصار . و پارچهاى كه بر دور شاميانه و سايبان دوزند . و ساحر و سحر كننده .
خاكباز
(
x k - b z
) ا . پ . نوعى از بازى .
خاك بدر
(
x k - be - dar
) ا و ص . پ .
غمگين و دردمند . و مرده . و مصيبت و فقر و تنگدستى .
خاك بدهن
(
x k - be - dahan
) پ .
كلمهء نفرين يعنى نابود شوى .
خاك بر سر
(
x k - bar - sar
) ا و ص .
پ . مصيبت و فقر و پريشانى و تنگدستى . و دردمند و غمگين و مصيبت زده و مرده .