خالصة
(
x lesat
) م . ع . خلص خلوصا و خالصة . مر . خلوص .
خالصجات
(
x lesej t
) پ . ج .
خالصه .
خالصه
(
x lese
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زمين و ملك پادشاهى كه متعلق به كسى نباشد . ج : خالصجات .
خالع
(
x le '
) ا . ع . زن بيرون آيندهء از شوى بواسطه فدائى كه داده است . و مردى كه زن را بر مال گذارد . و غورهء پختهء خرما .
و رطب كه بيشتر از وى پخته باشد . و شترى كه برجستن نتواند و چون كسى به روى نشيند توسنى كند . و پيچيدگى پى پاشنه و گسستگى آن .
و درخت افتادهء پوسيده . و درخت عضاه كه گاهى برگش نيفتد .
خالع
(
x le '
) ص . ع . خوشهء خار برآورده .
خالعة
(
x leat
) ص . ع . زن بسيار بيشرم .
خال عصى
(
x l - asi
) ا . پ . گناه - ضد ثواب - و خطا .
خالف
(
x lef
) ا . ع . سقا و آب بركشنده .
و نبيذ تباه شده . و آنكه بنشيند برفتن تو . ج :
خالفون . قوله تعالى : فاقعدوا مع الخالفين . و فى خلقه خالف اى خلاف .
خالف
(
x lef
) ص . ع . رجل خالف :
مرد گول و احمق . و مرد بسيار خلاف . و هو خالف اهل بيته : او نانجيب و بىخير است .
خالفة
(
x lefat
) ا . ع . سخن تباه و خطا .
و امت باقى ماندهء بعد امت گذشته . و ستون كه بجانب پسين خيمه و خرگاه باشد . ج :
خوالف . و هو خالفة اهل بيته : او غير نجيب و بىخير است . و ما ادرى اى خالفة هو ( مصروفة و ممنوعة ) : ندانم كدام كس است . و فى خلقه خالفة اى خلاف .
خالفة
(
x lefat
) ص . ع . امراة خالفة :
زن گول و احمق . و رجل خالفة : مرد بسيار خلاف كه نفع و خير وى به كسى نرسد .
خالق
(
x leq
) ص . ع . آفريننده و آفريدگار و صانع و لا يجوز بالالف و اللام لغير اللّه سبحانه .
خالقية
(
x leqiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قدرت و توانائى آفريدن .
خالم
(
x lem
) ا . ع . نيك مستوى .
خالم
(
x lom
) ا . پ . مار و حيه .
خالناك
(
x l - n k
) ص . پ . داراى نقطه هاى غير از رنگ خود .
خالو
(
x lu
) ا . پ . قسمى از سورنا .
خالو
(
x lu
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دائى و كاكويه و كاكو و برادر مادر .
خالولنجان
(
x lulenj n
) ا . پ .
خولنجان و خسرو دارو .
خالوما
(
x lum
) ا . پ . گياهى كه اكليل الملك گويند .
خالون
(
x luna
) ص . ع . ج . خالى .
خاله
(
x le
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خواهر مادر و كاكى .
خاله بىبى
(
x le - bibi
) ا . پ . نوعى از آش .
خالئ
(
x le '
) ص . ع . ناقة خالئ :
ناقهء فروخفته و حرونى كرده .
خالى
(
x li
) ا . پ . گليم بزرگ و منقش و پرز دار كه در اين زمان قالى گويند . و دائى و خالو . و پوشاك و جامه و لباس . و كمان ابرو . و لوا و علم و رايت . و شعله .
خالى
(
x li
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - آزاد و رها . و تهى و خوله . و جاى تهى . و معطل و بيكار . و متكبر و مغرور . و صاف و بىآميزش و محض . و يكتا و يگانه . و نامزروع و ويران و غير مسكون . و زمان گذشته . و خالى شدن : رها شدن و آزاد گشتن . و تهى شدن . و روان شدن شكم . و خالى كردن : تهى كردن . و روان كردن شكم .
و ترك كردن و گذاشتن . و برانداختن . و بر باد دادن . و خالى السير : باصطلاح نجوم قمر را وقتى خالى السير گويند كه نظر هيچ كوكب با او نباشد .
خالى
(
x li
) ا . پ . يك خال مخصوصا در صورت .
خالى
(
x li
) ا . ع . مرد بىزن . و زن بىشوهر . ج : اخلاء .
خالى
(
x li
) ص . ع . آنكه درو كند و بركند گياه تر را . ج : خالون . و تهى و مرد بيكار .
خالية
(
x liat
) ص . ع . مؤنث خالى - زن بىكار و بىعمل . و قرون خالية :
زمانهاى گذشته .
خاليدونيون
(
x lidunyun
) ا .
پ . - مأخوذ از يونانى - ماميران -
خاليگ
(
x lig
) ا . پ . ناظر و كسى كه متوجه سفره و ميز بزرگان باشد .
خام
(
x m
) ا و ص . پ . ناپخته و نارس و كال . و ناپيراسته و ناآراسته . و بىتربيت .
و ناآزموده . و غير كامل . و خشت ناپخته . و كار سر به راه نشده . و بىتجربه . و جامهء چرمين . و قسمى از شراب . و زه ابريشمين سازها . و كمند و ريسمان بلند . و مردم بىوقوف زيان كار . و قرطبان از روى ميل و اراده . و اسبى كه مدتى در طويله مانده باشد .
و خامه و قلم و كلك و قلم سفيد . و خام كردن : محو و نابود كردن . و ترك كردن .
خام
(
x m
) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - پوست دباغت ناكرده و پوستى كه در دباغت وى مبالغه ناكرده باشند . و كرباس ناشسته .
و فحل .