و مثلثهء خاكى : برج ثور و سنبله و جدى .
و مردم بىحرمت و خوار و ذليل . و نام طايفهاى . و خاكى كردن : افتادگى كردن و بندگى نمودن . و بىقرارى كردن .
خاكيان
(
x ki n
) ا . پ . مردمان بىغيرت و بىحرمت و خوار و ذليل . و ج .
خاكى .
خاكين
(
x kin
) ص . پ . منسوب به خاك .
خاكى نهاد
(
x ki - neh d
) ص . پ .
خليق و افتاده و متواضع .
خاگ
(
x g
) ا . پ . بيضهء ماكيان .
خاگينه
(
x gine
) ا . پ . نان خورشى كه از تخم ماكيان مىسازند .
خال
(
x l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نقطهء سياهى كه به روى هر چيز باشد عموما و بر روى و اندام مردم خصوصا و فند و چخك نيز گويند . و آبله . و علم و بيرق . و نشان و علامت .
و سهم و تير . و شتر سياه بزرگ . و ايلچى و رسول . و چشمه . و لكهء كوچك . و ابرام و لجاجت . و جفت و زوج . و سياه . و مرغ حلال گوشتى شبيه بكلاغ . و خالهاى شنگرفى : قطرات اشك خونين بر روى و رخسار . و خال نان : تخمهاى كه بر روى نان پاشند . و سوختگى كه از آتش به روى نان بهم رسد . و خال مشكين : لكهء سياه كوچكى به قدر دانهء ارزن كه بر روى و رخسار معشوق باشد .
خال
(
x l
) ا . ع . برادر مادر . ج : اخوال و اخولة و خؤل و خول و خوولة . و نشان خير . و علم لشكر . و نوعى از برد يمانى .
و فحل سياه از شتران . و هو خال مال يعنى نيك متعهد و تيمار دارندهء مال است . و انا خال هذا الفرس يعنى من مالك اين اسبم .
خال
(
x l
) ا . ع . ابرى كه خلاف نكند باريدن را . و ابر بىباران . و برق . و كبر و بزرگ منشى . و جامهء نرم با نعومت . و نوعى از برد يمانى . و نقطهاى سياه كه بر اندام باشد . و نشان . ج : خيلان . و اسب ضخم . و شتر ضخم . و علم لشكر كه بدست والى باشد .
و لنگى ستور . و جامهاى كه بدان مرده را پوشند . و جوانمرد سخى . و ابرى كه در آن باريدن گمان رود . و فحل سياه . و خداوند چيزى . و خلاقت و سزاوارى باران .
يق ما احسن خالها اى خلاقتها للمطر .
و متكبر و خود پسند . و جاى بىانيس . و ظن و توهم . و مرد فارغ از علاقهء حب .
و مرد بىزن . و مرد نيك تيمار كنندهء مال .
و كوهچهء متفرد . و لازم گيرندهء چيزى . و لگام اسب . و مرد ضعيف دل و ضعيف جسم . و مرد پاك از تهمت . و مرد نيك خيال كننده .
و يك نوع گياه شكوفه دارى .
خال
(
x l
) ص . ع . رجل خال : مرد متكبر ( واحد و جمع در وى يكسان است ) .
خال
(
x l
) م . ع . خال الشئى خالا و خيلانا و مخيلة و مخالة و خيلولة و خيلا و خيلا و خيلة و خيلة ( از باب سمع ) :
گمان برد آن چيز را . و خالت الدابة خالا :
لنگ گرديد ستور . مر . خيل .
خال
(
x ll
) ص . ع . عسكر خال : لشكر پريشان و متفرق .
خالا
(
x l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عمه و خواهر پدر . و خاله .
خالات
(
x l t
) ع . ج . خالة .
خالاون
(
x l von
) ا . پ . داروئى طبى شبيه بگندم .
خالب
(
x leb
) ص . ع . رجل خالب :
مرد فريبنده . ج : خلبة .
خالبة
(
x lebat
) ص . ع . زن فريبنده .
يق امراة خالبة . ج : خوالب .
خالة
(
x lat
) ا . ع . خواهر مادر . يقال هما ابنا خالة و لا يقال ابنا عمة .
خالة
(
x lat
) ص . ع . امراة خالة :
زن متكبر . و نيز خالة : ج . خائل .
خال خال
(
x l - x l
) ص . پ . بسيار لكه دار .
خالد
(
x led
) ا و ص . ع . دائم و جاويد ج : خالدون . و از اعلام است . و ابو خالد :
سگ .
خالدات
(
x led t
) ع . ج . خالدة .
و الجزائر الخالدات : جزيرههائى را گويند واقع در جنوب غربى افريقا . مر .
جزائر .
خالدة
(
x ledat
) ص . ع . مونث خالد .
ج : خالدات .
خالدار
(
x l - d r
) ص . پ . آنكه در آن نشانه و علامت خال باشد .
خالدون
(
x leduna
) ع . ج . خالد .
خالرى
(
x lari
) ا . پ . كارهاى مليح .
خالص
(
x les
) ص . ع . ساده و بىآميغ .
و سالم . ج : خلصاء - درصورتىكه مدلول آن از ذوى العقول باشد .
خالص
(
x les
) ا . ع . هر چيز سپيد . و نام شهرى .
خالص
(
x les
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بىغش و غل و زلال و بىآميغ و بدون اختلاط و تركيب و صاف و پاك .
خالصا
(
x lesan
) و خالصانه (
x les ne
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور صافى و پاكى و با صداقت و مخلصانه و بيغرضانه .
خالصة
(
x lesat
) ا . ع . خصلت خاص بىشوب . قولة تعالى : انا اخلصناهم بخالصة .
و هذا خالصة لك اى خاصة .