تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1274

مساهمون:

ص١٢٧٤

حلف

(
helf
) ا . ع . سوگند . و عهد و پيمان كه در ميان قومى باشد . و دوستى . و دوست كه براى يار خود سوگند خورد كه با وى غدر نخواهد كرد . ج : احلاف .

حلف

(
halaf
) ا . ع . گياه دوخ .

حلف

(
halef
) ا . ع . پيمان مؤكد بسوگند .

حلف

(
holof
) ع . ج . حلفاء .

حلفاء

(
half
) ا . ع . گياه دوخ . و كنير بىشرم بسيار فرياد . ج : حلف .

حلفاء

(
holaf '
) ا . ع . يك نوع گياهى . و ج . حليف .

حلفة

(
halefat
) و (
halafat
) و (
halfat
) ا . ع . يك بن از گياه حلف .

حلفس

(
helafs
) ا . ع . متكبر بسيار گوشت كه جابجا گوشت پاره‌ها از بدن وى برآمده باشد .

حلفق

(
halfaq
) ا . ع . دار بزين كه تكيه‌گاه باشد .

حلق

(
halq
) ا . ع . گلو و حلقوم . و بديمنى . ج : حلوق و احلاق . و درختى مانند درخت انگور . و عقرا و حلقا يعنى مبتلا گرداند او را خداى به درد حلق و ريش و خسته گرداند تن او را .

حلق

(
halq
) م . ع . حلقه حلقا ( از باب نصر ) : زد بر حلق او . و حلقها الله : درد حلق دهد او را خداى . و حلق الحوض : پر كرد حوض را از آب . و حلق الشيى : اندازه كرد آن چيز را . و حلق راسه حلقا و تحلاقا و حلاقا ( از باب ضرب ) : سترد موى سر او را .

حلق

(
halq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گلو و پلخ و جزء فوقانى مرى يعنى آن جزئى كه در وقت عبور غذا از دهان بمعده از آنجا عبور مىكند و نيز آواز از آنجا خارج مىشود و در عمل تنفس امدادى مىنمايد . و حروف حلق شش است : همزه و حاء و خاء و هاء و عين و غين .

حلق

(
helq
) ا . ع . انگشترى پادشاه . و انگشترى بىنگينه از سيم . و شتران و گوسپندان بسيار .

حلق

(
holq
) ا . ع . پسر مردگى .

حلق

(
halaq
) ا . ع . شتران كه به شكل حلقه داغ بر آنها كرده باشند .

حلق

(
halaq
) م . ع . حلق الفرس حلقا ( از باب سمع ) : سرخ و پوست رفته گرديد نرهء آن اسب از گشنى كردن . و كذلك حلق الحمار .

حلق

(
halaq
) و (
haleq
) و (
helaq
) ع . ج . حلقة .

حلق

(
hollaq
) ع . ج . حالق .

حلقات

(
halaq t
) ع . ج . حلقة .

حلق افشارى

(
halq - afc ri
) ا . پ . فشار بر گلو و خفگى .

حلقامة

(
halq mat
) ص . ع . رطبة حلقامة : رطب نيم پخته .

حلقان

(
holq n
) ا . ع . خرمائى كه دو ثلث وى پخته باشد .

حلقانة

(
holq nat
) ا . ع . واحد حلقان .

حلقة

(
halqat
) ا . ع . هر چيز مدور به شكل دايره . و زره و يا هر يا سلاح كه باشد . و رسن . و طرف خالى مانده بعد از آنكه چيزى در وى كرده باشند . و پرى حوض يا كم از پرى . و داغى مر شتران را . و حلقهء درو حلقهء مردم . ج : حلق (
halaq
) و (
haleq
) و (
helaq
) و حلقات . و انتزعت حلقته : سبقت بر دم از وى . و نيز حلقة : براى مره است از حلق . و چون كودك آروغ زند گويند حلقة اى حلق راسك حلقة بعد حلقة ( مجهولا ) اى مرة بعد مرة .

حلقة

(
helqat
) ا . ع . طريقهء تراشيدن .

حلقة

(
halaqat
) ا . ع . ج . حالق . يقال : هولاء قوم حلقة : يعنى اينها گروهى هستند موى تراش .

حلقچى

(
halqaci
) ا . پ . حلواى زلوبيا .

حلقد

(
helqed
) ا . ع . بدخوى گران روح .

حلقمة

(
halqamat
) م . ع . حلقمه حلقمة : بريد حلقوم او را .

حلقنة

(
halqanat
) م . ع . حلقن البسر حلقنة : رسيدن گرفت غورهء خرما و يا رسيده گرديد دو ثلث وى .

حلقوم

(
holqum
) ا . ع . خشكناى گلو و جو سك و زرد من . ج : حلاقم و حلاقيم .

حلقه

(
halqe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز مدور و گرد به شكل دايره كه ميانش خالى بود . و دايره . و دوره . و انگشترى . و گرده . و گردهء سر زلف . و پايهء گردون . و انجمن و مجلس و دايرهء مردم . و حلقهء آبگون : آسمان . و حلقه بر در زدن : فتح باب كردن و تفتيش حال و طلب صاحبخانه كردن . و حلقه بر سندان زدن : فتح باب كردن . و حلقه بستن : دايره بستن . حلقهء بينى : دايره‌اى از طلا كه در آن دو دانه مرواريد و يك دانه ياقوت نصب كرده و زنان هند در بينى كنند . و حلقهء دام : دامى كه از موى اسب جهة گرفتن كبك سازند . و روپاكى كه مانند دام بافته باشند . و حلقهء دست : بند افق و زمين . و حلقه زدن : طلب فتح باب كردن و طواف نمودن و مانند دايره واقع شدن و اجتماع كردن مردم مانند دايره بر دور چيزى . و حلقهء سفره : دايره‌هاى كوچكى كه بر دور سفرهء چرمين دوزند . و حلقهء سيمين : ماه شب چهارده . و يخ مدورى كه در هواهاى سرد در حوضهاى گرد
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1274 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )