حلى
(
haly
) ا . ع . پيرايه و زيور از معدنيات باشد و يا از سنگ . ج : حلى و حلى . و حلى السيف : پيرايهء شمشير .
حلى
(
haly
) م . ع . حليت المراة حليا ( از باب سمع ) : با زيور شد آن زن و مستفيد گرديد به آن و زيور پوشيد و صاحب زيور گرديد . و قولهم لم يحل منه بطائل اى لم يستفد منه كثير فائدة و لا يتكلم به الا مع الحجد . و حلى فى عينى : خوش آمد در چشم من .
حلى
(
hel
) و (
hol
) ع . ج . حلية .
حلى
(
haliyy
) ا . ع . خشك شدهء گياه نقى .
ج : احلية .
حلى
(
holiyy
) و (
heliyy
) ع . ج .
حلى .
حليا
(
holyy
) ا . ع . گياهى . و يك نوع طعامى مر تازيان را .
حليب
(
halib
) ا و ص . ع . شيرى كه تغيير نكرده باشد مزهء آن . و شراب خرما . و لبن حليب : شير دوشيده شده . و دم حليب :
خون تر و تازه .
حلية
(
halyat
) ا . ع . پيرايه و زيور از معدنيات باشد و يا از سنگ . و يا حلية واحد حلى است . و نام موضعى شيرناك در نواحى يمن .
حلية
(
helyat
) ا . ع . زيور . و صفت مرد و خلقت و صورت آن . ج : حلى و حلى .
و حلية السيف : پيرايه و زينت شمشير .
حلية
(
haliyyat
) ص . ع . زن صاحب زيور . يق امراة حلية . ج : حوالى .
حليت
(
halit
) ا . ع . پشك و يخچه و تگرگ .
حليت
(
hellit
) ا . ع . انغوزه .
حليت
(
helliyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حلال بودن و روا بودن و مشروعيت .
حليج
(
halij
) ص . ع . قطن حليج :
پنبهاى كه پنبه دانهء آن را بيرون كرده باشند .
حليجة
(
halijat
) ص . ع . شير كه در وى خرماى تر كرده باشند . و روغن كه بر شير برآيد وقت دوغ زدن . و باقى مانده و فشاردهء خيك . و عصارهء حنا . و مسكهاى كه بر آن شير دوشند .
حليف
(
halif
) ا . ع . هم سوگند و هم عهد . ج : حلفاء . و اسب با نشاط . و سنان تيز . و حليف افلاس : مفلس و تهى دست .
و حليف اللسان : بليغ و زبانآور .
حليفة
(
halifat
) ا . ع . موضعى .
حليفه
(
holayfe
) ا . پ . تخمى دوائى .
حليق
(
haliq
) ص . ع . لحية حليق :
ريش سترده و نگويند لحية حليقة .
حليل
(
halil
) ا . ع . شوى . و زوجه .
و مرد هم منزل . و نقيض حرام .
حليلة
(
halilat
) ا . ع . زوجه و زن هم منزل .
حليم
(
halim
) ص . ع . بردبار . ج :
حلماء و احلام .
حليم
(
halim
) ا . ع . پيه فربهى . و شتر فربه . و از اعلام است .
حليمة
(
halimat
) ا . ع . نام دايهء آن حضرت صلى اللّه عليه و آله كه دختر ابى ذويب عبد اللّه بن حارث بن سعد بود .
حليمو
(
halimu
) ا . پ . رستنى كه ترشينك و بتازى حماض البقر و حماض البرى نيز گويند .
حليه
(
helye
) و (
holye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيور و پيرايه و آرايش .
حم
(
ham
) ا . ع . خويشاند شوى و زوجه چون پدر و برادر و جز آن . ج . احماء
حم
(
h - mim
) ع . از حروف مقطعهء اوايل قرآن مجيد . مر . الم .
حم
(
hamm
) ا . ع . دنبه و پيه گداخته و يا بقيهء پيه گداخته . و قصد .
حم
(
hamm
) م . ع . حم الامر حما ( مجهولا ) : قضا كرده شد آن كار . و حم له الامر ( ايضا مجهولا ) : تقدير و اندازه كرده شد براى وى آن كار . و حم حمه :
قصد كرد قصد او را . و حم التنور : تافت تنور را به آتش . و حم الشحمة : گداخت پيه را . و حم الماء : گرم كرد آب را .
و حم ارتحال البعير : شتابانيد شتر را .
و حم الله له كذا : قضا كرد و حكم نمود براى او خدا اين چنين . و حم الامر فلانا : در اندوه انداخت فلان را كار .
و حم ( مجهولا ) : تب كرد . يق حممت حمى .
حم
(
hamm
) و (
homm
) ا . ع .
ما له حم و لاسم : نيست او را خير كه مردم قصد وى كنند و يا نه اندك دارد و نه بسيار . و ما لى عنه حم و لا رم : نيست مرا از آن چارهاى . و كذلك حم و رم در هر دو .
حم
(
homm
) ا . ع . بهين شتر . ج :
حمائم . و چند كوه سياه و خرد بديار بنى كلاب .
و حم الشيى : معظم آن چيز و بهترين جزء آن . و حم الظهيرة : شدت گرماى نيم روز . و نيز حم : ج . حماء .
حم
(
homm
) ص . ع . ج . احم و حماء .
حمء
(
ham '
) حما البئر حما ( از باب باب فتح ) : برآورد و بيرون كرد لاى را از چاه و حمئ حما و حما . مر . حمأ .
حمء
(
ham '
) و حما (
ham
) و حمأ (
hama '
) ا . ع . خويشاوندان شوى و زوجه چون پدر و برادر و جز ان . ج : احماء .