حلاف
(
hel f
) م . ع . حالف محالفة و حلافا . مر : محالفة .
حلاف
(
hall f
) ص . ع . كسى كه بسيار سوگند خورد .
حلافى
(
hol fiyy
) ص . ع . واد حلافى : وادى كه گياه دوخ روياند .
حلاق
(
hal q
) و (
hal qe
) ا . ع . مرگ .
و قال فى المعيار : حلاق كقطام ، اسم للمنية ( و هى مونثة ) .
حلاق
(
hel q
) ا . ع . صف . يق :
ضربوا بيوتهم حلاقا . و يق راس جيد الحلاق : يعنى سر نيك تراشيده و سترده موى .
حلاق
(
hel q
) م . ع . حلق حلقا و حلاقا و تحلاقا . مر . حلق .
حلاق
(
hol q
) ا . ع . درد حلق . و تسكين نيافتن ماده خر از گشنى و باردار نشدن بر آن .
و كذلك المراة .
حلاق
(
hall q
) ا . ع . سترندهء موى و سرتراش .
حلاقة
(
hol qat
) ا . ع . حلاقة المعزى :
موهاى ستردهء از بز .
حلاقم
(
hal qem
) و حلاقيم (
hal qim
) ع . ج . حلقوم .
حلال
(
hal l
) ص . ع . نقيض حرام .
و كسى كه از احرام بيرون آمده باشد . و زنى كه زايل شده باشد از وى چيزى كه مانع ازدواج وى بود و مانند انقضاى عده . و الحلو الحلال : كلامى كه در آن شك نباشد .
حلال
(
hal l
) ا . ع . از اعلام است .
حلال
(
hal l
) م . ع . حل حلا و حلالا . مر : حل .
حلال
(
hal l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روا و مباح . و مشروع و شايان . و ثغاد .
و جايز . و موافق شرع - ضد حرام - و مصطكى . و حلال شدن : مشروع شدن و مباح شدن . و حلال كردن : مشروع كردن .
و كشتن چارپايان و ددان . و مزاوجت كردن .
و حلالم : يعنى مشروع و مباح من مانند زن نسبت به شوهر و يا به عكس .
حلال
(
hel l
) ا . ع . نقيض حرام . و مركبى است زنان را . و متاع پالان شتر . و گروهى از مردم كه به جائى فرود آمده باشند .
ج حلة و ج : حلة .
حلال
(
hall l
) ا . ع . بسيار گشايندهء گره .
و فروشندهء روغن كنجد .
حلال
(
hall l
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گشاينده و حلال مشكلات : آنكه هر كار دشوارى را آسان مىكند .
حلال
(
holl l
) ع . ج . حال .
حلال خور
(
hal l - xor
) ا . پ .
مردمان پست و رذل كه مشغول به كارهاى پست مىباشند مانند بردن لاشهها و خوردن همه چيز را براى خود مباح مىدانند .
حلال خورى
(
hal l - xori
) ا . پ .
شغل حلال خور .
حلال روزى
(
hal l - ruzi
) ا . پ .
كسى كه از راه حلال و مشروع كسب معيشت مىكند .
حلال زادگى
(
hal l - z degi
) ا . پ .
پاكى نسل .
حلال زاده
(
hal l - z de
) ص . پ .
فرزندى كه انعقاد نطفهء آن بطور مشروع و زناشوئى بود .
حلال نمك
(
hal l - namak
) ص .
پ . باوفا و راست .
حلاله
(
hal le
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زنى كه دوباره به شوهر اول مزاوجت كند پس از آنكه از شوهر ثانوى طلاق گرفته باشد .
حلالى
(
hal li
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گوارائى و حليت و ابراى ذمه و آزادى .
و حلالى خواستن : درخواست كردن حليت و ابراى ذمه .
حلام
(
hal m
) و (
holl m
) و حلان (
holl n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بره و بچهء گوسپند .
حلام
(
hell m
) م . ع . حلمه تحليما و حلاما : بردبار گردانيد او را و بحلم كردن فرمود . و حلم البعير : دور كرد از از شتر كنه را .
حلام
(
holl m
) ا و ص . ع . بزغاله و بره . و حيى از عدوان . و دم حلام :
خون هدر .
حلان
(
holl n
) ا . ع . آنچه سوگند را بگشايد . يق : اعطه حلان يمينه اى ما يحللها . و بزغاله و بره . و يا خاص است به بچهاى كه شكم مادرش را كفانيده بيرون آرند . و سوسمار .
حلان
(
holl n
) ا ص . ع . ناچيز و رايگان . و دمه حلان اى باطل .
حلاواء
(
hal v '
) ا . ع . وسط قفا .
حلاوة
(
hal vat
) ا و ص . ع . شيرينى .
و ارض حلاوة : زمينى كه ترههاى درشت روياند .
حلاوة
(
hal vat
) م . ع . حلى بعينى حلاوة و حلوانا ( از باب سمع و نصر ) :
خوش آمد به چشم من . و حلى بقلبى و صدرى : خوش فرود آمد در دل من . و به اين دو معنى از « سمع » آيد و از « نصر » بمعنى شيرين گرديدن است . و حلى منه بخير : رسيد از وى بخير و منفعت . و حلى حلاوة و حلوا و حلوانا ( از باب سمع و نصر و كرم ) : شيرين گرديد .
حلاوة
(
hal vat
) و (
hol vat
) ا .
ع . حلاوة القفا : وسط قفا . و كذلك