را . و حل ( مجهولا ) : گشاده گرديد و گداخته شد . و كذلك حل المكان اى سكن .
و حل المكان و به حلا و حلولا و محلا و حللا ( از باب نصر و ضرب ) :
فرود آمد در آنجاى . و حللت القوم و حللت بهم : فرود آوردم قوم را .
حل
(
hal
) و (
hall
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گداز و ذوب . و باز . و سهولت و آسانى . و جزء آب و يا مايع ديگر شدن چيزى . و حل شدن : گداختن و جزء آب و جز آن شدن . و حل عقده : باز كردن گره . و حل مشكل : آسان كردن كار دشوار .
حل
(
hell
) ا . ع . آنچه بيرون حرم است . و مرد بيرون آمدهء از احرام . و حلال - نقيض حرام . و نشانه . و گشايش سوگند به كفاره و استثنا . و يق : يا حالف اذكر حلا اى استثن . و حل وبل يعنى مباح .
مر : بل .
حل
(
hell
) م . ع . حل من احرامه حلا ( از باب ضرب ) : بيرون آمد از احرام .
و حل حلالا و حلا : حلال شد .
حل
(
hell
) و (
holl
) ا . ع . فعله فى حله و حرمه ( بالكسر و الضم فيهما ) :
اى وقت احلاله و احرامه .
حل
(
holl
) ص . ع . اسبهائى كه پى آنها سست و فروهشته باشد . ج : احل و حلاء .
حلء
(
hal '
) م . ع . حلاء بالحلوء حلا ( از باب فتح ) : كشيد در چشم وى سرمهء حلوء را . و حلاء بالسيف : زد او را بشمشير . و حلاء فلانا بالسوط :
تازيانه زد فلان را . و حلاء به الارض : انداخت او را بر زمين . و حلاء المراة : گائيد زن را . و حلاء فلانا مأة درهم : داد فلان راصد درهم . و حلاء الجلد : دور كرد چرك و باز كرد پوست تنك بالاى جلد را . و فى المثل : حلئت حالئة عن كوعها ، لان المراة الصناع ربما استعجلت فقشرت كوعها .
حلاء
(
hala '
) م . ع . حلئ الاديم حلا ( از باب سمع ) : تباه شد اديم از زخم كارد در حال پوست باز كردن . و حلئت الشفة : تب خال دميد بر لب .
حلا
(
hala '
) ا . ع . تب خال و جوششى كه پس از تب بر لب دمد .
حلا
(
hal
) ا . ع . دواها كه آنها را با آب سايند .
حلاء
(
hela '
) ا . ع . كوههاى بزرگ نزديك ميطان كه هيچ نروياند و از آنجا سنگ آسيا بمدينه آورند .
حلاء
(
hall '
) ص . ع . مونث احل زن لاغر سرين و ران و مبتلا به درد سرين و زانو .
و ستور سست پى . ج : حل .
حلاة
(
halaat
) ا . ع . واحد حلا يعنى يك تب خال .
حلاءة
(
hal at
) ا . ع . وسط قفا .
مر : حلاوة .
حلاءة
(
hal at
) و (
hel at
) ا . ع .
زمين بسيار درخت .
حلاءة
(
hol at
) ا . ع . سرمه و هر داروئى كه ميان دو سنگ سايند جهة كشيدن به چشم . و پوستهاى تنكى كه از چرم در وقت دباغت مىتراشند .
حلاءة
(
hel at
) ا . ع . واحد حلاء .
حلاب
(
hel b
) ا . ع . شير دوشه و شير دوشيده شده .
حلاب
(
hel b
) م . ع . حلب الناقة و غيرها حلبا و حلبا و حلابا ( از باب نصر و ضرب و سمع ) : دوشيد آن ماده شتر و جز آن را . و حلب الرجل : شير دوشيد براى آن مرد .
حلاب
(
hall b
) ا و ص . ع . دوشنده .
و يوم حلاب اى فيه ندى ، يعنى روزى كه در آن دهش بسيار باشد . و نيز حلاب : نام اسبى .
حلابس
(
hol bes
) ا . ع . دلاور . و ملازم چيزى كه از وى جدا نشود . و شير بيشه .
حلاة
(
hal t
) ا . ع . حلاة السيف :
پيرايهء شمشير .
حلاتة
(
hol tat
) ا . ع . آنچه بيرون اندازد زهدان در هنگام زادن . و حلاتة الصوف : آنچه بريزد از پشم هنگام كندن آن .
حلاج
(
hall j
) ا . ع . پنبه بيرون كنندهء از تخم .
حلاج
(
hall j
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - الباد و نداف و شفشاهنگ و بهين و بهينه يعنى آنكه پنبه و پشم و جز آن را مىزند و مىآرايد و پاك مىكند از چيزهاى خارجى .
حلاجة
(
hel jat
) ا . ع . حلاجى .
حلاجى
(
hall ji
) ا . پ . شغل پنبه و كرك زنى . و حلاجى كردن : فلخميدن و بخيدن و پنبه زدن و سخنهاى درشت گفتن و دشنام دادن . و دقت كردن .
حلاحل
(
hal hal
) ا . ع . نوعى از پياز دشتى .
حلاحل
(
hal hel
) ع . ج . حلاحل .
حلاحل
(
hol hel
) ا . ع . مهتر و دلاور و سيد قوم كه شجاع باشد . و بزرگ فربه بسيار مروت . و يا ستبر سخت ( و يخص الرجال ) .
ح : حلاحل . و نام موضعى .
حلاس
(
hall s
) ا . ع . پلاس فروش و قالى فروش .
حلاساء
(
hol s
) ص . ع . ابل حلاساء :
شترانى كه لازم گيرند حوض و چراگاه را .