تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1268

مساهمون:

ص١٢٦٨
بسايند تا سپيد گردد و دور تر اندازند و هر كس آن را بگيرد غالب او باشد .

حكر

(
hakr
) ا . ع . ستم . و زيست بد .

حكر

(
hakr
) م . ع . حكره الوالى حكرا ( از باب ضرب ) : ستم كرد او را والى . و حكر فلانا : بد ديد معاشرت با فلان را . و حكر الصبى السمن بالعسل : ليسيد آن كودك روغن را با عسل . و حكر الطعام ( از باب نصر ) : انبار كرد طعام را تا گران فروشد .

حكر

(
hakr
) و (
hokr
) ا . ع . قعب خرد و چيزى اندك .

حكر

(
hakar
) ا . ع . غله‌اى كه نگاهدارند تا بگرانى فروشند . و لجاجت و استبداد به چيزى . و آب جمع شده .

حكر

(
hakar
) م . ع . حكر حكرا ( از باب سمع ) : ستيهيد و لجاجت كرد و سر خود شد به چيزى .

حكر

(
haker
) ص . ع . سر خود و ستيهنده . و احتكار كننده .

حكر

(
hokar
) ا . ع . غله‌اى كه نگاهدارند تا بگرانى فروشند .

حكرة

(
hokrat
) ا . ع . انبار دارى . و آب مجتمع . و روستائى بطائف .

حكش

(
hakc
) م . ع . حكشه حكشا ( از باب نصر ) : گرد آورد آن را . و حكش فلان : ورترنجيد فلان .

حكش

(
hakec
) ص . ع . رجل حكش عكش : مرد در افتادهء در دشمن و پيچيدهء بر وى .

حكك

(
hakak
) ا . ع . سنگى سپيد مانند رخام . و نوعى از رفتار كه برفتار زن كوتاه ماند چنان كه در رفتن دوش بجنباند . و خراشيدگى و سودگى .

حكك

(
hakak
) م . ع . حككت الدابة حككا ( از باب سمع ) : سوده و خراشيده گرديد آن ستور .

حكك

(
hekak
) ع . ج . حكة .

حكك

(
hokok
) ا . ع . مردمان بد و الحاح كنندهء در حاجت .

حكل

(
hokl
) ا . ع . آنكه شنيده نمىشود آواز وى مانند موران . و خشكى رگ نماى اسب و سستى كعب وى . و نام سليمان پيغمبر .

حكل

(
hakl
) م . ع . حكل عليه الخبر حكلا ( از باب نصر ) : مشكل شد به روى آن خبر . و حكل بالعصا : زد به آن چوب دستى . و حكل الرمح : استاده كرد نيزه را بر يكى از دو پاى خود .

حكلة

(
hoklat
) ا . ع . گنگلاجى و عجمهء در زبان .

حكم

(
hakm
) م . ع . حكم الفرس حكما ( از باب نصر ) : كام ساخت براى لگام آن اسب . و حكمه : بازداشت او را از آنچه مىخواست . و حكمت السفيه : گرفتم دست آن سفيه را .

حكم

(
hokm
) م . ع . حكم له و عليه بالامر حكما و حكومة ( از باب نصر ) : فرمان داد او را بر آن كار كه خلاف آن را نكند . و كذلك حكم بينهم . و حكمه حكما : بازداشت او را از فساد و اصلاح كرد . و حكم عن الامر : بازماند از كار .

حكم

(
hokm
) ا . ع . فرمان . ج : احكام . و دانش و حكمت .

حكم

(
hokm
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - امر و فرمان و منشور و فرازمان و فر گفت و فرمايش . و اذن و اجازه و فتوى . و زيركى . و معرفت . و در اصطلاح منطق اثبات امرى كه قائل را سكوت بر آن صحيح باشد . و حكم بياضى : صنفى از احكام پادشاهى و آن از حكم دفترى معتبرتر باشد . و حكم شرع : آنچه را كه شارع مقدس در تكليف مردم معين فرموده است . و فتواى قاضى را نيز حكم شرع گويند . و حكم قضا : قسمت و سرنوشت . و حكم كردن : امر كردن و فرمان دادن و فتوى دادن و قضا كردن قاضى و فرمودن و فرمايش كردن . و راى دادن و ختم عمل كردن . و فرمان دادن . و منظم كردن . و حكومت كردن . و به حكم آنكه : بملاحظه و بسبب آنكه و بدليل آنكه و بدرجهء آنكه . و به حكم ضرورت : از روى ضرورت .

حكم

(
hakam
) ا . ع . مرد كلانسال . و روستائى در يمن . و نام پدر گروهى از تازيان . و از اعلام است .

حكم

(
hakam
) ص . ع . ج . حاكم . قوله تعالى :
فَابْعَثُوا حَكَماً مِنْ أَهْلِهِ
و
حَكَماً مِنْ أَهْلِها .

حكم

(
hakam
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - داور و حاكم و ميانجى .

حكم

(
hekam
) ع . ج . حكمة .

حكما

(
hokman
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - البته و بدون تعلل و بدون درنگ و بطور حكم .

حكما

(
hokam
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حكيمان و مردمان حكيم .

حكماء

(
hokam '
) ع . ج . حكيم .

حكم انداز

(
hokm - and z
) ا . پ . تير انداز قابل و ماهر كه هرگز نشانه را خطا نكند .

حكم بردار

(
hokm - bard r
) ص . پ . اجراكنندهء اوامر و مطيع اوامر و احكام .

حكم بردارى

(
hokm - bard ri
) ا . پ . اطاعت و فرمان بردارى .

حكمة

(
hekmat
) ا . ع . عدل . و علم . و حلم . و نبوت . و قرآن . و انجيل . و زبور . و دانش . و دريافت حقيقت هر چيزى .