تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1253

مساهمون:

ص١٢٥٣
حصيصهم كذا اى عددهم . و فرس حصيص : اسبى كه موهاى تندى پاشنهء وى رفته باشد . و شعر حصيص : موى ريخته و رفته .

حصيصة

(
hasisat
) ا . ع . آن چيزى كه مىپوشاند موهاى اسب را .

حصيف

(
hasif
) ص . ع . مرد درست خرد . و ثوب حصيف : جامهء محكم بافته .

حصيل

(
hasil
) ا . ع . يك نوع گياهى .

حصيلة

(
hasilat
) ا . ع . بازمانده و باقى و بقيه . ج : حصائل .

حصيم

(
hasim
) ا . ع . سنگريزه‌هاى خرد .

حصين

(
hasin
) ص . ع . هر چيز استوار كه كسى بر وى قادر نباشد . ج : حصان . و درع حصين : زره محكم و استوار .

حصين

(
hasin
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - محكم و استوار . و حصن حصين : ديوار محكم .

حصين

(
hosayn
) ا . ع . مصغر حصن . و ابو الحصين : روباه .

حصينة

(
hasinat
) ص . ع . درع حصينة : زره محكم و استوار .

حض

(
hazz
) و (
hozz
) م . ع . حضه عليه حضا و حضا و حضيضى و حضيضى ( از باب نصر ) : برانگيخت او را به روى .

حض

(
hozz
) ا . ع . تحريك و اغوا و تحريض .

حضأ

(
haz '
) م . ع . حضأ النار حضأ ( از باب فتح ) : افروخت آتش را و يا از هم باز كرد آن را تازيانه زند . و حضئت النار : افروخته گرديد آتش ( لازم و متعدى ) .

حضاج

(
hez j
) ا . ع . مشك به چيزى تكيه نهاده .

حضاج

(
hoz j
) ا . ع . مرد خميده پشت برآمده شكم .

حضاجر

(
haz jer
) ا و ص . ع . كفتار و بچهء كفتار ( مؤنث و غير منصرف است ) . و ابل حضاجر : شتران برآماسيده شكم از خوردن گياه تلخ و شور و خوردن آب . و نيز حضاجر : ج . حضجر . و قولهم خامرى حضاجر . مر . مخامرة .

حضاجرة

(
haz jerat
) ا . ع . شترانى كه از دور ساربان متفوق شده باشند .

حضاجم

(
hoz jem
) ا . ع . درشت اندام ستبر گوشت .

حضار

(
haz re
) ا . ع . نام ستاره‌اى كه پيش از سهيل طلوع كند و مؤنث است .

حضار حضار

(
haz re - haz re
) ع . كلمه‌اى كه بدان تحريض كنند اى احضروا يعنى حاضر شويد و زود بيائيد .

حضار

(
haz r
) و (
hez r
) ا . ع . شتران سپيد نيكو و يا شتران سرخ . ( واحد ندارد و يا بر واحد و جمع هر دو اطلاق مىگردد ) .

حضار

(
hez r
) ا . ع . خلوق بر روى دختر و آن نوعى از بوى خوش است .

حضار

(
hez r
) ا . ع . ناقة حضار : ماده شتر قوى و نيك رو .

حضار

(
hez r
) م . ع . حاضر محاضرة و حضارا . مر . محاضرة .

حضار

(
hoz r
) ا . ع . يك نوع بيمارى مر شتران را .

حضار

(
hozz r
) ع . ج . حاضر .

حضار

(
hozz r
) ا . ع . - مأخوذ از تازى - حاضران و اشخاصى كه حضور دارند و در انجمن گرد آمده‌اند .

حضارة

(
haz rat
) م . ع . حضر حضورا و حضارة ( از باب نصر و سمع ) : حاضر آمد . و حضره : حاضر كرد او را ( لازم و متعدى ) . و حضر القوم عن ماء كذا ( از باب نصر ) : برگرديدند قوم از آب .

حضارة

(
hez rat
) م . ع . حضر حضارة ( از باب نصر ) : مقيم شد در شهر .

حضارة

(
hez rat
) و (
haz rat
) ا . ع . شهر . و اقامت در شهر .

حضارمة

(
haz remat
) ع . ج . حضرمى .

حضان

(
hez n
) م . ع . حضن الطائر بيضه حضنا و حضانا و حضانة و حضونا ( از باب نصر ) . مر . حضن (
hazn
) . و حضنت الغنم حضانا ( از باب كرم ) : درازتر گرديد يكى از دو سر پستان گوسپندان از ديگرى . و كذلك حضنت الابل و النساء .

حضان

(
hozz n
) ع . ج . حاضن .

حضانة

(
haz nat
) م . ع . حضن حضنا و حضانة . مر . حضن .

حضانة

(
hez nat
) م . ع . حضن حضنا و حضانة . مر . حضن .

حضانت

(
hez nat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دايگى و پرورش .

حضايا

(
haz y
) ع . ج . حضية (
haziyyat
) .

حضائر

(
haz er
) ع . ج . حضيرة .

حضب

(
hazb
) م . ع . حضب النار حضبا ( از باب ضرب ) : افروخت آتش را و يا هيزم انداخت بر آن تازيانه زند . و حضبت البكرة حضبا ( از باب سمع ) : افتاد ريسمان چرخ بر چوبى كه محور بر آن بود . و نيز حضب : واژون شدن ريسمان و افتادن در چاه . و زود گرفتن دام صياد مرغ را همين كه منقار زد بر دانه .

حضب

(
hazb
) و (
hezb
) ا . ع . مار نر ستبر و يا مار سپيد و يا مار باريك .