تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1252

مساهمون:

ص١٢٥٢
دادن اسب .

حصماء

(
hasm '
) ا . ع . ماده خر تيز دهنده .

حصن

(
hasn
) و (
hesn
) و (
hosn
) ا . ع . پارسائى زن .

حصن

(
hasn
) و (
hesn
) و (
hosn
) م . ع . حصنت المراة حصنا و حصنا و حصنا ( از باب كرم ) : پارسا گرديد آن زن و يا شوهر كرد .

حصن

(
hesn
) ا . ع . بنا و جاى استوار كه درون آن رسيدن نتوانند . ج : حصون و احصان و حصنة . و هلاك . و سلاح . و نام چند موضع . و بنو حصن : ا خ : حييى از تازيان . و ابو الحصن : روباه .

حصن

(
hesn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قلعهء مستحكم . و حصن حصين : قلعهء محكم . و حصن فيروزه : حصار پيروزه و آسمان . و حصن معلق : حصار معلق و آسمان . و حصن هزار ميخى : حصار هزار ميخى و آسمان و فلك ثوابت .

حصن

(
hosn
) ا . ع . پارسائى و پرهيزگارى .

حصن

(
hoson
) ع . ج . حصان . و ج . حصان .

حصناء

(
hasn '
) ص . ع . زن پارسا .

حصنة

(
hesanat
) ع . ج . حصن .

حصو

(
hasv
) ا . ع . مغص و پيچش در روده‌ها .

حصو

(
hasv
) م . ع . حصاه حصوا ( از باب نصر ) : بازداشت آن را و منع كرد .

حصور

(
hasur
) ا . ع . مرد تنگ‌دل . و ناقه‌اى كه سوراخ پستانش تنگ باشد . و مردى كه از جماع پرهيز كند با وجود قدرت يا مرد بازداشته شدهء از زنان و يا آنكه بزن رغبت نكند و گرد آن نگردد . و مرد بريده ذكر و خصيه برآورده . و مرد بخيل . و مرد ترسان باز ايستندهء از چيزى و نهان دارندهء راز .

حصوص

(
hosus
) ع . ج . حص .

حصول

(
hosul
) م . ع . حصل حصولا و محصولا ( از باب نصر ) : حاصل گرديد و يافت شد و پديد گشت . و حصل عليه من حقى كذا : اى بقى يعنى باقى ماند اين چيز از حق من بر آن .

حصول

(
hosul
) ا . پ . مأخوذ از تازى - ظهور و ايجاد . و رسيدن به مقصود . و وقوع . و بازيافت و پيدايش . و تحصيل و كسب و دريافت . و سود .

حصوم

(
hasum
) ا . ع . گوز زننده .

حصوم

(
hosum
) م . ع . حصم حصما و حصوما . مر . حصم .

حصون

(
hosun
) ع . ج . حصن .

حصه

(
hesse
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قسمت و بهره و نصيب و بخشش و سهم و هاختور و هانجتور .

حصه‌بخش

(
hesse - baxc
) ص . پ . قسمت كنندهء بهره‌ها .

حصه‌دار

(
hesse - d r
) ا . پ . شريك . و حصه‌دار كردن : شريك كردن و قسمت دادن و داراى بهره كردن و بهره بخشيدن .

حصه‌دارى

(
hesse - d ri
) ا . پ . شركت و حق شركت .

حصه رسد

(
hesse - rasad
) ا . پ . بهرهء مساوى .

حصه‌گير

(
hesse - gir
) ص . پ . كسى كه سهم و حصهء خود را دريافت كند .

حصى

(
hasy
) م . ع . حصيته حصيا ( از باب ضرب ) : زدم آن را به سنگ ريزه . و حصى الرجل ( مجهولا ) : سنگريزه گرديد كميز در مثانهء آن مرد .

حصى

(
has
) م . ع . حصى الشيئ حصى ( از باب سمع ) : اثر كرد در آن چيز . و حصيت الارض : سنگريزه‌ناك گرديد زمين

حصى

(
has
) ا . ع . سنگريزه . حصاة يكى . ج : حصى (
hosiy
) و حصيات . و عدد بسيار .

حصى

(
hasiy
) ا . ع . مرد بسيار خردمند .

حصى

(
hosiy
) ع . ج . حصى (
has
) .

حصيات

(
hasay t
) ع . ج . حصى (
has
) .

حصيب

(
hosayb
) ا خ . ع . موضعى در يمن كه زنهاى آن در وجاهت ضرب المثل‌اند . و از اعلام است .

حصيد

(
hasid
) ص . ع . زرع حصيد : كشت دروده . و حبل حصيد : رسن محكم و استوار تافته . ج : حصائد .

حصيدة

(
hasidat
) ص . ع . زرع حصيدة : كشت دروده . ج : حصائد .

حصيدة

(
hasidat
) ا . ع . پائين ناى زراعت نزديك به زمين كه داس بدان رسيدن نتواند . و مزرعه و كشت‌زار .

حصير

(
hasir
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بوريا و بلاج و پتل . و جعبهء آلات موسيقى .

حصير

(
hasir
) ا . ع . مرد تنگدل . و رگى و يا گوشت پاره‌اى كه ممتد و پهن باشد بر پهلوى ستور تا شكم وى . او العصبة التى بين الصفاق و مقط الاضلاع . و پهلو . و پادشاه . و زندان و بند . و منه قوله تعالى :
وَ جَعَلْنا جَهَنَّمَ لِلْكافِرِينَ حَصِيراً .
و كسى كه در سخن درماند . و راه . و آب . و صف مردم و غير آن . و روى زمين . ج : احصرة و حصر (
hosor
) . و جوهر شمشير و يا دو سوى آن . و مرد بخيل و آنكه از بخل شراب نخورد . و منسوج و بافتهء از هر چيزى . و جامهء ردى و يا نقشى كه بيننده را در شگفت افگند .

حصيرة

(
hasirat
) ا . ع . جاى خرما خشك كردن . و گوشت پارهء دراز كه در پهلوى اسب از لاغرى پديد آيد .

حصيرى

(
hasiri
) ص . پ . منسوب به حصير و حصير مانند .

حصيرى

(
hasiriy
) ا . ع . حصيرفروش .

حصيص

(
hasis
) ا و ص . ع . عدد . يق