تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1254

مساهمون:

ص١٢٥٤

حضب

(
hezb
) و (
hozb
) ا . ع . بانگ كمان . ج . احضاب . و روى كوه و كرانهء آن .

حضب

(
hazab
) و (
hazb
) ا . ع . هيزم و فروزينه آتش از هر چه باشد .

حضج

(
hazj
) م . ع . حضج النار حضجا ( از باب ضرب ) : افروخت آتش را . و حضج الشيئ فى الماء : فرو برد آن چيز را در آب . و حضج به الارض : زد آن را به زمين . و حضج الغسال الثوب : زد جامه را بمحضاج وقت شستن . و نيز حضج : دويدن و در آوردن در شكم چيزى كه بكفد بر آن .

حضج

(
hezj
) و (
hazj
) ا . ع . آب گذر باقى ماندهء در حوض شتران . ج احضاج .

حضج

(
hezj
) ا . ع . مرد فرومايه . و ناحيه . و كرانهء حوض .

حضجر

(
hezajr
) ا . ع . مرد لاغر سرين كه شكمش كلان و فراخ باشد . و خيك شير . و خيك فراخ . ج : حضاجر .

حضجرة

(
hazjarat
) م . ع . حضجره حضجرة : پر كرد آن را .

حضجرة

(
hezajrat
) ا . ع . شتران پراكنده و بسيار كه شبان ضبط كردن نتواند .

حضجم

(
hezjem
) ا . ع . درشت اندام ستبر گوشت .

حضجور

(
hozjur
) ص . ع . صرة حضجور : صرهء ستبر .

حضحض

(
hozhoz
) ا . ع . يك نوع گياهى .

حضد

(
hozad
) و (
hazod
) و (
hozod
) ا . ع . داروئى كه حضض نيز گويند . مر . حضض (
hozoz
) .

حضر

(
hazr
) ا خ . ع . نام شهرى در مقابل مسكن (
masken
) بنا كردهء يكى از پادشاهان عجم .

حضر

(
hazr
) ا . ع . زهار مرد و زن . و تطفيل و ناخوانده بمهمانى آمدن . و پيهى كه در ناف و بالاى آن باشد .

حضر

(
hazr
) م . ع . حضر حضرا ( از باب نصر ) : ناخوانده بمهمانى آمد .

حضر

(
hozr
) ا . ع . تك اسب . و بلند شدن اسب در دويدن .

حضر

(
hazar
) ا . ع . نزديك . و درگاه . و حضور . و شهر . و اهل الحضر : مردم شهرى .

حضر

(
hazar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ضد سفر . و ما حضر : هر چه موجود باشد .

حضر

(
hazer
) ا . ع . مردى كه سفر را اراده ندارد و مرد شهرى . و ج . حاضر .

حضر

(
hazer
) و (
hazor
) ا . ع . آنكه هنگام طعام مردم جويد تا حاضر شود .

حضر

(
hazor
) ا . ع . مرد صاحب بيان و فقه .

حضر

(
hozor
) ا . ع . مرد ناخوانده آيندهء بر سفرهء مردم .

حضر

(
hozzar
) ع . ج . حاضر .

حضراء

(
hazr '
) ص . ع . ناقه‌اى كه پيشى گيرد و بىباكى كند در خوردن و نوشيدن .

حضرات

(
hazar t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اشخاص حاضر و موجود . و گاه بطور تعظيم و توقير مانند لقب استعمال مىشود مانند حضرات علما و آقايان .

حضربة

(
hazrabat
) م . ع . حضرب الحبل : بست رسن را و يا سخت تافت آن را . و كذلك حضرب الوتر .

حضرة

(
hazrat
) ا . ع . شهر خلاف باديه . و حضور . يق كلمته بحضرته اى بحضوره .

حضرة

(
hazrat
) و (
hezrat
) و (
hozrat
) و (
hazarat
) ا . ع . نزديكى و درگاه . و حضور . يق كان بحضرته و بحضرته و بحضرته و بحضرته اى يقربه و جنبه و فنائه .

حضر :

(
hezrat
) ا . ع . رجل حسن الحضرة : مردى كه غايبان را به خوبى و نيكى ياد كند .

حضرة

(
hazarat
) ص . ع . ج . حاضر . يق هؤلاء قوم حضرة .

حضرت

(
hazrat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - در تعظيم اسم مردمان بزرگ مانند لقب در جلو آن اسم استعمال مىشود مانند حضرت پيغمبر خاتم النبيين صلى اللّه عليه و آله و گاه در جلو اسماء الهى نيز اين كلمه را جهة تعظيم ايراد كنند مانند حضرت بارى تعالى جل جلاله .

حضرم

(
hezrem
) ص . ع . بسيار بخشش و هر چيز بسيار .

حضرمة

(
hazramat
) ا . ع . لحن در كلام . و انتزاع پوست درخت . و سخت زه كردگى كمان . و آميزش .

حضرمة

(
hazramat
) م . ع . حضرم الرجل حضرمة : لحن كرد آن مرد در كلام و مخالفت كرد اعراب را .

حضرموت

(
hazramavt
) و (
hazramut
) ا خ . ع . نام شهرى و قبيله‌اى از تازيان يمن . و ان شئت به نيت الاسم الاول على الفتح و اعربت الثانى باعراب ما لا ينصرف قلت هذا حضرموت (
hazramavto
) و ان شئت اضفت الاول الى الثانى و قلت هذا حضرموت (
hazramavten
) اعربت حضرا و خفضت موتا .

حضرمى

(
hazramiy
) ص . ع . منسوب بحضرموت . ج : حضارمة و حضرميون .

حضرمية

(
hazramiyyat
) ا و ص .