تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1248

مساهمون:

ص١٢٤٨
برآيد و يا صخره‌اى كه در دريا رويد . ج : حشاف .

حشفه

(
hacafe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مهرهء نره تا ختنه‌گاه و تژه .

حشفيفل

(
hacfifol
) ا . پ . شقاقل و گزر دشتى .

حشك

(
hack
) م . ع . خشك الناقة حشكا ( از باب ضرب ) : ندوشيد ناقه را چندى تا گرد آيد شير در پستان وى . و حشكت السحابة : بسيار آب گرديد ابر . و حشكت النخلة : بسيار بار باشد خرما بن . و حشك القوم : گرد آمدند مردم . و حشك نفسه : تا سه بر افتاد او را . و حشكت القوس : سخت گرديد كمان . و حشكت السماء : باران ريزه باريد آسمان . و حشكت الريح : سست شد باد و مختلف گرديد جهت وزيدن آن . و حشكت الناقة لبنها حشكا و حشوكا : گرد آمد شير در پستان ناقه .

حشك

(
hacak
) م . ع . حشكت الدابة حشكا ( از باب سمع ) : جو خورد آن ستور .

حشك

(
hacak
) ا . ع . بسيار پر شيرى پستان . و زود گرد آمدن شير در پستان . و فزع سخت .

حشكة

(
hackat
) ا . ع . باران ريزه .

حشكة

(
hacakat
) ا . ع . جاؤا بحشكتهم : آمدند همه .

حشل

(
hacl
) ا . ع . فرومايهء از هر چيزى .

حشل

(
hacl
) م . ع . حشله حشلا ( از باب ضرب ) : فرومايه كرد آن را .

حشم

(
hacm
) م . ع . حشمه حشما ( از باب ضرب ) : خجل كرد او را و تشوير داد . و شنوانيد آنچه مكروه داشت آن را .

حشم

(
hacam
) ا . ع . عيال . و قرابت . و چاكران مرد و كان وى از اهل و همسايگان كه بجهة وى غضب كنند بر ديگران و با حريف جنگ نمايند - واحد و جمع در وى يكسان است و يا احشام جمع آنست . و نيز حشم : جويندگان .

حشم

(
hacam
) م . ع . حشم حشما ( از باب سمع ) : خشم كرد و غضب نمود . و حشمه : بخشم آورد او را . و حشم حشما ايضا : خجل شد و شرمگين گرديد .

حشم

(
hacam
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چاكران و خدمتگاران .

حشم

(
hocom
) ع . ج . حشيم .

حشماء

(
hacm '
) ا . ع . همسايگان و مهمانان .

حشمة

(
hecamat
) ا . ع . شرم و انقباض از كسى .

حشمة

(
hocmat
) ا . ع . زن . و حق و حرمت . و قرابت .

حشمة

(
hacamat
) ا . ع . حشمة الرجل : چاكران مرد و كسان وى از اهل و همسايگان كه بجهة وى غضب كنند بر ديگران .

حشمت

(
hecmat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بزرگوارى و عظمت و شوكت و توقير و جلالت و احترام و جاه و جلال و خدم و مال و دبدبه .

حشن

(
hacan
) ا . ع . چرك از چربش شير .

حشن

(
hacan
) م . ع . حشن السقاء حشنا ( از باب سمع ) : بوى گرفت آن خيك و چركين گرديد از دير ماندن شير در آن .

حشنة

(
hecnat
) ا . ع . كينه .

حشو

(
hacv
) ا . ع . شتران ريزه . و مردم خرد و فرومايه . و زيادتى در سخن و سخن زياده . و نفس مرد . و آگند بالش و جز آن .

حشو

(
hacv
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آگندگى و آنچه از پنبه و پشم و جز آن در لحاف و بالش و غير آن پر كنند و چغبت و چغنوت و چغنست نيز گويند . و كلام زايد كه در اداى مطلب واقع شود . و باصطلاح سياق آنچه از ابواب جمع و خرج كه محتاج بشرح باشد و عملى كه در طرف يمين محاسبه نويسند .

حشو

(
hacv
) م . ع . حشوت الوسادة و غيرها بالقطن و نحوه حشوا ( از باب نصر ) : آگندم و ساده و جز آن را با پنبه و مانند آن . و حشاه : زد بر حشاى آن .

حشوة

(
hecvat
) ا . ع . مردم رذل . يق فلان من حشوة بنى فلان يعنى فلان از اراذل بنى فلان است .

حشوة

(
hocvat
) و (
hecvat
) ا . ع . روده‌ها و آنچه در جوف باشد . يق اخرجت حشوة الشاة اى جوفها . و علف بسيار . هرزه . يق ما اكثر حشوة ارضه . و در هر دو حشوة بكسر حا نيز گويند .

حشود

(
hacud
) ا . ع . ناقه‌اى كه زود شير در پستان وى فراهم آيد . و آنكه خطا نكند آبستن شدن را از يك بار گشنى كردن گشن .

حشور

(
hacvar
) ا . ع . واحد حشورة يك ستور گرد اندام استوار خلقت .

حشورة

(
hacvarat
) ا . ع . تهيگاه برآمده . و پير زال بخيل و بزرگ . و زن كلان شكم . - و ستور گرداندام استوار خلقت . حشور : يكى .

حشوش

(
hocuc
) ع . ج . حش و و حش و حش .

حشوك

(
hacuk
) ص . ع . ناقة حشوك : ناقه‌اى كه شير در پستان وى