حسنخيز
(
hosn - xiz
) ص . پ .
شهرى كه بيشتر مردم آنجا صاحب جمال و زيبا و خوشگل باشند و نوعا شهرهاى تركستان را به اين صفت متصف مىكنند .
حسن لبه
(
hasan - labe
) و (
hasan - labbe
) ا . پ . يك نوع صمغ سقزى معطرى كه بتازى حصى لبان گويند .
حسنه
(
hasane
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كار نيك و عمل خير و عمل بر وفق شرع .
حسنى
(
hosn
) ا . ع . - نقيض سوئى - و عاقبت نيكو . و رؤيت خداى عز و جل . و فيروزى . و شهادت . قوله تعالى
هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنا إِلَّا إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ
. ج : حسنيات و حسن (
hosan
) . و الاسماء الحسنى : نامهاى نيك كه به خداوند عالم نسبت مىدهند .
حسنى
(
hasani
) ص . پ . منسوب به حضرت امام حسن عليه السلام .
حسنية
(
hasaniyyat
) ا خ . ع . شهرى بموصل .
حسو
(
hasu
) ا . پ . آش اماج .
حسو
(
hasv
) ا . ع . هر چيز رقيق كه بتوان آشاميد . و يك آشام مرغ . يق يوم كحسو الطير : يعنى روز كوتاه .
حسو
(
hasv
) م . ع . حسا الطائر حسوا ( از باب نصر ) : آب خورد مرغ .
و حسا زيد المرق : آشاميد زيد شوربا را اندك اندك .
حسو
(
hasovv
) ا . ع . هر چيز رقيق كه توان آشاميد . و مردم بسيار آشام .
حسوة
(
hasvat
) م . ع . يك بار آشاميدن .
حسوة
(
hosvat
) ا . ع . اندازهء پرى دهان از حسو . ج : احسوة و احسية . و ج ج :
احاسى .
حسود
(
hasud
) ص . ع . بدخواه و رشك برنده . ج : حسد (
hosod
) .
حسود
(
hasud
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - رشكين و بدخواه و بدانديش .
حسود
(
hosud
) م . ع . حسد حسدا و حسودا و حسادة . مر . حسادة .
حسودى
(
hasudi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رشك و رشكينى .
حسور
(
hosur
) م . ع . حسر البصر حسورا ( از باب ضرب ) : مانده شد و فروماند بينائى از ديدن دور . و حسر الشيئ حسورا ( از باب نصر و ضرب ) :
برهنه گرديد آن چيز . و حسرت الدابة :
مانده گرديد ستور . و حسر الماء : خشك گرديد آب .
حسوس
(
hasus
) ا . ع . قحط سال سخت .
حسول
(
hosul
) ع . ج . حسل .
حسوم
(
hosum
) ا و ص . ع . ماندگى در كار از كوشش . و شوم و بدفال . و قوله تعالى
سَبْعَ لَيالٍ وَ ثَمانِيَةَ أَيَّامٍ حُسُوماً
يعنى روزها و شبهاى متوالى و يا شوم و نحس بر عاديان و يا برندهء خير و نيكوئى از مردم . و يق ايام حسوم و ايام حسوم ( بالوصفية و الاضافة ) .
حسى
(
hasy
) م . ع . حسى حسيا ( از باب ضرب ) . چاه كند و بيرون آورد آب از ميان ريگ .
حسى
(
has
) م . ع . حسى ما فى نفسه حسى ( از باب سمع ) . دانست آنچه در دل آن بود .
حسى
(
hasy
) و (
hesy
) و (
hes
) ا .
ع . چاه خرد در زمين نرم كه به آب نزديك باشد و آبى كه ريگ فرو خورده باشد و چون ريگ را يك سو كنند آب پيدا آيد و منقطع نشود . ج : احساء و حساء .
حسى
(
hesy
) ا . ع . آبى كه در زمين ريگ زار فرو رود و در زير آن جمع شود و چون ريگ را پس كنند پيدا آيد . ج : احساء .
حسى
(
hessi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - محسوس و چيزى كه بحس دريافت شود و سترسائى نيز گويند .
حسيب
(
hasib
) ا . پ . كباب و كباب بريان و حسيب بزغاله : يك نوع طعامى كه از برنج و قيمهء گوشت ترتيب دهند .
حسيب
(
hesib
) ا . پ . - مأخوذ از حساب تازىشمار و معامله و داد و ستد و بيع و شرا .
حسيب
(
hasib
) ا . ع . مرد صاحب حسب .
ج : حسباء (
hosab '
) . و شماركننده . و بسنده كار و قوله تعالى :
وَ كَفى بِاللَّهِ حَسِيباً *
اى محاسبا او كافيا . و
حَسْبَكَ اللَّهُ *
اى انتقم اللّه منك .
حسيبك
(
hasibak
) ا . پ . روده پرهء فربه كه به مقدار يك وجب قطعه قطعه كرده ، در ماست انداخته زنان براى همديگر به تحفگى فرستند .
حسية
(
hasiyyat
) ا . ع . هر چيز رفيق كه بتوان آن را آشاميد .
حسيت
(
haseyto
) ع . بمعنى حسيب مىباشد .
حسيدة
(
hasidat
) م . ع . حسد حسدا و حسيدة و حسادة . مر . حسادة .
حسير
(
hasir
) ص . ع . مانده و فروماندهء از هر چيز . ج : حسرى . و دريغ خورنده . و خيره چشم .
حسيس
(
hasis
) ا و ص . ع . آواز نرم از گذشتن چيزى كه ديده نشود . و كشته شده .
و جراد حسيس : ملخ مردهء از سرما .
حسيف
(
hasif
) ا و ص . ع . آواز بهم خاراندن مار خود را براى بيرون آمدن از پوست . و بئر حسيف : چاه كنده شدهء در سنگستان كه آبش از بسيارى منقطع نشود .
حسيفة
(
hasifat
) ا . ع . خشم و كينه و