حرد
(
harad
) ا . ع . بيمارى در دست و پاى شتر . و خشك گرديدن پيهاى دست شتر از اثر زانوبند تا در رفتار دست بر زمين كوبد .
حرد
(
harad
) و (
hard
) ا . ع . خشم و غضب .
حرد
(
harad
) و (
hard
) م . ع . حرد حردا و حردا ( از باب سمع و ضرب ) :
خشم گرفت و غضب كرد .
حرد
(
hared
) ص . ع . خشمگين و غضبناك . و مانده شدهء از سنگينى زره . و زه كمانى كه بعض از تارهاى آن درازتر از بعضى بود .
حرداء
(
hard '
) ص . ع . مونث احرد يعنى ستور مبتلا به بيمارى حرد .
حرداء
(
hard
) ا خ . ع . لقب است مر يكى از تازيان را .
حرداء
(
horad '
) ع . ج . حريد .
حردان
(
hard n
) ص . ع . غضبناك و خشمناك .
حردب
(
hardab
) ا . ع . دانهء تاجريزى .
حردبة
(
hardabat
) ا . ع . خفت و سبكى .
و ابو حردبة ا خ : از دزدان عرب بود .
حردة
(
herdat
) ا . ع . پارهاى از كوهان .
و رودهاى شتر . و ا خ : شهرى بر ساحل درياى يمن .
حردمة
(
hardamat
) م . ع . حردم فى الامر حردمة : لجاجت و ستيزگى نمود در آن كار .
حردون
(
herdavn
) ا . ع . حرذون .
مر . حرذون .
حردى
(
hordiy
) و حردية (
hordeyyat
) ا . ع . نى و يا دستهء نى كه بر آن گياه بردى پيچيده بر ديوار بىپهنا بندند . و دستهء كه به روى تيرهاى سقف اندازند . ج :
حرادى .
حرذمة
(
harzamat
) م . ع . لعنت كردن بهر كس . و پر كردن ظرف .
حرذون
(
herzavn
) ا . ع . سوسمار نر . يا جانورى شبيه بحرباء كه در نواحى مصر خيزد .
حرز
(
harz
) م . ع . نگاه داشتن و نگاهبانى كردن ، و هو ابدال حرس ( و الفعل من نصر ) .
حرز
(
herz
) ا . ع . تعويذ . ج : احراز .
و پناهگاه و جاى استوار و حرز الظهر :
پشت مهره ، و حرز حريز : پناهگاه نيك استوار .
حرز
(
haraz
) ا . ع . آنچه بدان گرو بندند و آن جوز تراشيدهء هموار باشد كه كودكان بدان بازى كنند . و هر چيز نگاهداشته شده و بازداشته شدهء از غير . ج : احراز . المثل :
و احرزى و ابتغى النوافلا يريد و احرزاه فحذف الهاء در حق كسى گويند كه بمطلوب رسيده بطلب زياده از آن پردازد و مطلوب هم از دست وى بيرون رود .
حرز
(
haraz
) م . ع . حرز فلان حرزا ( از باب سمع ) : بسيار پرهيزگار گرديد فلان .
حرزات
(
haraz t
) ع . ج . حرزة .
حرزة
(
harazat
) ا . ع . برگزيدهء مال و بهترين آن . ج : حرزات . الحديث لا تأخذوا من حرزات اموال الناس شيئا اى من خيارها .
حرزقة
(
harazaqat
) ا . ع . تنگى و حبس .
حرزقة
(
hazaqat
) م . ع . حرزقه حرزقة : حبس كرد او را و تنگ گرفت بر وى .
حرس
(
hars
) ا . ع . روزگار . ج :
احرس . و عشنا بذاك حرسا اى دهرا .
حرس
(
hars
) م . ع . حرسه حرسا و حراسة ( از باب نصر ) : نگاهبانى كرد او را . و حرس الشيئئ حرسا ( از باب ضرب ) : در شب دزديد آن چيز را .
حرس
(
hers
) ا . ع . محافظت و نگاهبانى .
حرس
(
haras
) ا . ع . حرس السلطان :
نگهبانان درگاه سلطان .
حرس
(
haras
) م . ع . حرس حرسا ( از باب سمع ) : زيست كرد هنگام درازى .
حرس
(
haras
) و حرسة (
harasat
) ص . ع . ج . حارس .
حرسم
(
harsam
) ا . ع . گوشه .
حرسم
(
hersem
) و (
hersam
) ا . ع .
زهر و مرگ .
حرسى
(
harasiy
) ا . ع . يك مرد نگاهبان سلطان .
حرش
(
harc
) ا . ع . نشان . و جماعت .
ج : حراش . و شكار سوسمار .
حرش
(
harc
) م . ع . حرش الضب حرشا و تحراشا ( از باب ضرب ) : صيد كرد سوسمار را . و حرش فلانا : خراشيد فلان را . و حرش جاريته : گائيد كنيزك خود را كه ستان خفته بود .
حرش
(
horc
) ص . ع . ج . احرش و حرشاء .
حرش
(
harac
) ا . ع . درشتى .
حرش
(
harac
) م . ع . حرش حرشا ( از باب سمع ) : درشت و خشن گرديد .
حرش
(
harec
) ا . ع . جماعت يق عنده حرش من عيال و كرش اى جماعة . و نيز حرش : كسى كه چشمش خواب نرود و يا از گرسنگى خواب نرود .
حرش
(
horoc
) ع . ج . حريش .
حرشاء
(
harc '
) ا . ع . گياهى . و خردلبرى .
حرشاء
(
harc '
) ص . ع . ناقة حرشاء :
ماده شتر گرگين . و حية حرشاء : مار