تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1227

مساهمون:

ص١٢٢٧
زره يا سر ميخها در حلقهء زره . و پشت و گوشت پشت و يا تندى مهرهء پشت و زمين درشت .

حرباء

(
horab '
) ع . ج . حريب .

حرباءة

(
herb at
) ا . ع . مؤنث حرباء يعنى بوقلمون ماده .

حربات

(
harab t
) و (
harb t
) ع . ج . حربة .

حربات

(
harab t
) ع . ج . حربة .

حرباج

(
herb j
) ا . ع . ستبر ضخيم .

حرباظ

(
herb z
) م . ع . حربظ حربظة و حرباظا . مر . حربظة .

حرباناك

(
herb - n k
) ص . پ . آنكه داراى نقاط ملونه باشد مانند بوقلمون .

حربة

(
harbat
) ا . ع . آلت جنگ و چوب دستى . و تازيانه . ج . حراب . و فساد دين . و نيزه زنى . و سلب مال كسى . و روز جمعه . ج : حربات (
harab t
) و (
harb t
) .

حربة

(
herbat
) ا . ع . هيئت كارزار . ج : حربات (
harab t
) .

حربة

(
horbat
) ا . ع . خنورى مانند جوال و غراره و توشه‌دان شبان .

حربة

(
harabat
) ا . ع . واحد حرب يعنى يك عدد شكوفهء خرما .

حربث

(
horbos
) ا . ع . نرم از گياههاى زمين يق اطيب الغنم لبنا ما اكل الحربث ج . حرابث .

حربج

(
horboj
) ا . ع . ستبر ضخيم .

حرب جاى

(
harb - j y
) ا . پ . رزمگاه و ميدان جنگ .

حربش

(
herbec
) ص . ع . عجوز حربش : زن گندهء پير درشت .

حربش

(
herbec
) و حربشة (
herbecat
) و حربش (
herrebbec
) و حربشة (
herrebbecat
) ا . ع . افعى و يا افعى بزرگ و يا افعى كه در رفتن وى آواز درشت برآيد .

حربصة

(
harbasat
) م . ع . حربص الارض حربصة : آبيارى كرد زمين را .

حربصيصة

(
harbasisat
) ا . ع . نوعى از زيور . و ما عليه حربصيصه يعنى نيست بر او هيچيك زيورى .

حربظة

(
harbazat
) م . ع . حربظ القوس حربظة و حرباظا : سخت زه كرد كمان را .

حرب‌گاه

(
harb - g h
) ا . پ . رزمگاه و حرب جاى و ميدان جنگ .

حربه

(
harbe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوع آلت جنگ هر چه باشد و هر آلت برنده و كشنده‌اى .

حربى

(
harb
) ع . ج . حرب (
hareb
) و حريب .

حربى

(
harbi
) ص . پ . جنگجو و مخالف . و نزديك و يا مجاور ملك دشمن . و دعوت‌كنندهء بجنگ .

حربيه

(
harbiyye
) ص . پ . منسوب به حرب .

حربيش

(
herbic
) ا . ع . خشن و درشت .

حرة

(
herat
) ا . ع . فرج زن .

حرة

(
harrat
) ا . ع . زمين سنگلاخ سوخته . ج : حر و حرار و حرات (
harr t
) و حرين (
herrin
) و احرين (
aharrin
) . و تشنگى . و دانهء كوچكى كه از اندام آدمى برمىآيد . و عذاب دردناك . و تاريكى بسيار . و رزمگاه حنين . و ا خ : نام چندين موضع . و موضعى زير راقم به ظاهر مدينه و بها كانت وقعة الحرة ايام يزيد .

حرة

(
harrat
) م . ع . حرحرة ( از باب نصر ) : تشنه گرديد .

حرة

(
herrat
) ا . ع . تشنگى . و رماه الله بالحرة تحت القرة يعنى مبتلا كرد او را خدا به تشنگى در هواى سرد .

حرة

(
horrat
) ا و ص . ع . زن آزاد نقيض امة . و بزرگ خاندان و نجيب يق ناقة

حرة

(
horrat
) . ج : حرائر . و ريگ نيكو . و جاى گشتن گوشواره از بنا گوش . و سحابة حرة : ابر بسيار باران . و ناقة حرة : ناقهء بسيار شير . و رملة حرة : ريگ بىگل . و ليلة حرة : شب نخستين از هر ماه . و شب زفاف كه بكارت زايل نتوان كرد يق باتت فلانة بليلة حرة ( بالاضافة ) اذا لم يقدر بعلها على اقتضاضها و ازالة بكارتها و بليلة شيباء التى افتضها و يقال بليلة حرة ( بالوصفية ) . مر . شيباء .

حرت

(
hart
) ا . ع . آواز گياه خائيدن ستور .

حرت

(
hart
) م . ع . حرته حرتا ( از باب نصر ) : سخت ماليد آن را . و حرت الشيئ : گرد بريد آن چيز را مانند بادريس . و حرت الرجل حرتا ( از باب سمع ) : بدخوى گرديد آن مرد .

حرتة

(
hortat
) ا . ع . تيزى طعم فلفل و خردل و تندى آن در بينى .

حرتة

(
horatat
) ص . ع . رجل حرتة : مرد بسيار خوار .

حرتك

(
hartak
) ا . ع . باريك جسم و نزار .

حرث

(
hars
) ا . ع . راه كوفتهء بسمهاى ستور . و بن نرهء خر . و كشت . قوله تعالى :
نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ
و المراة حرث زوجها لانها . مزروع ولده . ج . حروث . و ثواب قوله تعالى من كان يريد حرث الاخرة نزد له فى حرثه اى ثواب عمله بتضيعف الحساب . و قوله تعالى
يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ
الحرث فى هذا الموضع الدين و النسل الناس . و حرث الدنيا المسال و البنون . و حرث