تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1226

مساهمون:

ص١٢٢٦
كقولهم يمين اللّه لا افعل كلمهء سوگند است . و نيز حرام : از اعلام است .

حرام

(
har m
) م . ع . حرم حرما و حرمة و حراما و حرم حرما و حرما و حرما . مر . حرم (
horm
) .

حرام

(
har m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شفور و شفود و شغور - ضد شغاد كه بمعنى حلال باشد . و كار ناشايستى كه بر خلاف گفتهء پيغمبر بود و پيغمبر ارتكاب آن را منع كرده باشد . و ناحق و ناسزا و غير مشروع و خلاف شرع و ناروا نابايست و ناشايست . و حرام كردن : منع كردن و نهى نمودن . و به حرام رفتن : به گمراهى رفتن و سرگردان شدن . و زنا كارى كردن .

حرام

(
her m
) م . ع . حرمت الذئبة و الكلبة و كل انثى من ذوات الظلف حراما ( از باب سمع ) : گشن خواه شد گرگ و سگ و هر ماده‌اى از حيوانات سم شكافته . و حرم فلان فى لامر : الحاح كرد فلان در آن كار .

حرام

(
her m
) اوص . ع . ج . حرم (
herm
) و ج . حرمى (
harm
) .

حرامان

(
har m ne
) ا . ع . به صيغهء تثنيه مكه و مدينه .

حرام توشه

(
har m - tuce
) اوص . پ . نوعى از فحش يعنى كسى كه از قوت حرام و غير مشروع پرورش يافته باشد .

حرام‌زادگى

(
har m - z degi
) ا . پ . ناپاكى و بد اصلى و بد نژادى .

حرام‌زاده

(
har m - z de
) ا و ص . پ . زادهء زنا و ولد زنا و بد نژاد و پسنده و خشوك و سندره و زاد غرو و فاجر و بدكار و بد اصل و راه‌زن و اوباش و شرير و فتنه‌انگيز .

حرامس

(
har mes
) ص . ع . سنون حرامس : سالهاى سخت و قحطناك . ج : حرمس .

حرام‌كار

(
har m - k r
) ص . پ . زناكار و بدكار و زانى .

حرام‌كارى

(
har m - k ri
) ا . پ . زنا و فسق و فجور و بدكارى .

حرام گوده

(
har m - gude
) ص . پ . تنبل و كاهل و بيكاره .

حرام مغز

(
har m - maqz
) ا . پ . نخاع .

حرام موت

(
har m - mavt
) ا . پ . خودكشى .

حرام نمك

(
har m - namak
) ص . پ . بىوفا و بىسپاس و ناحق شناس .

حرامى

(
har mi
) ع . ج . حرمى (
harm
) .

حرامى

(
har mi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دزد راه زن و قاطع الطريق .

حرامى

(
har miy
) ا . ع . دزد راه زن و قاطع الطريق و قاتل و خونى . و حرام‌زاده .

حرامين

(
har mayne
) ا . ع . به صيغهء تنثيه - مكه معظمه و مدينهء طيبه .

حران

(
her n
) ا . ع . توسنى .

حران

(
her n
) و (
horan
) م . ع . حرنت الدابة حرونا و حرانا و حرانأ ( از باب نصر و كرم ) : توسنى كرد و باز ايستاد از رفتن . خاص است بستور غير كفته سم .

حران

(
harr n
) ا و ص . ع . مرد تشنه . ح : حرار . و زمين سنگلاخ . و ا خ : نام شهرى در بين النهرين .

حران

(
harr n
) ا . خ . پ . نام شهرى در بين النهرين كه مولدشت زردشت پيغمبر است .

حراوة

(
har vat
) ا . ع . گرمى . و تيزى و تندى طعم خردل و جز آن . يق انى لاجد لهذا الطعام حراوة .

حرايا

(
har y
) ص . ع . ج . حرية (
herayyat
) .

حرائب

(
har eb
) ع . ج . حريبة .

حرائث

(
har es
) ع . ج . حريثة .

حرائر

(
har er
) ع . ج . حرة (
horrat
)

حرائز

(
har ez
) ا . ع . شتران برگزيده كه از نفاست نتوان فروخت .

حرائس

(
har es
) ع . ج . حريسة .

حرائق

(
har eq
) ع . ج . حريقة .

حرب

(
harb
) ا و ص . ع . كار زار مؤنث و گاه مذكر آيد . ج : حروب . و دشمن جنگى . يق . رجل حرب ، يستوى فيه الذكر و الانثى و الجمع و الواحد ، و ابن الحرب : مرد كار زارى . و دار الحرب : آن بلاد از مشركين كه صلح ميانهء آنها و مسلمانان نباشد .

حرب

(
harb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جنگ و كارزار و نبرد و رزم و پيكار . و آلت حرب : آنچه بدان جنگ كنند مانند شمشير و نيزه و تفنگ و توپ و جز آن . و حرب كردن : جنگ كردن و كارزار نمودن . و حرب و قتال : جنگ و كشتار .

حرب

(
harab
) م . ع . حربه حربا ( از باب نصر ) : ربود مال آن را و بىچيز گردانيد وى را . و حرب الرجل حربا ( از باب سمع ) : سخت خشمگين شد آن مرد .

حرب

(
harab
) ا . ع . شكوفهء خرما كه از غنچه پديد آيد .

حرب

(
hareb
) ص . ع . خشمگين . ج : حربى . و رجل حرب : مرد بسيار جنگ . و اسد حرب : شير خشمناك .

حرب

(
herab
) ا . پ . شكوفهء خرما .

حرباء

(
herb '
) ا . ع . بوقلمون و نر ازام حبين كه عبارت از كربسهء آفتاب پرست باشد يدور مع الشمس كيف دارت و يتلون بحرها . و فلان يتلون تلون الحرباء مثل است و در حق كسى گويند كه بر هيچ حالت ثبات ندارد . و گل آفتاب گردان . ج : حرابى . و نيز حرباء : ميخهاى